Adhyaya 107: The Glorification of Donating a Butter-Cow (Navanīta-Dhenu)

Verse 1

अथ नवनीतधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ नवनीतमयीं धेनुं शृणु राजन् प्रयत्नतः ॥ यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

এতিয়া নৱনীত-ধেনু দানৰ মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। হোতৃ ক’লে: হে ৰাজন, তাজা মাখনেৰে গঢ়া ধেনুৰ বিষয়ে যত্নসহ শুনা; ইয়াক শুনিলে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 2

गोमयेनानुलिप्तायां भूमौ गोचर्ममाणतः ॥ चर्म कृष्णमृगस्येव तस्योपरि च धारयेत्

গোবৰ লেপা ভূমিত গোমড়া (গোচৰ্ম) মাপ হিচাপে পাতিব; আৰু তাৰ ওপৰত কৃষ্ণমৃগৰ ছালৰ দৰে এক ছালও স্থাপন কৰিব।

Verse 3

कुम्भं तु नवनीतस्य प्रस्थमात्रस्य धारयेत् ॥ वत्सं चतुर्थभागस्य तस्यामुत्तरतो न्यसेत्

নৱনীতৰ প্ৰস্থ-মাত্ৰা ভৰ্তি কুম্ভ স্থাপন কৰিব; আৰু তাৰ উত্তৰত চতুৰ্থাংশ-মাত্ৰাৰ বাছুৰ স্থাপন কৰিব।

Verse 4

कृत्वा विधाननेन च राजसिंह सुवर्णशृङ्गी सुमुखा च कार्या ॥ नेत्रे च तस्या मणिमौक्तिकैस्तु कृत्वा तथान्यच्च गुडेन जिह्वाम्

আৰু বিধান অনুসাৰে, হে ৰাজসিংহ, তাক সোণালী শিঙ আৰু মনোহৰ মুখযুক্ত কৰি গঢ়িব; তাৰ চকু মণি-মৌক্তিকেৰে নিৰ্মাণ কৰিব, আৰু তেনেদৰে তাৰ জিভা গুড়ৰে গঢ়িব।

Verse 5

ओष्ठौ च पुष्पैश्च फलैश्च दन्ताः प्रकल्प्य सास्नां च सितैश्च सूत्रैः ।। जिह्वां तथा शर्करया प्रकल्प्य फलानि दन्ताः कम्बलं पट्टसूत्रम् ॥

ফুলেৰে ওঁঠ সাজাই, ফলৰে দাঁত স্থাপন কৰিব; আৰু শুভ্ৰ সূতাৰে সাস্না (গলদেশৰ ঝুল) সজ্জিত কৰিব। তদ্ৰূপ শর্কৰাৰে জিহ্বা গঢ়ি, দাঁতৰূপে ফল দিয়া হ’ব; লগতে কম্বল আৰু পট্টসূত্ৰ (বোনা সূতা-বস্ত্ৰ) সহ অৰ্ঘ্য দিব।

Verse 6

नवनीतस्तनीं राजन् इक्षुपादां प्रकल्पयेत् ।। ताम्रपृष्ठां रौप्यखुरां दर्भरोमकृतच्छविम् ॥

হে ৰাজন, (গাইখন) নবনীতেৰে থনযুক্ত আৰু ইক্ষুপাদ (গঁড়া) যুক্ত কৰি গঢ়িব লাগে; পিঠ তাম্ৰৰ, খুৰ ৰূপাৰ, আৰু দৰ্ভ/কুশা-ঘাঁহৰ ‘ৰোম’ দিয়া দীপ্তিযুক্ত হ’ব।

Verse 7

स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम् ।। चतुर्भिस्तिलपात्रैश्च संवृतां सर्वतो दिशि ॥

সোণাৰ শিঙ আৰু ৰূপাৰ খুৰযুক্ত, পঞ্চৰত্নে সমন্বিত; আৰু চাৰিখন তিলপাত্ৰেৰে চাৰিওফালে আৱৃত কৰি (সেই দান-ধেনু) স্থাপন কৰিব।

Verse 8

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैरलङ्कृताम् ।। दीपांश्च दिक्षु प्रज्वाल्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

বস্ত্ৰযুগ্মেৰে আচ্ছাদিত কৰি, গন্ধ-পুষ্পেৰে অলংকৃত কৰি; দিশাসমূহত দীপ জ্বলাই, তাক ব্ৰাহ্মণলৈ নিবেদন (অৰ্পণ) কৰিব লাগে।

Verse 9

मन्त्रास्त एव जप्तव्याः सर्वधेनुषु ये स्मृताः ।। पुरा देवासुरैः सर्वैः सागरस्य तु मन्थने ॥

সৰ্বধেনু-দানত যিসকল মন্ত্ৰ স্মৃতিত উল্লেখিত, সেই একেই মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে—যেনে পূৰ্বে সাগৰ-মন্থনৰ সময়ত সকলো দেৱ আৰু অসুৰে কৰিছিল।

Verse 10

एवमुच्चार्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने ।। धेनुं च दत्त्वा सुदुघां सोपधानां नयेद्गृहम् ॥

এইদৰে উচ্চাৰণ কৰি সেই দান গৃহস্থ ব্ৰাহ্মণক দিব লাগে। আৰু ভালদৰে দুধ দিয়া ধেনু, তাৰ আসন/সহাৰাসহ দান কৰি, সেই (দান কৰা গাই) গ্ৰহণকাৰীৰ ঘৰলৈ লৈ যাব লাগে।

Verse 11

हविर् एवं रसं चैव विप्रवर्यस्य भूपते ।। भुक्त्वा तिष्ठेद्दिनं राजन् धेनुदस्त्रीणि वै द्विजः ॥

হে ভূ-পতি! এইদৰে উত্তম বিপ্ৰৰ বাবে হৱি-ভোজন আৰু ৰস/পানীয়ো যোগান ধৰা হয়। হে ৰাজন! ভোজন কৰি দ্বিজে এক দিন ধেনু-দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আচাৰ-নিয়ম পালন কৰি থাকিব লাগে।

Verse 12

यः प्रपश्यति तां धेनुं दीयमानां नरोत्तम ।। सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवसायुज्यतां व्रजेत् ॥

হে নৰোত্তম! যি কোনোবাই সেই ধেনুক দান দিয়া হোৱা অৱস্থাত দেখে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱৰ সৈতে সায়ুজ্য (একত্ব/সংযোগ) লাভ কৰে।

Verse 13

पितृभिः पूर्वजैः सार्द्धं भविष्यद्भिश्च मानवः ।। विष्णुलोकं व्रजत्याशु यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

পিতৃসকল আৰু পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সৈতে, আৰু আগলৈ হ’বলগাসকলৰ সৈতেো, মানুহে শীঘ্ৰে বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে—যেতিয়ালৈকে ভূতসমূহৰ মহাপ্ৰলয় নাহে।

Verse 14

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः ।। सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते ॥

যি মানুহে ভক্তিৰে এই কথা শুনে, বা আনকো শুনুৱায়, সি সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধচিত্ত হৈ বিষ্ণুলোকত মহিমান্বিত হয়।

Verse 15

उत्पन्नं दिव्यममृतं नवनीतमिदं शुभम् ॥ आप्यायनं तु भूतानां नवनीत नमोऽस्तु ते ॥

এই শুভ নবনীতা দিৱ্য অমৃতৰূপে উৎপন্ন হৈছে; ই জীৱসমূহৰ পোষণ আৰু বলবৃদ্ধিৰ কাৰণ। হে নবনীতা, তোমাক নমস্কাৰ।