Adhyaya 22

অধ্যায়ৰ আৰম্ভণিতে ঋষিসকলে সূতক সোধে—দান কাক দিব লাগে আৰু কোন সময়/অৱস্থাত দান ফলদায়ক হয়। সূতে ব্ৰাহ্মণক মুখ্য দানপাত্ৰ বুলি স্থাপন কৰিলেও কয় যে শীল‑আচাৰ‑সংযমযুক্ত লোকেহে দান গ্ৰহণৰ যোগ্য। বেদ‑ধৰ্মদ্বেষী, কপটী, হিংসক, পবিত্ৰ বিদ্যা বিক্ৰী কৰা, সদায় ভিক্ষা কৰা আদি বহু শ্ৰেণীৰ লোকক অপাত্ৰ বুলি দীঘলীয়া নিষেধ তালিকা দিয়া হৈছে; তেনে লোকক দিয়া দান ‘নিষ্ফল’ হয়। তাৰ পিছত অভিবাদনৰ শিষ্টাচাৰ কোৱা হয়—কোন পৰিস্থিতিত কাক নমস্কাৰ নকৰিব, আৰু বিধিহীন/অবিবেচিত অভিবাদনে পূৰ্বপুণ্য ক্ষয় কৰে বুলি সতৰ্ক কৰে। পাছত আকাশগঙ্গা/বিয়দ্গঙ্গাৰ মাহাত্ম্য নাৰদ‑সনৎকুমাৰ সংলাপৰ অন্তৰ্গত কাহিনীৰে বৰ্ণিত। পুণ্যশীল নামৰ সদাচাৰী ব্ৰাহ্মণে বছৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে, কিন্তু ভুলতে ‘বন্দ্যাপতি’ক শ্ৰাদ্ধকৰ্মৰ ঋত্বিক নিযুক্ত কৰে; ফলত তেওঁৰ মুখ গাধামুখৰ দৰে বিকৃত হয়। তেওঁ অগস্ত্যৰ শৰণ লয়; অগস্ত্যে দোষ নিৰ্ণয় কৰি শ্ৰাদ্ধ‑নিমন্ত্ৰণৰ কঠোৰ বিধান কয়—সন্তানযুক্ত, নিয়মশীল গৃহস্থ ব্ৰাহ্মণ; নাপালে নিকট আত্মীয়, অথবা নিজেই কৰ্ম। প্ৰায়শ্চিত্তস্বৰূপে বেঙ্কটাচল যাত্ৰা, প্ৰথমে স্বামিপুষ্কৰিণীত স্নান আৰু তাৰ পিছত তীৰ্থবিধি মতে আকাশগঙ্গা/বিয়দ্গঙ্গাত স্নান; যথাবিধি স্নানে বিকৃতি তৎক্ষণাৎ দূৰ হয় বুলি কোৱা হয়, আৰু সূতে পৰম্পৰা‑প্ৰবাহ পুনৰ দৃঢ় কৰে।