Adhyaya 124: Ritual Observances Aligned with the Seasons (Seasonal Devotional Procedure)

Verse 1

अथ ऋतूपस्करम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ फाल्गुनस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशीम् ॥ गृहीत्वा वासन्तिकान् पुष्पान् सुगन्धा ये क्रमागताः ॥

এতিয়া ঋতুৰ উপকৰণ। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: ফাল্গুন মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশীত, বসন্তকালৰ সুগন্ধি ফুলসমূহ বিধিমতে ক্ৰমে সংগ্ৰহ কৰি (বিধি আৰম্ভ কৰিব লাগে)।

Verse 2

श्वेतं पाण्डुरकं चैव सुगन्धं शोभनं बहु ॥ विधिना मन्त्रयुक्तेन सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥

শ্বেত আৰু পাণ্ডুৰ বৰ্ণৰ, সুগন্ধি আৰু বহুত শোভন ফুলসমূহ—বিধিমতে মন্ত্ৰসহ, অন্তৰাত্মা প্ৰসন্ন আৰু শান্ত ৰাখি অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 3

तत एवं विधिं कृत्वा सर्वं भागवतं शुचिः ॥ यस्तु जानाति कर्माणि सर्वं मन्त्रविनिश्चितः ॥

এইদৰে বিধি সম্পন্ন কৰি, শুচি হৈ, সমগ্ৰ ভাগৱত-ব্ৰত সম্পূৰ্ণ কৰে। কিন্তু যি জনে কৰ্মসমূহ বুজে—মন্ত্ৰে নিৰ্ণীত সকলো—সেই জনেই সঠিকভাৱে পালন কৰিবলৈ যোগ্য।

Verse 4

तदाहरति कर्माणि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ विधिना मन्त्रपूतेन कुर्याच्छान्तमनोऽमलः ॥

তাৰ পাছত বিধিদৃষ্ট কৰ্মৰ দ্বাৰা বিধিসন্মতভাৱে পৱিত্ৰ কৰ্মসমূহ আগবঢ়ায়। মন্ত্ৰে পৱিত্ৰ কৰা বিধি অনুসাৰে, নিৰ্মল ব্যক্তি শান্ত মনৰে সেয়া সম্পাদন কৰিব।

Verse 5

सपुष्पितस्येह वसन्तकाले वनस्पतेर्गन्धरसप्रयुक्ताः ॥ पश्यंश्च मां पुष्पितपादपेन्द्रं वसन्तकाले समुपागते च ॥

ইয়াত বসন্তকালত, ফুলেৰে ভৰা বনস্পতিসকলৰ মাজত—সুগন্ধ আৰু ৰসৰে যুক্ত—বসন্ত সম্পূৰ্ণৰূপে আহিলে, ফুলেৰা বৃক্ষসমূহৰ অধিপতি স্বৰূপ মোক দৰ্শন কৰি (ব্ৰত) পালন কৰে।

Verse 6

यश्चैतेन विधानॆन कुर्यान्मासे तु फाल्गुने ॥ न स गच्छति संसारं मम लोकाय गच्छति ॥

আৰু যি জনে এই বিধান অনুসাৰে ফাল্গুন মাহত ইয়া পালন কৰে, সি সংসাৰত নাযায়; সি মোৰ লোকলৈ যায়।

Verse 7

यत्तु पृच्छसि सुश्रोणि मासे वैशाख उत्तमे ॥ शुक्लपक्षे तु द्वादश्यां यत्फलं तच्छृणुष्व मे ॥

কিন্তু, হে সুন্দৰ নিতম্বিনী, তুমি যি সুধিছা: উত্তম বৈশাখ মাহত, শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশীত, তাৰ যি ফল সেয়া মোৰ পৰা শুনা।

Verse 8

नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ मन्त्रः— नमोऽस्तु देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर ॥ नमोऽस्तु ते लोकनाथ प्रवीराय नमोऽस्तु ते ॥

“নমো নাৰায়ণ” বুলি উচ্চাৰণ কৰি এই মন্ত্ৰ পাঠ কৰিব লাগে: “হে দেৱদেৱেশ, শঙ্খ-চক্ৰ-গদাধাৰী, তোমাক নমস্কাৰ। হে লোকনাথ, পৰাক্ৰমী বীৰ, তোমাক নমস্কাৰ, পুনৰ নমস্কাৰ।”

Verse 9

पुष्पितेषु च शालेशु तथान्येषु द्रुमेषु च ॥ गृहीत्वा शालपुष्पाणि मम कर्मणि संस्थिताः ॥

ফুলে ভৰা শাল গছসমূহত আৰু আন গছসমূহতো শালফুল সংগ্ৰহ কৰি, তেওঁলোকে মোৰ কৰ্মকাণ্ডত নিয়োজিত হৈ থাকিল।

Verse 10

ऋषयः स्तुवन्ति मन्त्रेण वेदोक्तेन च माधवि ॥ गन्धर्वाप्सरसश्चैव गीतनृत्यैः सवादितैः ॥

হে মাধৱী, ঋষিসকলে বেদোক্ত মন্ত্ৰেৰে স্তৱ কৰে; আৰু গন্ধৰ্ব-অপ্সৰাসসকলেও বাদ্যসহ গীত-নৃত্যৰ দ্বাৰা স্তৱ কৰে।

Verse 11

स्तुवन्ति देवलोकाश्च पुराणं पुरुषोत्तमम् ॥ सिद्धाविद्याधरा यक्षाः पिशाचोरगराक्षसाः ॥

দেৱলোকৰ বাসিন্দাসকলে পুৰুষোত্তম-সম্বন্ধীয় এই পুরাণক স্তৱ কৰে; সিদ্ধ, বিদ্যাধৰ, যক্ষ, পিশাচ, নাগ আৰু ৰাক্ষসসকলেও স্তৱ অৰ্পণ কৰে।

Verse 12

स्तुवन्ति देवं भूतानां सर्वलोकस्य चेश्वरम् ॥ आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च मरुद्गणाः ॥

তেওঁলোকে ভूतসমূহৰ প্ৰভু আৰু সকলো লোকৰ ঈশ্বৰ দেৱতাক স্তৱ কৰে— আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, দুই অশ্বিন আৰু মৰুতগণ।

Verse 13

स्तुवन्ति देवदेवेशं युगानां सङ्क्षयेऽक्षयम् ॥ ततो वायुश्च विश्वे च अश्विनौ च समन्विताः ॥

তেওঁলোকে দেবদেৱেশ্বৰক স্তৱ কৰে—যুগসমূহৰ সংক্ষয়তেও যি অক্ষয়। তাৰ পাছত বায়ু, বিশ্বেদেৱসকল আৰু দুয়ো অশ্বিন একেলগে (স্তৱত) সংযুক্ত হৈ তাঁক প্ৰশংসা কৰে।

Verse 14

स्तुवन्ति केशवं देवमादिकालमयं प्रभुम् ॥ ततो ब्रह्मा च सोमश्च शक्रश्चाग्निसमन्वितः ॥ स्तुवन्ति नाथं भूतानां सर्वलोकमहेश्वरम् ॥

তেওঁলোকে কেশৱ দেৱক স্তৱ কৰে—যি আদিকালৰ স্বৰূপ প্ৰভু। তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা আৰু সোম, শক্ৰ অগ্নিসহ, ভूतসমূহৰ নাথ আৰু সকলো লোকৰ মহেশ্বৰকো স্তৱ কৰে।

Verse 15

नारदः पर्वतश्चैव असितो देवलस्तथा ॥ पुलहश्च पुलस्त्यश्च भृगुश्चाङ्गिर एव च ॥

নাৰদ আৰু পৰ্বত, তদুপৰি অসিত আৰু দেৱল; পুলহ আৰু পুলস্ত্য, ভৃগু আৰু অঙ্গিৰসো—এইসকল ঋষি (তাত) উপস্থিত।

Verse 16

एते चान्ये च बहवो मित्रावसुपरावसू ॥ स्तुवन्ति नाथं भूतानां योगिनां योगमुत्तमम् ॥

এতেসকল আৰু আন বহুজন—মিত্ৰাৱসু আৰু পৰাৱসু—ভূতসমূহৰ নাথক স্তৱ কৰে, যি যোগীসকলৰ মাজত যোগৰ উত্তম সিদ্ধি।

Verse 17

श्रुत्वा तु प्रतिनिर्घोषं देवानां तु महौजसाम् ॥ ततो नारायणो देवः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

মহৌজসা দেবসকলৰ প্ৰতিধ্বনিময় জয়ধ্বনি শুনি, তেতিয়া দেব নাৰায়ণই বসুন্ধৰাক (পৃথিৱীক) প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।

Verse 18

किमयं श्रूयते शब्दो ब्रह्मघोषेण संयुतः ॥ देवानां च महाभागे महाशब्दोऽत्र श्रूयते ॥

এইটো কেনে শব্দ শুনা যায়, যি ব্ৰহ্ম-ঘোষৰ গম্ভীৰ ঘোষণা সৈতে যুক্ত? হে মহাভাগে, ইয়াত দেৱতাসকলৰ এক মহাশব্দো শুনা যায়।

Verse 19

देवाः काङ्क्षन्ति ते देव वाराहीं रूपसंस्थितिम् ॥ त्वन्नियोगनियुक्ताश्च तदर्थं लोकभावन ॥

হে দেৱ, দেৱতাসকলে সেই বাৰাহী ৰূপ-প্ৰতিষ্ঠা কামনা কৰে। আৰু হে লোকভাবন, তোমাৰ আদেশে সেই উদ্দেশ্যে তেওঁলোক নিযুক্ত হৈছে।

Verse 20

ततो नारायणो देवः पृथिवीं प्रत्युवाच ह ॥ अहं जानामि तान्देवि मार्गमाणानुपस्थितान् ॥

তেতিয়া নাৰায়ণ দেৱে পৃথিৱীক উত্তৰ দিলে: “হে দেৱী, মই তেওঁলোকক জানো—যিসকলে সন্ধান কৰি ওচৰতে উপস্থিত হৈছে।”

Verse 21

दिव्यं वर्षसहस्रं वै धारितासि वसुन्धरे ॥ मया लीलायमानैने एकदंष्ट्राग्रकेण वै ॥

হে বসুন্ধৰে, দিব্য সহস্ৰ বছৰ ধৰি তুমি নিশ্চয়ই মোৰ দ্বাৰা—লীলা স্বৰূপে—এটা দন্তৰ অগ্ৰভাগত ধাৰিত হৈ আছা।

Verse 22

इहागच्छामि भद्रं ते द्रष्टुकामा दिवौकसः ॥ आदित्या वसवो रुद्राः स्कन्देन्द्रौ सपितामहाः ॥

মই ইয়ালৈ আহোঁ—তোমাৰ মঙ্গল হওক—আৰু স্বৰ্গবাসীসকলেও এইটো চাবলৈ ইচ্ছা কৰি আহিছে: আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, স্কন্দ আৰু ইন্দ্ৰ, পিতামহ (ব্ৰহ্মা) সহ।

Verse 23

एवं तस्य वचः श्रुत्वा माधवस्य वसुन्धरा ॥ शिरस्यञ्जलिमाधाय ततस्तु चरणेऽपतत् ॥

এইদৰে মাধৱৰ বাক্য শুনি বসুন্ধৰাই মূৰত অঞ্জলি ধৰি, তাৰ পাছত তেওঁৰ চৰণত পতিত হ’ল।

Verse 24

वाराहं पुरुषं देवं विज्ञापयति सा धरा ॥ उद्धृतासि त्वया देव रसातलगता ह्यहम् ॥

সেই ধৰা বৰাহ-ৰূপী দিৱ্য পুৰুষ-দেৱক নিবেদন কৰিলে: “হে দেৱ, মই ৰসাতললৈ নামি গৈছিলোঁ; আপুনি মোক উদ্ধাৰ কৰি তুলিলে।”

Verse 25

शरणं त्वां प्रपन्नाहं त्वद्भक्ता त्वं गतिः प्रभुः ॥ किं कर्म कर्मणा केन किं वा जन्मपरायणम् ॥

“মই তোমাৰ শৰণ লৈছোঁ; মই তোমাৰ ভক্তা; হে প্ৰভু, তুমিয়েই মোৰ গতি আৰু অধিপতি পথপ্ৰদৰ্শক। কোন কৰ্ম—কোন ধৰণৰ কৰ্মে—শুভ ফল আনে? আৰু জীৱন-জন্মৰ প্ৰতি কেনে ধৰণৰ অভিমুখিতা গ্ৰহণ কৰা উচিত?”

Verse 26

कथं वा तुष्यसे देव पूज्यसे केन कर्मणा ॥ तवाऽहं कर्तुमिच्छामि यच्च मुख्यं सुखावहम् ॥

“হে দেৱ, আপুনি কেনেকৈ সন্তুষ্ট হন? কোন ধৰণৰ কৰ্মে আপোনাক পূজ্য কৰা উচিত? মই আপোনাৰ বাবে সেইটো কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ—বিশেষকৈ যিটো মুখ্য আৰু সুখ-কল্যাণদায়ক।”

Verse 27

न च मेऽस्ति व्यथा काचित्तव कर्मणि नित्यशः ॥ न ग्लानिर्न जरा काचिन्न जन्ममरणे तथा ॥

“আৰু তোমাৰ কৰ্মৰ বিষয়ে মোৰ ভিতৰত কেতিয়াও কোনো ব্যথা নাই, সদায়। ন ক্লান্তি আছে, ন কোনো জৰা; তদ্ৰূপ জন্ম-মৰণৰ অৱস্থাও নাই।”

Verse 28

कानि कर्माणि कुर्वन्ति ये त्वां पश्यन्ति माधव ।। किमाहाराः किमाचारास्त्वां पश्यन्तीह माधव ॥

হে মাধৱ! যিসকলে তোমাক দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকে কেনে কৰ্ম কৰে? হে মাধৱ! ইয়াত তোমাক দৰ্শন কৰা লোকসকলৰ আহাৰ কি, আৰু আচাৰ কেনেকুৱা?

Verse 29

ब्राह्मणस्य च किं कर्म क्षत्रियस्य च किं भवेत् ।। वैश्यः किं कुरुते कर्म शूद्रः किं कर्म कारयेत् ॥

ব্ৰাহ্মণৰ কৰ্তব্য কি, আৰু ক্ষত্ৰিয়ৰ কৰ্তব্য কি হোৱা উচিত? বৈশ্যই কেনে কৰ্ম কৰে, আৰু শূদ্ৰই কোন কৰ্ম সম্পাদন কৰিব লাগে?

Verse 30

योगो वै प्राप्यते केन तपो वा केन निश्चितम् ।। किं चात्र फलमाप्नोति तव कर्मपरायणः ॥

কোন উপায়ে যোগ লাভ হয়, আৰু কোন উপায়ে তপস্যা দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ হয়? আৰু এই বিষয়ে তোমাৰ কৰ্মত পৰায়ণ ভক্তে কি ফল লাভ কৰে?

Verse 31

किं च दुःखनिवासं वा भोजनं पानकं तथा ।। किं च कर्म प्रयोक्‍तव्यं तव भक्तैश्च माधव ॥

আৰু অধিককৈ, ‘দুঃখৰ নিবাস’ বুলি কিহৰ পৰা বিৰত থাকিব লাগে? উপযুক্ত ভোজন আৰু পানীয় কি? আৰু হে মাধৱ! তোমাৰ ভক্তসকলে কোন কোন কৰ্ম গ্ৰহণ কৰিব লাগে?

Verse 32

प्रापणं कीदृशं चापि कासु दिक्षु तथा प्रभो ।। कथं योनिं न गच्छेत वियोनिं न च गच्छति ॥

হে প্ৰভো! সেই প্ৰাপ্তি কেনেকুৱা, আৰু কোন কোন দিশত (দিক্‌সমূহত) তাৰ উল্লেখ হয়? মানুহে কেনেকৈ যোনিত নাযায় (পুনর্জন্ম নলয়), আৰু কেনেকৈ অযথা/অসঙ্গত যোনিত নাযায়?

Verse 33

तिर्यग्योनिं न गच्छेत कर्मणा केन केशव ।। तन्ममाचक्ष्व सकलं येन चैव सुखं भवेत् ॥

হে কেশৱ! কোন কৰ্মৰ দ্বাৰা মানুহ তিৰ্যক্-যোনি (পশু জন্ম)লৈ নাযায়? সেই সকলো মোক কওক, যাৰ দ্বাৰা নিশ্চয় সুখ-কল্যাণ হয়।

Verse 34

जरा वा केन गच्छेत जन्म वा केन गच्छति ।। गर्भवासं न गच्छेत कर्मणा केन वाऽच्युत ॥

হে অচ্যুত! কোন উপায়ে জৰা দূৰ হয়, বা কোন উপায়ে জন্ম দূৰ হয়? কোন কৰ্মৰ দ্বাৰা গৰ্ভবাস (গৰ্ভত নিবাস)লৈ নাযায়?

Verse 35

संसारस्य न गच्छेत केन कर्मप्रभावतः ।। इत्युक्तो भगवांस्तत्र प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

কৰ্মৰ প্ৰভাৱত কোন উপায়ে সংসাৰত প্ৰৱেশ নঘটে? এইদৰে কোৱা হ’লে, তাত ভগৱানে বসুন্ধৰা (পৃথিৱী)ক উত্তৰ দিলে।

Verse 36

शृण्वन्तु मे भागवता ये च मोक्षे व्यवस्थिताः ।। तान्मन्त्रान्कीर्त्तयिष्यामि यैस्तोषं याति नित्यशः ॥

মোৰ কথা শুনক ভগৱানৰ ভক্তসকল—আৰু যিসকল মোক্ষসাধনাত স্থিৰ। মই সেই মন্ত্ৰসমূহ কীৰ্তন কৰিম, যাৰ দ্বাৰা নিত্যশঃ সন্তোষ (দিব্য প্ৰসন্নতা) লাভ হয়।

Verse 37

एवं ग्रीष्मे विधिं चैव कुर्यात्सर्वं ममोक्तितः।। इममुच्चारयेन्मन्त्रं सर्वभागवतप्रियम् ॥

এইদৰে গ্ৰীষ্ম ঋতুতেও, মোৰ কথামতে সমগ্ৰ বিধি-বিধান পালন কৰিব। আৰু এই মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব, যি সকলো ভগৱদ্ভক্তৰ অতি প্ৰিয়।

Verse 38

मासेषु सर्वेष्वपि मुख्यभूतो मासो भवान्ग्रीष्म एकः प्रपन्नः ॥ पश्येद्भवन्तं वर्तमानं च ग्रीष्मे तेनैव सर्वं दुःखमेतु प्रशान्तिम् ॥

সকলো মাহৰ মাজত গ্ৰীষ্ম নামে পৰিচিত মাহটোৱেই মুখ্য। গ্ৰীষ্ম ঋতুত তোমাক বৰ্তমান বুলি ধ্যান কৰি দৰ্শন কৰা উচিত; সেই ধ্যান/আচৰণে সকলো দুখ শান্তিলৈ গতি পায়।

Verse 39

एवं ग्रीष्मे वरारोहे मम चैवार्चनं कुरु ॥ न जन्ममरणं येन मम लोके गतिर्भवेत् ॥

এইদৰে, হে সুন্দৰ কটিভাগযুক্তে, গ্ৰীষ্ম ঋতুত মোৰো আৰ্চনা কৰা। যাৰ ফলত পুনঃ পুনঃ জন্ম-মৰণ নাথাকে আৰু মোৰ লোকলৈ গতি লাভ হয়।

Verse 40

यावन्तः पुष्पिताः शालाः पृथिव्यां यावत्सुगन्धकाः ॥ अर्च्चितः स भवेत्सर्वैः कृतो येन ह्ययं विधिः ॥

পৃথিৱীত যিমান ফুলেৰে ভৰা শালা গছ আছে আৰু যিমান সুগন্ধি পুষ্প আছে, সেই সকলোৰ সমানেই—এই বিধি যিয়ে সম্পন্ন কৰে, সি সকলোৰে দ্বাৰা সন্মানিত হয়।

Verse 41

एवं वर्षास्वपि धरे मम कर्म च कारयेत् ॥ निष्कला भवतो बुद्धिः संसारे च न जायते ॥

এইদৰে, হে ধৰা-ধাৰিণী, বৰ্ষা ঋতুতেও মোৰ কৰ্ম/বিধি সম্পাদন কৰাবা। তেতিয়া তোমাৰ বুদ্ধি নিৰ্বিঘ্ন (নিষ্কলা) হয় আৰু সংসাৰত আসক্তি জন্ম নলয়।

Verse 42

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि कर्म संसारमोक्षणम् ॥ कदम्बमुकुलाश्चैव सरलार्जुनपादपाः ॥

আৰু তোমাক মই আন এটা কৰ্ম ক’ম, যি সংসাৰ-মোক্ষ প্ৰদান কৰে—কদম্বৰ মুকুল, আৰু লগতে সৰল আৰু অৰ্জুন গছ।

Verse 43

एतेषां सुमनोभिश्च पूजनीयो महादरात् ॥ मम संस्थापनं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ नमो नारायणायेति इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

এই (বৃক্ষসমূহৰ) পুষ্পেৰে মহা আদৰে পূজনীয়। বিধিদৃষ্ট কৰ্ম অনুসাৰে মোৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি এই মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব— ‘নমো নাৰায়ণায়’।

Verse 44

पश्यन्ति ये ध्यानपरा घनाभं त्वामाश्रिताः पूज्यमानं महिम्ना ॥ निद्रां भवान् भजतां लोकनाथ वर्षास्विमं पश्यतु मेघवर्णम् ॥

যিসকল ধ্যানপৰা, তোমাক আশ্ৰয় কৰি—বৰ্ষামেঘ সদৃশ শ্যামবৰ্ণ—মহিমাৰে পূজিত তোমাক দৰ্শন কৰে। হে লোকনাথ! যিসকলে নিদ্ৰা/বিশ্ৰাম গ্ৰহণ কৰে, বৰ্ষাকালে তেওঁলোকে তোমাক মেঘবৰ্ণ ৰূপে দৰ্শন কৰক।

Verse 45

आषाढमासे द्वादश्यां सर्वशान्तिकरं शुभम् ॥ य एतेन विधानॆन मम कर्म तु कारयेत् ॥

আষাঢ় মাহৰ দ্বাদশীত—সৰ্বশান্তিকৰ আৰু শুভ—যি কোনোবাই এই বিধান অনুসাৰে মোৰ কৰ্ম/বিধি সম্পাদন কৰোৱায়…

Verse 46

तरन्ति येन संसारं नराः कर्मपरायणाः ॥ एतद्गुह्यं महाभागे देवाः केऽपि न जानते ॥

ইয়াৰ দ্বাৰা কৰ্মপৰায়ণ নৰসকলে সংসাৰ সাগৰ পাৰ হয়। হে মহাভাগে! এই গুহ্য তত্ত্ব কিছুমান দেৱতাইও নাজানে।

Verse 47

मुक्त्वा नारायणं देवं वाराहं रूपमास्थितम् ॥ नादीक्षिताय दातव्यं मूर्खाय पिशुनाय च ॥

সকলো একাষাৰে, এই উপদেশ বৰাহ ৰূপ ধাৰণ কৰা দেব নাৰায়ণ সম্পৰ্কীয়। অদীক্ষিতক দিয়া নাযায়, মূৰ্খকো নহয়, আৰু পিশুন/নিন্দুককো নহয়।

Verse 48

कुशिष्याय न दातव्यं ये च शास्त्रार्थदूषकाः ॥ न पठेद्गोघ्नमध्ये वै न पठेच्छठमध्यतः ॥

ই অযোগ্য শিষ্যক দিয়া নেদিব, আৰু যিসকলে শাস্ত্ৰাৰ্থ বিকৃত কৰে তেওঁলোককো নহয়। গোহন্তাৰ মাজত পঠন নকৰিব, আৰু ছলনাময় লোকৰ মাজতো পঠন নকৰিব।

Verse 49

धनधर्मक्षयस्तेषां पठनादाशु जायते ॥ पठेद्भागवतानां च ये च धर्मेण दीक्षिताः ॥

তেওঁলোকৰ বাবে এনে পঠনাৰ ফলত ধন আৰু ধৰ্মৰ ক্ষয় শীঘ্ৰে ঘটে। ভগৱতভক্তসকলৰ সন্মুখত, আৰু ধৰ্মানুসাৰে দীক্ষিত লোকসকলৰ বাবে পঠন কৰিব।

Verse 50

एतत्ते कथितं भद्रे पूर्वं यत्पृष्टवत्यसि ॥ कार्त्स्न्येन कथितं ह्येतत्किमन्यत्परिपृच्छसि ॥

হে ভদ্ৰে, তুমি আগতে যি সুধিছিলা, সেয়া মই তোমাক ক’লোঁ। ই সকলো সম্পূৰ্ণভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হ’ল—এতিয়া তুমি আৰু কি সুধিব খোজা?

Verse 51

कृत्वा तु मम कर्माणि शुभानि तरुणानि च ॥ पूज्य भागवतान्सर्वान् स्थापयित्वा ततोऽग्रतः ॥

মোৰ শুভ কৰ্মসমূহ আৰু নতুনকৈ বিধান কৰা কৰ্মসমূহ সম্পন্ন কৰি, সকলো ভগৱতভক্তক পূজা-সন্মান কৰিব। তাৰ পাছত তেওঁলোকক আগত, সন্মানাসনত স্থাপন কৰিব।

Verse 52

ततः कमलपत्राक्षी सर्वरूपगुणान्विता ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

তাৰ পাছত কমলপত্ৰ-নয়না, সকলো ৰূপ-গুণে সমন্বিতা বসুন্ধৰাই বৰাহৰূপী দেৱতাক উত্তৰ দি সম্বোধন কৰিলে।

Verse 53

सर्वे सुरासुरा लोकाः सरुद्रेन्द्रपितामहाः ॥ क्वेष्टं निवासं कुर्वन्ति एकैकं च यशोधर ॥

হে যশোধৰ! ৰুদ্ৰ, ইন্দ্ৰ আৰু পিতামহসকলসহ দেৱ-অসুৰসকলৰ সকলো লোক—তেওঁলোকে প্ৰত্যেকে নিজৰ নিবাস ক’ত স্থাপন কৰে?

Verse 54

मन्त्रः— मासेषु सर्वेषु च मुख्यभूतस्त्वं माधवो माधवमास एव ॥ पश्येद्देवं तं तु वसन्तकाले उपागतं गन्धरसप्रयुक्त्या ॥ नित्यं च यज्ञेषु तथेज्यते यो नारायणः सप्तलोकेषु वीरः ॥

মন্ত্ৰ: হে মাধৱ! সকলো মাহৰ মাজত তুমিয়েই মুখ্য; বিশেষকৈ মাধৱ-মাহত। বসন্ত ঋতুত সুগন্ধ আৰু ৰসযুক্ত উপহাৰেৰে উপনীত হৈ সেই দেৱতাক দৰ্শন কৰা উচিত। আৰু যি নাৰায়ণ সাত লোকত বীৰ, তেওঁ যজ্ঞসমূহত সদায় পূজিত হয়।

Verse 55

स मर्त्यो न प्रणश्येत संसारेऽस्मिन् युगेयुगे ॥ एतत्ते कथितं देवि ऋतूनां कर्म चोत्तमम् ॥

সেই মৰ্ত্য এই সংসাৰ-চক্ৰত যুগে যুগে বিনষ্ট নহয়। হে দেবী! ঋতুসকলৰ কৰ্মসম্বন্ধীয় এই উত্তম বিধান তোমাক কোৱা হ’ল।