Adhyaya 162: The Efficacy and Merit of Cakra-tīrtha

Verse 1

अथ चक्रतीर्थप्रभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्‍धरे ॥ चक्रतीर्थे पुरावृत्तं मथुरायास्तथोत्तरे ॥

এতিয়া চক্ৰতীৰ্থৰ মাহাত্ম্য। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: হে বসুন্ধৰে, পুনৰ আন এক কথা ক’ম; শুনা—মথুৰাৰ উত্তৰে অৱস্থিত চক্ৰতীৰ্থত প্ৰাচীন কালে যি ঘটনা ঘটিছিল।

Verse 2

महागृहॊदयम् नाम जम्बूद्वीपस्य भूषणम् ॥ तस्मिन् पुरवरे दिव्ये ब्राह्मणो वसते शुभे

জম্বুদ্বীপৰ ভূষণ স্বৰূপ ‘মহাগৃহোদয়’ নামে এখন নগৰ আছে। সেই শুভ, দিৱ্য আৰু শ্ৰেষ্ঠ নগৰত এজন ব্ৰাহ্মণ বাস কৰে।

Verse 3

स कन्यां पुत्रम् आदाय ब्राह्मणो वेदपारगः ॥ शालिग्रामं महापुण्यम् अगच्छद् ब्राह्मणोत्तमः

সেই ব্ৰাহ্মণ, যি বেদত পাৰদৰ্শী, কন্যা আৰু পুত্ৰক লগত লৈ, মহাপুণ্য বুলি খ্যাত শালিগ্ৰামলৈ গ’ল—ব্ৰাহ্মণসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 4

तत्रासौ वासम् अकरोत् पुण्यसेवी जितेन्द्रियः ॥ तीर्थसेवी तथा स्नायी देवतादर्शने रतः

তাত তেওঁ বাস স্থাপন কৰিলে—পুণ্যকৰ্মৰ সাধক, ইন্দ্ৰিয়-সংযমী। তেওঁ তীৰ্থসেৱা কৰিছিল, বিধিপূৰ্বক স্নান কৰিছিল, আৰু দেৱদৰ্শনত সদা ৰত আছিল।

Verse 5

तत्र सिद्धेन संवासो ब्राह्मणस्याभवत्तदा ॥ स सिद्धो वसते नित्यं कल्पग्रामे च सर्वदा

তেতিয়া তাত সেই ব্ৰাহ্মণৰ এজন সিদ্ধৰ সৈতে সহবাস হ’ল। সেই সিদ্ধ কল্পগ্ৰামত নিত্যই—সদায়—বাস কৰে বুলি কোৱা হয়।

Verse 6

गच्छेत्स सर्वकालं तु शालिग्रामे वसुन्धरे ॥ स तेन सह सङ्गत्य कान्यकुब्जनिवासिना

হে বসুন্ধৰা! তেওঁ সদায় শালিগ্ৰাম, ধৰণীৰ পবিত্ৰ স্থললৈ গৈ থাকিছিল। আৰু কাণ্যকুব্জৰ নিবাসী সেইজনৰ সৈতে মিলিত হৈ, তেওঁ তাৰ সৈতে সঙ্গত কৰিছিল।

Verse 7

कल्पग्रामविभूतिं च नित्यकालम् अवर्णयत् ॥ कल्पग्रामविभूतिं च श्रुत्वा स मुनिसत्तमः

তেওঁ সদায় কাল্পগ্ৰামৰ বিভূতি আৰু মহিমা বৰ্ণনা কৰি থাকিল। কাল্পগ্ৰামৰ সেই বিভূতি শুনি সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠ…

Verse 8

गमने बुद्धिरुत्पन्ना ततः सिद्धमयाचत ॥ मित्रत्वं वर्त्तते सिद्ध नयस्वात्मनिवेशने

তেওঁৰ মনত যোৱাৰ সংকল্প জাগিল; তেতিয়া তেওঁ সিদ্ধক অনুৰোধ কৰিলে: “হে সিদ্ধ, আমাৰ মাজত মিত্ৰতা আছে—মোক আপোনাৰ নিজ বাসস্থানলৈ লৈ চলক।”

Verse 9

ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा सिद्धो वचनमब्रवीत् ॥ तत्र सिद्धा हि गच्छन्ति तेन तत्र गतिर्भवेत्

ব্ৰাহ্মণৰ বাক্য শুনি সিদ্ধে উত্তৰ দিলে: “সিদ্ধসকল নিশ্চয় তাত যায়; সেয়ে সেই স্থানলৈ গতি আৰু প্ৰৱেশ সম্ভৱ হয়।”

Verse 10

दक्षिणे तु करे गृह्य ब्राह्मणं वेदपारगम् ॥ वामे चैव करे गृह्य तस्य पुत्रं महामतिम्

তেওঁ দক্ষিণ হাতে বেদপাৰগ ব্ৰাহ্মণক ধৰি, আৰু বাম হাতে তেওঁৰ মহামতি পুত্ৰকো ধৰি ল’লে।

Verse 11

उत्पपात तदा सिद्धो गृहीत्वा ब्राह्मणोत्तमौ ॥ कल्पग्रामे तु तौ मुक्तौ पितापुत्रौ वसुन्धरे

তেতিয়া সিদ্ধে উৰ্ধ্বলৈ জাঁপ দি, দুজন শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণক ধৰি ল’লে। কাল্পগ্ৰামত তেওঁ তেওঁলোকক মুক্ত কৰিলে—পিতা-পুত্ৰক—হে বসুন্ধৰা।

Verse 12

तत्र तौ वसतो नित्यं कल्पग्रामे द्विजोत्तमौ ॥ तत्र कालेन महता रुग्देहे चाभवत्तदा ॥

তাত সেই দুজন উত্তম দ্বিজ কল্পগ্ৰামত সদায় বাস কৰিছিল। বহু কাল অতিবাহিত হোৱাত তেতিয়া দেহত ৰোগ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 13

रुजा तु पीड्यमानः स दशमीं च दशां गतः ॥ मर्तुकामो द्विजवरो निरीक्ष्य सुतमुत्तमम् ॥

বেদনাৰে পীড়িত হৈ সি দশমী অৱস্থা, অৰ্থাৎ অতি সংকটজনক দশালৈ গ’ল। মৰিব খোজা সেই উত্তম দ্বিজে নিজৰ যোগ্য পুত্ৰক চাইল।

Verse 14

उवाच पुत्रं धर्मात्मा मरणे समुपस्थिते ॥ गङ्गातीरे च मां पुत्र नय त्वं मा विलम्बय ॥

মৃত্যু ওচৰ চাপি আহোঁতে ধৰ্মাত্মাই পুত্ৰক ক’লে— “পুত্ৰ, মোক গঙ্গাৰ তীৰলৈ লৈ যা; বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 15

तेन पुत्रेण नीतोऽसौ गङ्गातीरे महामुनिः ॥ रुरोद पुत्रस्तु तदा पितृस्नेहसमन्वितः ॥

সেই পুত্ৰে মহামুনিক গঙ্গাৰ তীৰলৈ নিলে। তেতিয়া পিতৃস্নেহে পৰিপূৰ্ণ পুত্ৰে কান্দি উঠিল।

Verse 16

वेदाध्ययनशीलः स पितृभक्त्या नियन्त्रितः ॥ वसतस्तस्य वै तत्र कालो जातो महामतेः ॥

সি বেদ অধ্যয়নত ৰত আছিল আৰু পিতৃভক্তিয়ে সংযত আছিল। তাত বাস কৰোঁতেই সেই মহামতীৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত সময় আহি পৰিল।

Verse 17

कल्पग्रामे तदा सिद्धस्तस्य कन्या सुमध्यमा ॥ वरमन्वेषयन्ती सा न प्राप्तस्तु तया मतः ॥

তেতিয়া কল্পগ্ৰামত এজন সিদ্ধ আছিল; তেওঁৰ সু-মধ্যমা (সুকোমল কঁকালযুক্ত) কন্যাই বৰ অন্বেষণ কৰি আছিল, কিন্তু তাইৰ মনোমত বৰ লাভ নহ’ল।

Verse 18

कदाचिद्देवयोगेन कान्यकुब्जनिवासिनः ॥ गृहे प्रविष्टो विप्रः स भोजनार्थं महामतिः ॥

এদিন দেৱযোগে (বিধিৰ অনুকূলে) কাণ্যকুব্জ-নিবাসীৰ ঘৰত এজন মহামতি বিপ্ৰ আহাৰ লাভৰ উদ্দেশ্যে প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 19

दिव्यज्ञानॆन तं ज्ञात्वा पूजयामास तं द्विजः ॥ पूजयित्वा यथान्यायं कन्यां तस्मै ददौ तदा ॥

দিব্য জ্ঞানৰে তেওঁক চিনাক্ত কৰি বিপ্ৰই তেওঁক পূজা-সন্মান কৰিলে। বিধিমতে পূজা সম্পন্ন কৰি তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কন্যাক তেওঁৰ হাতত অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 20

श्वशुरस्य गृहे नित्यं भोजनं कुरुते द्विजः ॥ वसते पितृसन्निध्ये प्रतिचारी स पुत्रकः ॥

শ্বশুৰৰ ঘৰত বিপ্ৰই নিত্য আহাৰ গ্ৰহণ কৰে। সেই পুত্ৰ পিতৃ-সন্নিধিত থাকি সাৱধান সেৱক ৰূপে বাস কৰে।

Verse 21

काले भगवतस्तस्य अतिक्षीणः पिता तदा ॥ तं दृष्ट्वा क्षीणतां प्राप्तं श्वशुरं पर्यपृच्छत ॥

সময় গতিৰে সেই ভগৱৎসম পিতা অতিশয় ক্ষীণ হৈ পৰিল। শ্বশুৰক ক্ষীণ অৱস্থাত দেখি তেওঁ সন্মানেৰে সুধিলে।

Verse 22

स्वामिन् पितुर्मे मरणं भविष्यति वदस्व माम् ॥ जामातृवचनं श्रुत्वा प्रहस्य श्वशुरोऽब्रवीत् ॥

“স্বামী, মোৰ পিতাৰ মৃত্যু ঘটিব—মোক কওক।” জোঁৱাইৰ বাক্য শুনি শহুৰে হাঁহি উঠি উত্তৰ দিলে।

Verse 23

शूद्रान्नं भक्षितं तेन नित्यकालं द्विजोत्तम ॥ तस्य चाहारदोषेण मृत्युर् दूरं गतः पितुः ॥

“হে দ্বিজোত্তম, তেওঁ সদায় শূদ্ৰৰ অন্ন ভক্ষণ কৰি আহিছে; সেই আহাৰ-দোষৰ ফলত পিতাৰ মৃত্যু বহু দূৰলৈ সৰি গৈছে (স্থগিত হৈছে)।”

Verse 24

पादयोर्विद्यते तच्च शूद्रान्नं च पितुस्तव ॥ जान्वोरूर्ध्वे न विद्येत शूद्रान्नं च द्विजोत्तम ॥

“সেই শূদ্ৰৰ অন্ন তোমাৰ পিতাৰ পাদত বিদ্যমান; হাঁটুৰ ওপৰত, হে দ্বিজোত্তম, শূদ্ৰৰ অন্ন বিদ্যমান নহ’ব।”

Verse 25

शूद्रान्नेन विहीनस्य तस्य मृत्युर् भविष्यति ॥ श्वशुरस्य वचस्तस्य पितुरग्रे न्यवेदयत् ॥

“যদি তেওঁ শূদ্ৰৰ অন্নৰ পৰা বঞ্চিত হয়, তেন্তে তেওঁৰ মৃত্যু ঘটিব।” শহুৰৰ সেই বাক্য তেওঁ পিতাৰ আগত নিবেদন কৰিলে।

Verse 26

तस्य पुत्रस्य वचनं श्रुत्वात्मानं विगर्हयत् ॥ ततः प्रभाते विमले उदिते च दिवाकरे ॥

পুত্ৰৰ বাক্য শুনি তেওঁ নিজকে ধিক্কাৰ দিলে। তাৰ পাছত, নিৰ্মল প্ৰভাতত, সূৰ্য উদিত হোৱাত,

Verse 27

पितुः समीपात्स गतः श्वशुरस्य निवेशनम् ॥ गते पुत्रे पिता तस्य रुजा त्वत्यन्तपीडितः ॥

সেইজন পিতাৰ ওচৰৰ পৰা গৈ শ্বশুৰৰ নিবাসত উপস্থিত হ’ল। পুত্ৰ গ’ল পাছত তাৰ পিতা তীব্ৰ বেদনাত অত্যন্ত পীড়িত হ’ল।

Verse 28

सन्निधावुपलं दृष्ट्वा गृहीतं तेन तत्पदा ॥ चूर्णयामास तौ पादौ पीडया मोहितो द्विजः ॥

ওচৰত থকা এটা শিল দেখা পাই সি তাক পায়েৰে ধৰি ল’লে। বেদনাত মোহিত সেই দ্বিজে নিজৰ দুয়োটা পা চূর্ণ কৰি পেলালে।

Verse 29

ततः प्राणान्परित्यज्य गतोऽसौ कालवर्त्तनम् ॥ स्नात्वा भुक्त्वा ततो गत्वा प्रेक्ष्य तं पितरं मृतम् ॥

তাৰ পাছত সি প্ৰাণ ত্যাগ কৰি কালৰ গতিত প্ৰবেশ কৰিলে (অৰ্থাৎ মৃত্যু হ’ল)। স্নান কৰি, ভোজন কৰি, তাৰ পাছত গৈ সি নিজৰ পিতাক মৃত অৱস্থাত দেখিলে।

Verse 30

गतसंज्ञं च पितरं दृष्ट्वा स रुरुदे भृशम् ॥ रुदित्वा सुचिरं कालं शास्त्रं दृष्ट्वा व्यचिन्तयत् ॥

পিতাক সংজ্ঞাহীন অৱস্থাত দেখি সি অতি তীব্ৰভাৱে কান্দিলে। বহু সময় কান্দি, সি শাস্ত্ৰ চায় আৰু চিন্তা-মনন কৰিলে।

Verse 31

संस्कारयोग्यता नास्ति इत्येवं पुनरब्रवीत् ॥ सर्पशृङ्गिहतानां च दंष्ट्राविग्रहितस्य च ॥

সি পুনৰ ক’লে: “সংস্কাৰ (অন্ত্যক্ৰিয়া) কৰাৰ যোগ্যতা নাই।” আৰু সাপ আৰু শৃংগী জন্তুৰ আঘাতে নিহত, লগতে দংশনে দেহ বিকৃত হোৱা লোকসকলৰ বিষয়েো ক’লে।

Verse 32

आत्मनस्त्यागिनश्चैव आपस्तम्बोऽब्रवीदिदम् ॥ आत्मघाती नरः पापो नरके पच्यते चिरम् ॥

আত্মত্যাগীজনৰ বিষয়ে আপস্তম্বে এই কথা ক’লে: যি মানুহে নিজকে হত্যা কৰে, সি পাপী; আৰু দীৰ্ঘকাল নৰকত যন্ত্ৰণা ভোগ কৰে বুলি কোৱা হয়।

Verse 33

प्रायश्चितं विधीयीत न दद्याच्छोदकक्रियाम् ॥ अहो दैवं सुबलवत्पौरुषं तु निरर्थकम् ॥

প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান কৰা উচিত, কিন্তু শোধক-জলক্ৰিয়া (জল-সংস্কাৰ) দিয়া নালাগে। হায়—দৈৱ অতি বলৱান, আৰু মানৱ পুৰুষাৰ্থ যেন নিৰৰ্থক।

Verse 34

तस्य पुत्रो महाभागे गतः श्वशुरमन्दिरम् ॥ तं दृष्ट्वा श्वशुरो दीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥

হে মহাভাগে, তাৰ পুত্ৰ শ্বশুৰৰ ঘৰলৈ গ’ল। তাক দুখিত দেখি শ্বশুৰে এই বাক্য ক’লে।

Verse 35

ब्रह्महत्या तु ते जाता गच्छ त्वं च यथेप्सितम् ॥ श्वशुरस्य वचः श्रुत्वा जामाता वाक्यमब्रवीत् ॥

“তোৰ ওপৰত ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপ উঠিল; এতিয়া তই যি ইচ্ছা কৰ, তেনেকৈ যা।” শ্বশুৰৰ বাক্য শুনি জোঁৱাইয়ে উত্তৰ দিলে।

Verse 36

न मया ब्राह्मणवधः कदाचिदपि कारितः ॥ केन दोषेण मे सिद्धं ब्रह्महत्याफलं महत् ॥

“মই কেতিয়াও ব্ৰাহ্মণ-বধ কৰোৱা নাই। কোন দোষৰ বাবে মোৰ ওপৰত ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ মহান ফল স্থিৰ হ’ল?”

Verse 37

तेन दोषेण विप्रर्षे ब्रह्महत्याफलं तव ॥ आसन्नशयनाच्चैनं भोजनात्कथनादिषु ॥

সেই দোষৰ কাৰণে, হে বিপ্ৰর্ষি, ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ ফল তোমাৰ ওপৰত পৰে—তাৰ ওচৰত শোৱা, তাৰ সৈতে ভোজন কৰা, কথোপকথন আদি কৰাৰ দ্বাৰা।

Verse 38

संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् ॥ तस्मान्मम गृहे नास्ति वासस्ते हि द्विजोत्तम ॥

পতিতজনৰ সৈতে সঙ্গ কৰি থাকিলে এক বছৰৰ ভিতৰতে মানুহ পতিত হয়। সেয়ে, হে দ্বিজোত্তম, মোৰ ঘৰত তোমাৰ বাবে বাসস্থান নাই।

Verse 39

श्वशुरस्य वचः श्रुत्वा जामाता वाक्यमब्रवीत् ॥ किं मया वद कर्तव्यं त्वया त्यक्तेन सुव्रत ॥

শ্বশুৰৰ কথা শুনি জামাতা ক’লে—“কোৱা, মই কি কৰোঁ? তুমি মোক ত্যাগ কৰিলা, হে সুব্ৰত (সৎব্ৰতধাৰী)?”

Verse 40

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः संहितव्रतः ॥ कल्पग्रामं परित्यज्य मथुरां याहि सुव्रत ॥

তাৰ কথা শুনি, সংযম-ব্ৰতত দৃঢ় ব্ৰাহ্মণে ক’লে—“কল্পগ্ৰাম ত্যাগ কৰি মথুৰালৈ যোৱা, হে সুব্ৰত।”

Verse 41

ततः कालेन महता सम्प्राप्तो मथुरां पुरीम् ॥ ब्राह्मणेभ्यो बहिःस्थाने नित्यं तु वसते द्विजः ॥

তাৰ পাছত বহু সময়ৰ অন্তত সি মথুৰা নগৰীত উপস্থিত হ’ল। সেই দ্বিজে সদায় ব্ৰাহ্মণসকলৰ পৰা দূৰত, বাহিৰৰ স্থানে বাস কৰিলে।

Verse 42

कन्यापुरनिवासी तु कुशिकोऽयं नराधिपः ॥ तस्य सत्रं नित्यकालं मथुरायां प्रवर्तते ॥

এতিয়া এই নৰাধিপ কুশিক কন্যাপুৰত বাস কৰে; আৰু তেওঁৰ নিত্য সত্র (যজ্ঞ-দানভোজ) মথুৰাত অবিৰতভাৱে চলি থাকে।

Verse 43

द्वेसहस्रे तु विप्राणां तस्य सत्रे च भुञ्जते ॥ ब्राह्मणानां सदोच्छिष्टं ततश्चोद्धरते तु सः ॥

তেওঁৰ সত্রত দুহাজাৰ বিপ্ৰ (ব্ৰাহ্মণ) ভোজন কৰে; তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণসকলৰ এৰি যোৱা উচ্ছিষ্ট তেওঁ নিজেই আঁতৰাই লয়।

Verse 44

नान्यत्र तव संशुद्धिः कदाचित्पितृघातिनः ॥ कल्पग्रामं परित्यज्य तत्क्षणादेव निःसृतः ॥

‘তোমাৰ বাবে—যি পিতৃঘাতী—আন ক’তো কেতিয়াও শুদ্ধি নাই।’ কল্পগ্ৰাম ত্যাগ কৰি তেওঁ সেই ক্ষণতেই ওলাই গ’ল।

Verse 45

चक्रतीर्थं समासाद्य स्नानं स कुरुते सदा ॥ न भिक्षां कुरुते तत्र भोजनार्थं न गच्छति ॥

চক্ৰতীৰ্থত উপস্থিত হৈ তেওঁ সদায় তাত স্নান কৰিছিল; তাত ভিক্ষা নকৰিলে, আৰু ভোজনৰ বাবে ক’তো নাযায়।

Verse 46

स्वां सुतां चोदयामास गच्छ तां मथुरां पुरीम् ॥ भोजनं गृहीत्वा तत्रैव गच्छ त्वं भर्तृसन्निधौ ॥

তেওঁ নিজৰ কন্যাক আদেশ দিলে: ‘মথুৰা নগৰীলৈ যা; তাত ভোজন গ্ৰহণ কৰি তাৰ পিছত সোজাকৈ তোমাৰ স্বামীৰ সন্নিধিলৈ যোৱা।’

Verse 47

दिव्यज्ञानें च तदा नित्यं सा भर्तृसन्निधौ ॥ दिने दिने गच्छति सा भर्तृभोजनकारणात् ॥

তেতিয়া দিৱ্য জ্ঞানৰ বলত তাই নিত্য স্বামীৰ সন্নিধিলৈ গৈ থাকিল; দিনেদিনে স্বামীৰ ভোজন যোগাবলৈ।

Verse 48

दिवस्यावसाने तु भोजनं गृहीत्वा गच्छति ॥ भोजनं कुरुते नित्यं प्रियादत्तं वसुन्धरे ॥

দিনৰ অন্তত তাই ভোজন লৈ গৈছিল; হে বসুন্ধৰা, তাই নিত্য প্ৰিয়জনৰ দিয়া আহাৰেই গ্ৰহণ কৰিছিল।

Verse 49

पात्रं निःक्षिप्य कुण्डे तु सत्रे वसति सर्वदा ॥ एवं निवसतस्तस्य वर्षार्धं तु गतं तदा ॥

পাত্ৰখন কুণ্ডত থৈ সি সদায় সত্রত বাস কৰিলে; এইদৰে বাস কৰোঁতে তেতিয়া তাৰ আধা বছৰ পাৰ হ’ল।

Verse 50

ततः कालेन महता तैः पृष्टः स द्विजोत्तमः ॥ कुत्र सन्तिष्ठते नित्यं भोजनं कुरुषे कुतः ॥

তাৰ পাছত বহু সময় গ’লে তেওঁলোকে সেই উত্তম দ্বিজক সুধিলে: ‘আপুনি নিত্য ক’ত থাকে, আৰু ভোজন ক’ৰ পৰা লাভ কৰে?’

Verse 51

कथयामास वृत्तान्तं तं सर्वं चात्मनो हि सः ॥ ते श्रुत्वा ब्राह्मणाः सर्वे एकीभूता वसुन्धरे ॥

সি নিজৰ অৱস্থাৰ সমগ্ৰ বৃত্তান্ত ক’লে; হে বসুন্ধৰা, সেয়া শুনি সকলো ব্ৰাহ্মণ একত্ৰিত একমত হ’ল।

Verse 52

इदमूचुस्ततो विप्राः शूद्रोऽसीति द्विजं प्रति ॥ चक्रतीर्थप्रभावेन पापान्मुक्तः सनातनः ॥

তেতিয়া বিপ্ৰসকলে সেই দ্বিজক ক’লে— “তুমি শূদ্ৰ।” তথাপি চক্ৰতীৰ্থৰ প্ৰভাৱত সেই সনাতন জন পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 53

अस्माकं वदनाच्चैव पुनः सिद्धोऽसि वै द्विज ॥ ब्राह्मणानां वचः श्रुत्वा स द्विजो हृष्टमानसः ॥

“আমাৰ মুখৰ বচনতেই, হে দ্বিজ, তুমি পুনৰ সিদ্ধ (পুনঃ প্ৰতিষ্ঠিত) হ’লা।” ব্ৰাহ্মণসকলৰ বাক্য শুনি সেই দ্বিজৰ মন আনন্দিত হ’ল।

Verse 54

स्नानार्थं तु ततः स्थानाच्चक्रतीर्थं समागतः ॥ गते तस्मिंस्तस्य भार्या भिक्षामादाय चागता ॥

তাৰ পিছত স্নানৰ উদ্দেশ্যে সি সেই স্থানৰ পৰা চক্ৰতীৰ্থলৈ গ’ল। সি তাত গ’লে, তাৰ পত্নী ভিক্ষা-আহাৰ লৈ আহিল।

Verse 55

प्रियावचनमाकर्ण्य भर्ता वचनमब्रवीत् ॥ पुनराभाषितं ब्रूहि यदिदं भाषितं त्वया ॥

প্ৰিয়াৰ বাক্য শুনি স্বামীয়ে ক’লে— “তুমি যি এতিয়াই কৈছা, সেই কথাই পুনৰ কোৱা।”

Verse 56

भर्त्तुर्वचनमाकर्ण्य पत्नी वचनमब्रवीत् ॥ न त्वं सम्भाषितः पूर्वं ब्रह्महत्यासमन्वितः ॥

স্বামীৰ বাক্য শুনি পত্নীয়ে ক’লে— “পূৰ্বে মই তোমাৰ সৈতে কথা পতা নাছিলোঁ, কিয়নো তুমি ব্ৰহ্মহত্যা—ব্ৰাহ্মণ-বধৰ মহাপাপ—ৰ সৈতে যুক্ত আছিলা।”

Verse 57

चक्रतीर्थप्रभावेन मुक्तोऽसि द्विजसत्तम ॥ उत्तिष्ठ कान्त गच्छाव कल्पग्रामं सुशोभितम् ॥

চক্ৰতীৰ্থৰ প্ৰভাৱত তুমি মুক্ত হ’লা, হে দ্বিজসত্তম। উঠা, প্ৰিয়; আহা, সুসজ্জিত কল্পগ্ৰামলৈ যাওঁ।

Verse 58

तया सार्द्धं जगामाथ कल्पग्रामं द्विजोत्तमः ॥ भद्रेश्वरनिमित्तं हि द्रव्यं च कथितं शुभम् ॥

তাইৰ সৈতে দ্বিজোত্তমে কল্পগ্ৰামলৈ গ’ল। আৰু ভদ্ৰেশ্বৰ-নিমিত্তে শুভ দ্ৰব্য-সম্পত্তিৰ কথাও কোৱা হ’ল।

Verse 59

कल्पग्रामाच्छतगुणं चक्रतीर्थं वसुन्धरे ॥ अहोरात्रोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥

হে বসুন্ধৰা, কল্পগ্ৰামতকৈ চক্ৰতীৰ্থ শতগুণ অধিক ফলদায়ক। অহোৰাত্ৰ উপবাসে ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়।

Verse 60

कल्पग्रामेण किं तस्य वाराणस्यां च वा शुभे ॥ मथुरां तु समासाद्य यः कश्चिन्म्रियते भुवि ॥

হে শুভে, তাৰ কল্পগ্ৰামৰ কি প্ৰয়োজন, বা শুভ বাৰাণসীৰো? যি কোনোবাই মথুৰালৈ গৈ এই ভুৱনত মৃত্যুবৰণ কৰে…

Verse 61

अपि कीटः पतङ्गो वा जायते स चतुर्भुजः ॥

…সেয়া কীট বা পতঙ্গ হ’লেও, সি চতুৰ্ভুজ ৰূপে জন্ম লয়।

Verse 62

नित्यं च भुञ्जते यत्र पात्रं द्रव्यसमर्पितम् ॥ दृष्ट्वा भद्रेश्वरं देवं चक्रतीर्थे फलं लभेत् ॥

য’ত নিত্য নিয়মে যথোচিত পাত্ৰত অর্পিত দ্ৰব্যসহ ভোজন গ্ৰহণ কৰা হয়—চক্ৰতীৰ্থত ভদ্ৰেশ্বৰ দেৱৰ দৰ্শন কৰিলে তদনুৰূপ ধৰ্মফল, অৰ্থাৎ পুণ্য, লাভ হয়।

Verse 63

प्रार्थना दुःखलाभं तु शृणु वै ब्राह्मणोत्तम ॥ आत्मयोगबलेनैव चलिष्यामि सपुत्रकः ॥

হে ব্রাহ্মণোত্তম, দুঃখজাত এই প্ৰাৰ্থনা শুনা; আত্মযোগৰ বলেই মই মোৰ পুত্ৰসহ প্ৰস্থান কৰিম।

Verse 64

पृष्टोऽसौ ब्राह्मणो भद्रे क्व भवान् त्वमिहागतः ॥ स सर्वं कथयामास यथावृत्तं दृढव्रतः ॥

সেই ব্রাহ্মণক সোধা হ’ল, “হে ভদ্ৰ, আপুনি ক’ৰ পৰা ইয়ালৈ আহিছে?” তেতিয়া তেওঁ—দৃঢ়ব্ৰতী—যি দৰে ঘটিছিল, সেইদৰে সকলো বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 65

दुःखेन पीडितः क्षीणो मर्त्तुकामो द्विजोत्तमः ॥ गङ्गातीरात्समुत्तिष्ठन्दिशः सर्वा विलोकयन् ॥

দুঃখত পীড়িত, ক্ষীণকায় আৰু মৰিব খোজা সেই দ্বিজোত্তম গঙ্গাৰ তীৰৰ পৰা উঠি, সকলো দিশলৈ চাই থাকিল।

Verse 66

जामातुर्वचनं श्रुत्वा श्वशुरो वाक्यमब्रवीत् ॥ पितुस्त्वया वधोपायो विनिर्दिष्टश्च पुत्रक ॥

জামাতাৰ কথা শুনি শ্বশুৰে ক’লে, “হে পুত্ৰক, তুমিয়ে তোমাৰ পিতাক বধ কৰাৰ উপায়ো নিৰ্দিষ্ট কৰি দিলে।”

Verse 67

ततः कालेन महता चिन्ताभूच्छ्वशुरस्य च ॥ दिव्यज्ञानॆन तत्सर्वं ज्ञात्वा जामातृचेष्टितम् ॥

তাৰ পাছত বহু সময় গ’লত শ্বশুৰৰ মনতো চিন্তা উদয় হ’ল; আৰু দিব্য জ্ঞানৰ দ্বাৰা জোঁৱাইৰ সকলো আচৰণ জানি তেওঁ পৰিস্থিতি বুজিলে।

Verse 68

सा तु हृष्टेन मनसा भर्तारं वाक्यमब्रवीत् ॥ भोजनं कुरु मे दत्तं हत्यां लक्ष्यामि ते गताम् ॥

কিন্তু তাই আনন্দিত মনে স্বামীক এই কথা ক’লে: “মই দিয়া আহাৰ খোৱা; মই দেখিছোঁ যে তোমাৰ ওপৰত হত্যাৰ পাপ আহি পৰিছে।”