Brahma Purana — Akshara and Kshara: Vasiṣṭha’s Teaching to Karāla Janaka on Cosmogenesis and Liberation, Shloka 5
Devanagari script
व्यास उवाच अत्र वो वर्णयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् वसिष्ठस्य च संवादं करालजनकस्य च //
Translation
মনের দ্বারা ইন্দ্রিয়গুলিকে এবং বুদ্ধির দ্বারা মনকে সংযত করে, বুদ্ধিকে আত্মাতে (সত্ত্বে) স্থাপন করে পরম শান্তিতে অবস্থান করা উচিত।
Word by Word
vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
atrahere
atra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: here)
vaḥto you / for you
vaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyuzmad (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4th Dative or 6th Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
varṇayiṣyāmiI will describe
varṇayiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvarṇ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
itihāsama legend/history
itihāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootitihāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
purātanamancient
purātanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpurātana (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of itihāsam
vasiṣṭhasyaof Vasiṣṭha
vasiṣṭhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
saṃvādamdialogue
saṃvādam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃvāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
karāla-janakasyaof Karāla-Janaka
karāla-janakasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarāla (प्रातिपदिक) + janaka (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (‘the formidable Janaka’), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Speaker
Vyāsa speaking to the sages