Sutra 6
Devanagari script
पाञ्चालिकदेवदण्डसूकरिकामुसलयष्टिहस्तिवारकतालवृन्तमुद्गरगदास्पृक्तलाकुद्दालास्फाटिमोत्पाटिमोद्घाटिमशतघ्नित्रिशूलचक्राणि चलयन्त्राणि ॥ कZ_०२.१८.०६ ॥
Transliteration
pāñcālika-devadaṇḍa-sūkarikā-musala-yaṣṭi-hastivāraka-tālavṛnta-mudgara-gadā-spṛktalā-kuddālā-sphāṭim-otpāṭim-odghāṭim-aśataghnī-triśūla-cakrāṇi calayantrāṇi ||
Translation
নিম্নলিখিতগুলি চল (গতিশীল) যন্ত্র: পাঁচালিক, দেবদণ্ড, সূকরিকা, মুসল, যষ্টি, হস্তিবারক, তালবৃন্ত, মুদ্গর, গদা, স্পৃক্তলা, কুদ্দালা, স্ফাটিম, উৎপাটিম, উদ্ঘাটিম, অশতঘ্নী, ত্রিশূল এবং চক্র।
Word by Word
पाञ्चालिकPāñcālika (a weapon type associated with Pāñcāla)
पाञ्चालिक:
TypeNoun (adjectival)
Rootपाञ्चालिक (प्रातिपदिक; पञ्चाल-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (विशेषणरूपेण शस्त्राणि इति निहितम्)
देवदण्डdevadaṇḍa (a named type of staff/club weapon)
देवदण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (समाहारसूच्यां सूचीपदे)
सूकरिकाsūkarikā (a boar-named weapon type)
सूकरिका:
TypeNoun
Rootसूकरिका
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (सूचीपदे)
मुसलpestle/club
मुसल:
TypeNoun
Rootमुसल
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
यष्टिstaff/rod
यष्टि:
TypeNoun
Rootयष्टि
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
हस्तिवारकelephant-stopper/elephant-checking weapon
हस्तिवारक:
TypeNoun
Rootवारक (√वृ/√वृञ् ‘वारणे’ इत्यर्थे; प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
तालवृन्तpalm-stalk/handle (as a club-like implement)
तालवृन्त:
TypeNoun
Rootवृन्त
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
मुद्गरhammer/mace
मुद्गर:
TypeNoun
Rootमुद्गर
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
गदाmace/club
गदा:
TypeNoun
Rootगदा
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
स्पृक्तलाspṛktalā (a named weapon type)
स्पृक्तला:
TypeNoun
Rootस्पृक्तला
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
कुद्दालspade/hoe (used as a weapon/tool)
कुद्दाल:
TypeNoun
Rootकुद्दाल
Formपुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
आस्फाटिमāsphāṭima (a named striking/whirling weapon type)
आस्फाटिम:
TypeNoun
Rootआस्फाटिम
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
उत्पाटिमutpāṭima (a named tearing/uprooting weapon type)
उत्पाटिम:
TypeNoun
Rootउत्पाटिम
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
उद्घाटिमudghāṭima (a named striking/opening weapon type)
उद्घाटिम:
TypeNoun
Rootउद्घाटिम
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
अशतघ्निaśataghnī (a ‘hundred-slayer’ weapon; spiked/projectile device)
अशतघ्नि:
TypeNoun
Rootअशतघ्नि
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
त्रिशूलtrident
त्रिशूल:
TypeNoun
Rootत्रिशूल
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
चक्राणिdiscus/wheel weapons
चक्राणि:
TypeNoun
Rootचक्र
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
चलयन्त्राणिmobile machines/engines (mechanical devices used in warfare)
चलयन्त्राणि:
TypeNoun
Rootयन्त्र
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
Entities Mentioned
C
calayantra (mobile engines)W
weapon-engine hybridsFAQs
It supports deployment planning, transport provisioning, and distinct maintenance/storage regimes for emplaced versus moveable equipment.