Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

संश्रयित्वैकमेकेन सायाह्नं प्रति नित्यशः / तस्मिन्देयं सदा श्राद्धं पितॄणामक्षयार्थिनाम्

saṃśrayitvaikamekena sāyāhnaṃ prati nityaśaḥ / tasmindeyaṃ sadā śrāddhaṃ pitṝṇāmakṣayārthinām

একজন একজনকে আশ্রয় করে তারা নিত্য সায়াহ্নের দিকে যায়; অতএব পিতৃদের অক্ষয় ফল কামনাকারীদের সেখানে সর্বদা শ্রাদ্ধ করা উচিত।

saṃśrayitvāhaving taken refuge / having resorted
saṃśrayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + √śri (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having resorted to’
ekamone (single)
ekam:
Karma (कर्म/object of saṃśrayitvā)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies an implied ‘place/one (thing)’
ekenaby one (alone)
ekena:
Karaṇa (करण/instrument/agentive means)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘by one (person/means)’
sāyāhnamevening
sāyāhnam:
Kāla (काल/time)
TypeNoun
Rootsāyāhna (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन) used with prati (towards/at)
pratitowards / at
prati:
Sambandha (सम्बन्ध/relation marker)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय)
FormPreposition/indeclinable (उपसर्गवत् अव्यय) indicating ‘towards/at/each’
nityaśaḥdaily / regularly
nityaśaḥ:
Kāla (काल/frequency)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक) + śas (शस्)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय) with शस्
tasminin that (place)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
deyamshould be offered
deyam:
Vidhi (विधि/obligation predicate)
TypeVerb
Root√dā (धातु) + ya (प्रत्यय)
FormGerundive/Obligative (भाव्य/कर्तव्य), Neuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular; agrees with ‘śrāddham’
sadāalways
sadā:
Kāla (काल/time)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक-अव्यय)
śrāddhamśrāddha offering
śrāddham:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
pitṝṇāmof the ancestors
pitṝṇām:
Sampradāna (सम्प्रदान/beneficiary)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
akṣayārthināmwho seek the imperishable (benefit)
akṣayārthinām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Roota-kṣaya + arthin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); qualifies ‘pitṝṇām’; tatpuruṣa ‘seeking imperishability’