Adhyaya 40

এই অধ্যায়ত সূতে সংলাপৰূপে ধৰ্ম‑কৰ্মৰ উপদেশ বৰ্ণনা কৰিছে। অঞ্জনা স্বামীৰ সৈতে ব্ৰহ্মা আৰু অন্যান্য দেৱতাক সাক্ষাৎ কৰে; তেওঁলোকৰ সম্মতিত ব্যাস মুখ্য উপদেশক হয়। ব্যাসে ‘লোকহিত’ ভাষণত মতঙ্গ ঋষিৰ পূৰ্বোক্তি সংযোগ কৰি কয় যে বেঙ্কট পৰ্বতত ঘোৰ তপস্যাৰ পাছত অঞ্জনাৰ পুত্ৰজন্ম নিশ্চিত। তাৰ পাছত আকাশগঙ্গা/বেঙ্কট তীৰ্থসমূহত স্নানৰ কাল‑নিৰ্ণয় কোৱা হয়। অঞ্জনাৰ ‘প্ৰত্যক্ষ‑দিবস’ত গঙ্গা আদি তীৰ্থ একত্ৰিত হয় বুলি উল্লেখ কৰি, বিশেষকৈ স্বামী পুষ্কৰিণীৰ পৱিত্ৰতা মহিমা কৰা হৈছে। পূৰ্ণিমা, মেষ‑পূষণ সংযোগ আৰু নক্ষত্ৰ‑সংকেতসহ নিৰ্দিষ্ট পঞ্জিকা‑যোগত স্নানৰ ফল দীঘলীয়া সময় ধৰি গঙ্গাতীৰৰ বহু তীৰ্থস্নানৰ সমান বুলি কোৱা হৈছে। পিছত বেঙ্কটাদ্ৰিত বিধিপূৰ্বক দানৰ প্ৰশংসা—অন্নদান আৰু বস্ত্ৰদান শ্ৰেষ্ঠ, আৰু পিতৃশ্ৰাদ্ধ বিশেষ ফলদায়ক বুলি চিহ্নিত। সোণ, শালগ্ৰাম, গাই, ভূমি, কন্যাদান, জলশালা, তিল, ধান্য, সুগন্ধ‑পুষ্প, ছত্ৰ‑চামৰ, তাম্বুল আদি দানৰ দ্বাৰা ক্ৰমে স্বৰ্গভোগ, ৰাজঐশ্বৰ্য, শাস্ত্ৰজ্ঞানসহ ব্ৰাহ্মণ্য আৰু শেষত চক্ৰপাণি (বিষ্ণু) কৃপাৰে মোক্ষ লাভৰ কথা কোৱা হৈছে। নিয়মিত শ্ৰৱণ‑পাঠে পাপশুদ্ধি, বিষ্ণুলোকপ্ৰাপ্তি আৰু সেই পুণ্য সন্ততি পৰ্যন্ত বিস্তাৰিত হয়—এনে ফলশ্ৰুতিৰে অধ্যায় শেষ হয়।