Adhyaya 1

অধ্যায় ১ নৈমিষাৰণ্যৰ পুৰাণিক পৰিবেশত আৰম্ভ হয়। শৌনক আদি ঋষিসকলে লোকৰক্ষাৰ্থে বাৰ বছৰীয়া সত্রযজ্ঞ কৰি আছে আৰু পৌৰাণিক সূত উগ্ৰশ্ৰৱসক স্কন্দপুৰাণ বৰ্ণনা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূতে ব্যাসক কৰা পূৰ্ব প্ৰশ্ন স্মৰণ কৰাই দিয়ে; ব্যাসে এক প্ৰাচীন কাহিনী কয়—নাৰদ সুমেৰুত আৰোহণ কৰি বিশ্ব-পিপ্পল বৃক্ষৰ তলত দীপ্তিমান দিৱ্য মণ্ডপ দেখে আৰু পদ্মাসনত অধিষ্ঠিত, ঋষি-দেৱগণে সেৱিত, বৰাহমুখ পুৰুষোত্তমৰ দৰ্শন লাভ কৰে। সেই ঠাইত ধৰণী (ভূদেৱী) সখীসকলৰ সৈতে উপহাৰ লৈ আহে; বৰাহে তেওঁক আলিঙ্গন কৰে আৰু ধৰণীয়ে নিজৰ আধাৰস্বৰূপ মুখ্য পৰ্বতসমূহৰ বিষয়ে সোধে। বৰাহে বহু পৰ্বতশ্ৰেণীৰ নাম কৈ দক্ষিণৰ পুণ্যভূমিৰ বিশেষ মাহাত্ম্য প্ৰকাশ কৰে—নাৰায়ণাদ্ৰি/শ্ৰীৱেঙ্কটাচল, সুবৰ্ণমুখৰী, কমলাক্ষ সৰোবৰ আৰু দেৱালয় পৰিসৰ আদি। তাৰ পিছত তীৰ্থসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠতা নিৰ্ণয় কৰি স্বামিপুষ্কৰিণীক সৰ্বোত্তম বুলি ঘোষণা কৰা হয় আৰু তাত অসংখ্য তীৰ্থ (পৰম্পৰাত ‘ছেষট্টি কোটি’) আছে বুলি কোৱা হয়; লগতে ছয়টা মুখ্য তীৰ্থ নিৰ্দিষ্ট কৰা হয়। কুমাৰধাৰিকা, তুম্ব, আকাশগঙ্গা, পাণ্ডৱ, পাপনাশন আৰু দেৱতীৰ্থত নিৰ্দিষ্ট সময়ত স্নানৰ ফল বৰ্ণিত। শেষত ধৰণীৰ বৰাহ-স্তৱ, বৰাহে ধৰণীৰ সৈতে বৃষভাচল/শেষাচললৈ গমন, আৰু শ্ৰদ্ধাৰে পাঠ বা শ্ৰৱণ কৰিলে প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইষ্টফল লাভ হয় বুলি ফলশ্ৰুতিৰে অধ্যায় সমাপ্ত হয়।