Adhyaya 19

এই অধ্যায়ত সূতে বেঙ্কটাচলক নিত্যপবিত্ৰ দিৱ্য ক্ষেত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে—অসংখ্য হ্ৰদ, নদী, সাগৰ, বন আৰু আশ্ৰম; বসিষ্ঠ আদি ঋষি, সিদ্ধ, চাৰণ আৰু কিন্নৰ সমাজ তাত বাস কৰে। বিষ্ণু লক্ষ্মী আৰু ধৰণীৰ সৈতে, ব্ৰহ্মা সাবিত্ৰী আৰু সৰস্বতীৰ সৈতে, শিৱ পাৰ্বতীৰ সৈতে, গণেশ আৰু ষণ্মুখ, ইন্দ্ৰ আদি দেৱতা, গ্ৰহদেৱতা, বসু, পিতৃ আৰু লোকপাল—সকলো যেন নিত্য সন্নিহিত, পৰ্বতখনক এক অবিৰাম দেৱসভাৰ ৰূপ দিয়ে। তাৰ পিছত তীৰ্থযাত্ৰাৰ আৰোহণ-ক্রম কোৱা হৈছে—যাত্ৰীয়ে বাক্যেৰে বেঙ্কটাদ্ৰিৰ ওচৰত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰি মাধৱদৰ্শন বিচাৰে আৰু ধীৰে ধীৰে পবিত্ৰ ভূমিলৈ উঠিব। স্বামিপুষ্কৰিণীত সংযমেৰে স্নান কৰি, অলপ হলেও পিণ্ডদান পিতৃলৈ অৰ্পণ কৰিলে পৰলোকীয় অৱস্থাত উন্নতি লাভ হয়। তাৰ পাছত পাপবিনাশন তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য—স্মৰণমাত্ৰেই গৰ্ভবাসৰ দুখ আঁতৰে; স্বামী-তীৰ্থৰ উত্তৰে স্নান কৰিলে বৈকুণ্ঠাৰোহণৰ ফল কোৱা হৈছে। ঋষিসকলৰ প্ৰশ্নত সূতে এক উপদেশমূলক কাহিনী কয়—হিমৱতৰ ওচৰৰ ব্ৰহ্মাশ্ৰমত শূদ্ৰ দৃঢ়মতি উচ্চ আচাৰ কৰিব খোজে, কিন্তু কুলপতি ব্ৰাহ্মণে অধিকাৰৰ কঠোৰ নিয়ম দেখুৱাই দীক্ষা নাকচ কৰে। দৃঢ়মতি তপস্যা কৰে আৰু ভক্তিসেৱাৰ ব্যৱস্থা গঢ়ে; দীঘলীয়া সঙ্গত সুমতি নামৰ ব্ৰাহ্মণে তাক বৈদিক কৰ্ম শিকাই পিতৃকৰ্মো কৰে, ফলত সুমতিয়ে মৃত্যুৰ পিছত ভয়ংকৰ যাতনা আৰু বহু জন্মৰ পৰম্পৰা ভোগে। অগস্ত্যই কাৰণ নিৰ্ণয় কৰি একমাত্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত কয়—বেঙ্কটাচলৰ পাপবিনাশনত তিন দিন স্নান; তাতে ব্ৰহ্মৰাক্ষস দোষ নাশ হয় আৰু পিতা-পুত্ৰ দুয়ো শেষত মুক্তি পায়। দৃঢ়মতিও অধম যোনিৰ পিছত পক্ষীৰূপে তাত স্নান-পান কৰি তৎক্ষণাৎ দিৱ্য বিমানে আৰোহণ কৰে; শেষত তীৰ্থৰ সৰ্বপাপশোধক শক্তি পুনৰ প্ৰতিপাদিত হয়।