Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 9

प्रातिभाव्यं दण्डशुल्कशेषमाक्षिकं सौरिकं च नाकामः पुत्रो दायादो वा रिक्थहरो दद्यात् । इति दत्तस्यानपाकर्म ॥ कZ_०३.१६.०९ ॥

prātibhāvyaṃ daṇḍaśulkaśeṣam ākṣikaṃ saurikaṃ ca nākāmaḥ putro dāyādo vā rikthaharo dadyāt | iti dattasyānapākarma

জামিন-দায়, দণ্ড/শুল্কের অবশিষ্ট টাকা এবং আক্ষিক ও সৌরিক প্রভৃতি বকেয়া—পুত্র, উত্তরাধিকারী বা সম্পত্তির অধিকারীকে তার ইচ্ছার বিরুদ্ধে এগুলি দিতে বাধ্য করা যাবে না। এটাই ‘দত্তের অনপাকর্ম’—অর্থাৎ বৈধভাবে দেওয়া জিনিস প্রত্যাহার না করার বিধান।

प्रातिभाव्यम्(amount) due under suretyship / guarantee
प्रातिभाव्यम्:
TypeNoun
Rootप्रतिभू
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; कृदन्त-भाववाचक (प्रातिभाव्य = प्रतिभू-सम्बन्धि/जामिनि-प्रयोगे ‘surety/guarantee’ इत्यर्थे)
दण्डfine/penalty
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपद
शुल्कduty/toll/fee
शुल्क:
TypeNoun
Rootशुल्क
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपद
शेषम्the remaining balance/arrears
शेषम्:
TypeNoun
Rootशेष
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासोत्तरपद
दण्डशुल्कशेषम्the balance of fines and duties (still payable)
दण्डशुल्कशेषम्:
TypeNoun
Rootशेष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; षष्ठी-तत्पुरुषः: दण्डस्य शुल्कस्य च शेषम्
आक्षिकम्(amount) due from gambling/dice-play
आक्षिकम्:
TypeNoun
Rootअक्ष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; तद्धित (अक्ष + इक)
सौरिकम्liquor-related dues
सौरिकम्:
TypeNoun
Rootसुरा
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; तद्धित (सुरा + इक)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
not
:
TypeParticle
Root
Formनिषेधार्थक अव्यय
अकामःunwilling / not voluntarily
अकामः:
TypeAdjective
Rootअकाम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘अ’ नञ्-प्रत्ययेन निषेधः
पुत्रःson
पुत्रः:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
दायादःheir
दायादः:
TypeNoun
Rootदायाद
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
रिक्थहरःinheritor / taker of the estate
रिक्थहरः:
TypeNoun
Rootरिक्थ-हृ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; षष्ठी-तत्पुरुषः: रिक्थस्य हरः (हर = हर्ता)
दद्यात्should give/pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय
दत्तस्यof what has been given / of a gift
दत्तस्य:
TypeNoun
Rootदत्त
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी; कृदन्त (दा + क्त) ‘given’
अनपाकर्मnon-revocation (no taking back) of a gift
अनपाकर्म:
TypeNoun
Rootअप-आ-कृ (अपाकर्म)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; नञ्-समास/उपसर्ग-सम्बन्धि भाववाचक: अन् + अपाकर्म
P
putra (son)
D
dāyāda (heir)
R
rikthahara (inheritor)
S
state fiscal authorities (implied)

FAQs

It prevents automatic transmission of penal/fiscal burdens to heirs, stabilizes inheritance, and reduces coercive recovery practices that could disrupt households and succession.

It protects finalized transfers from later undoing, improving transactional certainty and reducing litigation over settled dispositions.