Shloka 41

ध्रुवस्य निर्वेदः — मन्त्रोपदेशः (ॐ नमो वासुदेवाय) तथा विष्ण्वाराधनविधिः

Devanagari script

एतन् मे क्रियतां सम्यक् कथ्यतां प्राप्यते यथा स्थानम् अग्र्यं समस्तेभ्यः स्थानेभ्यो मुनिसत्तमाः

Transliteration

etan me kriyatāṃ samyak kathyatāṃ prāpyate yathā sthānam agryaṃ samastebhyaḥ sthānebhyo munisattamāḥ

Translation

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল! মোৰ বাবে এইটো সম্যকভাৱে কৰা হওক—সকলো স্থানৰ ভিতৰত অগ্ৰ্য সেই পৰম স্থান কেনেকৈ লাভ হয়, স্পষ্টকৈ কোৱা।

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप (to me / my)

• क्रियताम्: let it be done
• क्रियताम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be done’

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb: properly)

• कथ्यताम्: let it be told
• कथ्यताम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट्, कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्राप्यते: is obtained
• प्राप्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, कर्मणि-भाव (passive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘is obtained’

• यथा: so that
• यथा: Sambandha (Manner/Result/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (so that/as)

• स्थानम्: place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अग्र्यम्: best
• अग्र्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• समस्तेभ्यः: from all
• समस्तेभ्यः: Apadana (Comparison-source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th) बहुवचन; ‘from all’

• स्थानेभ्यः: from places
• स्थानेभ्यः: Apadana (Comparison-source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन

• मुनिसत्तमाः: O best of sages
• मुनिसत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां सत्तमाः)

Speaker

Maitreya (addressing Sage Parāśara)

Characters & Entities

• Maitreya
• Sage Parāśara
• Supreme Abode (Paramam Sthānam)

FAQs

What is the significance of the “supreme station” (agrya sthāna) in the Vishnu Purana?

In this verse it functions as the highest goal beyond all other abodes—prompting a moksha-focused explanation of the ultimate, transcendent destination.

How does Sage Parāśara explain the way to attain the highest abode?

This verse sets up Maitreya’s request; Parāśara’s ensuing teaching (in the dialogue) typically clarifies the means—right understanding, devotion, and disciplined living oriented to the Supreme.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

The “foremost of all abodes” implies a supreme, final reality; in Vaishnava framing, that highest attainment culminates in relation to Vishnu as the ultimate refuge and goal.