Sutra 4
Devanagari script
संधिविग्रहाभ्यां हि षाड्गुण्यं सम्पद्यते इति ॥ कZ_०७.१.०४ ॥
Transliteration
saṃdhivigrahābhyāṃ hi ṣāḍguṇyaṃ sampadyate iti
Translation
কারণ বলা হয়, সন্ধি ও বিগ্রহ (যুদ্ধ)-এর মাধ্যমেই ষাড্গুণ্য নীতি সম্পন্ন/সিদ্ধ হয়।
Word by Word
सन्धि-विग्रहाभ्याम्by (means of) treaty and war
सन्धि-विग्रहाभ्याम्:
TypeNoun
Rootसन्धि; विग्रह
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-द्विवचन; (सन्धि + विग्रह) इति द्वन्द्वसमासः, तस्य तृतीया-द्विवचनरूपम्
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोगः
षाड्गुण्यम्the sixfold policy (six measures of statecraft)
षाड्गुण्यम्:
TypeNoun
Rootषड्; गुण
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘षड्गुणानां भावः/समूहः’ इति; षड् + गुण → षड्गुण, तस्य भाववाचकं षाड्गुण्य
सम्पद्यतेis accomplished; comes about; is obtained
सम्पद्यते:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
Formलट्-लकार; वर्तमानकाल; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; धातुः पद् (गतौ/प्राप्तौ) उपसर्गः सम्; अर्थः ‘सिद्ध्यति/उपपद्यते/सम्भवति’
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्य-समाप्त्यर्थ/उद्धरण-चिह्न
Entities Mentioned
S
saṃdhiV
vigrahaṢ
ṣāḍguṇyaFAQs
They can be treated as operational postures that either sustain peace, prepare war, avoid war, or combine both—thus functioning as subtypes along a peace–war spectrum.