Adhyaya 99

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र चक्रधरः स्थितः । दंडपाणिश्च देवेशि यत्रैकस्थानसंस्थितः

ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, য’ত চক্ৰধৰ অৱস্থিত, তাত গমন কৰিব লাগে; আৰু হে দেৱেশী, সেই একে স্থানতে দণ্ডপাণিও প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 2

चंद्रेशात्पूर्वदिग्भागे ।सोमेशादुत्तरेस्थितः । धनुषां पंचसंस्थाने गंधर्वेशात्समीपतः

চন্দ্ৰেশৰ পূৰ্ব দিশত, আৰু সোমেশৰ উত্তৰফালে—পাঁচ ধনুৰ দূৰত্বত—গন্ধৰ্বেশৰ ওচৰত ই অৱস্থিত।

Verse 3

उमाया नैरृते भागे ब्रह्मदेवर्षिसंस्थितः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपातकनाशिनीम्

উমাৰ মন্দিৰৰ নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) ভাগত ব্ৰহ্মদেৱঋষি অৱস্থিত। এতিয়া মই তেওঁৰ উৎপত্তিৰ কথা ক’ম—যি সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 4

पौंड्रको वासुदेवस्तु वाराणस्यां पुराऽभवत् । तेन श्रुतं पुराणं तु पठ्यमानं द्विजातिभिः

প্ৰাচীন কালত বাৰাণসীত পাউণ্ড্ৰক বাসুদেৱ বাস কৰিছিল। তাত দ্বিজাতিসকলে পাঠ কৰা এটা পুৰাণ তেওঁ শুনিছিল।

Verse 5

कल्पादौ द्वापरांते तु क्षत्रियाणां निवेशने । अवतारं महाबाहुवासुदेवः करिष्यति

কল্পৰ আৰম্ভণিতে আৰু দ্বাপৰ যুগৰ অন্তত পুনৰো, মহাবাহু বাসুদেৱ ক্ষত্ৰিয়সকলৰ নিবাসত অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 6

स तु मूढमतिर्मेने अहं विष्णुरिति प्रिये । चिह्नानि धारयामास चक्रादीनि वरानने

কিন্তু সেই মূঢ়মতি ভাবিলে, ‘হে প্ৰিয়ে, মইয়ে বিষ্ণু।’ আৰু, হে সুন্দৰ-মুখিনী, তেওঁ চক্ৰ আদি চিহ্নসমূহ ধাৰণ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 7

स दूतं प्रेषयामास द्वारकायां महोदरम् । स गत्वा प्राह विष्णुं वै चक्रादीनि परित्यज

তেওঁ মহোদৰ নামৰ দূতক দ্বাৰকালৈ পঠালে। সি গৈ নিশ্চয় বিষ্ণুক ক’লে— “চক্ৰ আদি তোমাৰ দিৱ্য চিহ্নসমূহ ত্যাগ কৰা।”

Verse 8

इत्याह पौंड्रको राजा नचेद्वधमवा प्स्यसि । ततश्च भगवान्विष्णुः प्राहास्य रुचिरं वचः

এইদৰে পাউণ্ড্ৰক ৰজাই ক’লে— “নচেৎ তুমি নিশ্চয় মৃত্যুক পাবা।” তেতিয়া ভগৱান বিষ্ণুৱে হাঁহি মাৰি মনোহৰ বাক্য ক’লে।

Verse 9

वाच्यः स पौंड्रको राजा त्वया हंत वचो मम । गृहीतचक्र एवाहं काशीमागम्य ते पुरीम्

“তুমি সেই পাউণ্ড্ৰক ৰজাক মোৰ এই বাক্য ক’বা— ‘মই হাতে চক্ৰ ধৰি কাশীলৈ আহি তোমাৰ নগৰীত প্ৰৱেশ কৰিম।’”

Verse 10

संत्यक्ष्यामि ततश्चक्रं गदां चेमामसंशयम् । तद्ग्राह्यं भवता चक्रमन्यद्वा यत्तवेप्सितम्

“তাৰ পাছত নিশ্চয় মই এই চক্ৰ আৰু এই গদা ত্যাগ কৰিম। সেই চক্ৰ তুমি গ্ৰহণ কৰা— বা তোমাৰ ইচ্ছামতে আন যি অস্ত্ৰ।”

Verse 11

इत्युक्तेऽथ गते दूते संस्मृत्याऽभ्या गतं हरिः । गरुत्मन्तं समारुह्य त्वरितस्तत्पुरं ययौ

এই কথা ক’লে দূত গ’ল। তেতিয়া হৰিয়ে উদ্দেশ্য স্মৰণ কৰি নিজকে সাজি ল’লে; গৰুড়ত আৰোহণ কৰি সি তৎক্ষণাৎ সেই নগৰলৈ দ্ৰুত গ’ল।

Verse 12

मित्रस्नेहात्ततस्तस्य काशिराजः सहानुगः । सर्वसैन्यपरीवारस्ततः पौंड्रमुपाययौ

তাৰ প্ৰতি মিত্ৰস্নেহত কাশীৰাজে অনুচৰসকলসহ, সমগ্ৰ সৈন্যবাহিনীৰ পৰিবেষ্টনত, পাউণ্ড্ৰকক সহায় কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 13

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च । पौंड्रको वासुदेवोऽसौ केशवाभिमुखो ययौ

তাৰ পাছত নিজৰ মহাবল আৰু কাশীৰাজৰ সৈন্যবলসহ, ‘বাসুদেৱ’ বুলি নিজকে কোৱা সেই পাউণ্ড্ৰক কেশৱৰ সন্মুখলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 14

तं ददर्श हरिर्दूराद्दुर्वारे स्यंदने स्थितम् । चक्रहस्तं गदाशार्ङ्गसंयुतं गरुडध्वजम्

হৰিয়ে দূৰৰ পৰা তাক দুৰ্গম ৰথত অৱস্থিত দেখিলে—হাতত চক্ৰ, গদা আৰু শাৰ্ঙ্গ ধনুৰে সজ্জিত, গৰুড়ধ্বজ বহনকাৰী।

Verse 15

तं दृष्ट्वा भावगंभीरं जहास गरुडध्वजः । उवाच पौंड्रकं मूढमात्मचिह्नोपलक्षितम्

তাক গম্ভীৰ ভাৱত দেখিয়েই গৰুড়ধ্বজধাৰী প্ৰভু হাঁহি উঠিল আৰু প্ৰভুৰ নিজ চিহ্নেৰে নিজকে চিহ্নিত কৰা সেই মূঢ় পাউণ্ড্ৰকক ক’লে।

Verse 16

पौंड्रकोक्तं त्वया यत्तु दूतवक्त्रेण मां प्रति । समुत्सृजेति चिह्नानि तच्च सर्वं त्यजाम्यहम्

“দূতৰ মুখেৰে পাউণ্ড্ৰকে মোৰ প্ৰতি যি কৈছিল—‘চিহ্নসমূহ ত্যাগ কৰা’—সেই সকলোকে মই এতিয়া ত্যাগ কৰিলোঁ।”

Verse 17

चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं च विस र्जिता । गरुत्मानेष ते गत्वा समारोहतु वै ध्वजम्

এই চক্ৰ নিক্ষেপ কৰা হ’ল আৰু এই গদাডালো এৰি দিয়া হ’ল। তোমাৰ এই গৰুড় গৈ তোমাৰ ধ্বজত আৰোহণ কৰক।

Verse 18

इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ निपातितः । रथश्च गदया भग्नो गजाश्चा श्वाश्च चूर्णिताः

এইদৰে কৈ নিক্ষেপ কৰা চক্ৰৰ দ্বাৰা তেওঁক বধ কৰা হ’ল। গদাৰ আঘাতত ৰথ ভঙা গ’ল আৰু হাতী তথা ঘোঁৰাবোৰ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হৈ গ’ল।

Verse 19

ततो हाहाकृते लोके काशिनाथो महाबली । युयुधे वासुदेवेन मित्रदुःखेन दुःखितः

তাৰ পাছত জগতত হাহাকাৰ লাগি পৰিল, তেতিয়া মিত্ৰৰ দুখত দুখী হৈ মহাবলী কাশীৰাজে বাসুদেৱৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 20

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैश्छित्त्वा तस्य शरैः शिरः । काशीपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल्लोकस्य विस्मयम्

তাৰ পাছত শাৰ্ঙ্গ ধনুৰ পৰা নিক্ষিপ্ত শৰৰ দ্বাৰা তেওঁৰ শিৰচ্ছেদ কৰি, জগতক বিস্ময়ত পেলাই তেওঁ সেই মস্তক কাশী নগৰীত নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 21

हत्वा तु पौंड्रकं शौरिः काशिराजं च सानु गम् । पुनर्द्वारवतीं प्राप्तो मृगयाया गतो यथा

পৌণ্ড্ৰক আৰু অনুচৰসহ কাশীৰাজক বধ কৰি শৌৰি (কৃষ্ণ) পুনৰ দ্বাৰকালৈ উভতি আহিল, যেনেকৈ কোনোবা চিকাৰৰ পৰা উভতি আহে।

Verse 22

ततः काशिपतेः पुत्रः पितुर्दुःखेन दुःखितः । शंकरं तोषयामास स च तस्मै वरं ददौ

তেতিয়া কাশীপতিৰ পুত্ৰ পিতৃৰ দুখ দেখি নিজেও দুখিত হৈ শংকৰক সন্তুষ্ট কৰিলে; আৰু শংকৰে তাক এক বৰ দান কৰিলে।

Verse 23

स वव्रे भगवन्कृत्या पितुर्हंतुर्वधाय मे । समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

সিয়ে বৰ বাছিলে— “হে ভগৱান! মোৰ পিতৃ-হন্তা কৃষ্ণক বধ কৰিবলৈ, হে সুৰেশ্বৰ, তোমাৰ প্ৰসাদে এক কৃত্যা উঠি আহক।”

Verse 24

एवं भविष्यतीत्युक्ते दक्षिणाग्नेस्तु मध्यतः । महाकृत्या समुत्तस्थौ प्रस्थिता द्वारकां प्रति

যেতিয়া (শিৱে) ক’লে, “এনেদৰেই হ’ব,” তেতিয়া দক্ষিণ অগ্নিৰ মধ্যৰ পৰা এক মহাকৃত্যা উঠি আহিল আৰু দ্বাৰকাৰ পিনে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 25

ज्वालामालाकरालां तां यादवा भयविह्वलाः । दृष्ट्वा जनार्द्दनं सर्वे शरणार्थमुपागताः

জ্বালাৰ মালাৰে বেষ্টিত সেই ভয়ংকৰীক দেখি যাদৱসকল ভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে; সকলোৱে শৰণ ল’বলৈ জনাৰ্দ্দনৰ ওচৰলৈ আহিল।

Verse 26

ततः सुदर्शनं तस्या मुमोच गरुडध्वजः । वधाय सा ततो भग्ना चक्रतेजोऽभिपीडिता

তেতিয়া গৰুড়ধ্বজ (কৃষ্ণে) তাক বধ কৰিবলৈ সুদৰ্শন চক্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; চক্ৰৰ তেজে পীড়িত হৈ সি চূর্ণ-বিচূর্ণ হ’ল।

Verse 27

कृत्यामनुजगामाशु विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम् । कृत्या वाराणसीं प्राप्ता तस्याश्चक्रं तु पृष्ठतः

বিষ্ণুৰ সুদৰ্শন চক্ৰে তৎক্ষণাৎ কৃত্যাৰ পিছে পিছে ধাৱিল। কৃত্যা বাৰাণসী পালেগৈ, আৰু চক্ৰো তাইৰ একেবাৰে পাছফালে আহিল।

Verse 28

ततः सा भयसंत्रस्ता शंकरं शरणं गता । सोमनाथं जगन्नाथं नान्यः शक्तो हि रक्षितुम्

তেতিয়া তাই ভয়ত কঁপি উঠি শংকৰৰ শৰণ ল’লে—সোমনাথ, জগন্নাথ। কিয়নো আন কোনোয়ে ৰক্ষা কৰিব পৰা শক্তি নাছিল।

Verse 29

ततश्चक्रं वरैर्बाणैस्ताडयामास शंकरः । तच्च द्वारवतीं प्राप्तं शिवसायकमिश्रितम्

তাৰ পাছত শংকৰে উৎকৃষ্ট বাণেৰে সেই চক্ৰক আঘাত কৰিলে। আৰু সেই চক্ৰ শিৱৰ অস্ত্ৰ-মিশ্ৰিত হৈ দ্বাৰৱতীলৈ গৈ পালেগৈ।

Verse 30

तद्दृष्ट्वा शिवनामांकैस्ताडितं भगवान्हरिः । चक्रं शरैस्ततः कुद्धो गृहीत्वा च करेण तत् । जगाम तत्र यत्रास्ते सोमेशः कालभैरवः

ভগৱান হৰিয়ে দেখিলে যে তেওঁৰ চক্ৰ শিৱ-নামাঙ্কিত বাণেৰে আঘাতপ্ৰাপ্ত, তেতিয়া তেওঁ ক্ৰোধিত হ’ল। সেই চক্ৰ হাতত লৈ তেওঁ তাত গ’ল য’ত সোমেশ—কালভৈৰৱ—অৱস্থান কৰে।

Verse 31

स गत्वा रोष ताम्राक्षश्चक्रोद्यतकरः स्थितः । कृत्यां हंतुं मतिं चक्रे कालभैरवनिर्मिताम्

তাত গৈ, ক্ৰোধত তাম্ৰ-নয়ন হৈ, চক্ৰ নিক্ষেপ কৰিবলৈ হাত উঠাই তেওঁ থিয় হ’ল। কালভৈৰৱে নিৰ্মিত কৃত্যাক বিনাশ কৰাৰ সংকল্প কৰিলে।

Verse 32

दृष्टो देवैस्ततः सर्वैदंडपाणिगणेन च । देवानां प्रेक्षतां तत्र दण्डपाणिर्महागणः । चक्रोद्यतकरं दृष्ट्वा विष्णुं प्राहाब्जलोचनम्

তেতিয়া তেওঁক সকলো দেৱতা আৰু দণ্ডপাণীৰ গণসমূহে দেখিলে। দেৱতাসকলে চাই থকা অৱস্থাত, মহাগণ দণ্ডপাণীয়ে চক্র নিক্ষেপ কৰিবলৈ হাত উঠোৱা বিষ্ণুক দেখি কমল-নয়ন প্ৰভুক ক’লে।

Verse 33

दंडपाणिरुवाच । मा क्रोधं कुरु देवेश कृत्यां प्रति जगत्प्रभो

দণ্ডপাণীয়ে ক’লে— “হে দেৱেশ, হে জগত্‌প্ৰভু, এই কৃত্যাৰ প্ৰতি ক্ৰোধ নকৰিবা।”

Verse 34

अमोघं युधि ते चक्रं कृत्या चापि च शांकरी । एवं चक्र विनिर्मुक्ते भवेत्कोधो हरे यदि । भविष्यति महद्दुःखं लोकानां संक्षयो हि वा

যুদ্ধত তোমাৰ চক্র অমোঘ, আৰু এই শংকৰ-জাত কৃত্যাও প্ৰবল। হে হৰি, চক্র নিক্ষেপ হোৱাৰ সময়তো যদি ক্ৰোধ স্থিৰ থাকে, তেন্তে লোকসমূহৰ মহাদুঃখ হ’ব—নচেৎ জগতৰ সংক্ষয়ো ঘটিব পাৰে।

Verse 35

न मोक्तव्यमतश्चक्र शृणु भूयो वचश्च नः । अत्र स्थाने नियुक्तोऽहं शंकरेण पुरा हरे

সেয়ে চক্র মুকলি দিব নালাগে; মোৰ বাক্য পুনৰ শুনা। হে হৰি, এই স্থানতেই পূৰ্বে শংকৰে মোক নিযুক্ত কৰিছিল।

Verse 36

पापिनां रक्षणार्थं वै विघ्नार्थं दुष्टचेतसाम् । तस्मात्त्वं मम सांनिध्ये तिष्ठ चक्रधरो हरे

পাপীসকলকো ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু দুষ্টচিত্তসকলৰ বিঘ্ন সাধিবলৈহে (মোক নিযুক্ত কৰা হৈছিল)। সেয়ে, হে চক্রধাৰী হৰি, মোৰ সান্নিধ্যত ইয়াতেই স্থিৰ থাকাঁ।

Verse 37

अत्र चक्रधरं देवं पूजयिष्यंति मानवाः । धूपमाल्योपहारैश्च नैवेद्यैर्विवि धैरपि

ইয়াত মানৱসকলে চক্ৰধৰ দেৱক পূজা কৰিব—ধূপ, মালা, উপহাৰ আৰু নানা প্ৰকাৰ নৈবেদ্যৰে।

Verse 38

विष्णुरुवाच । एष एव निवृत्तोहं तव वाक्यांकुशेन वै । अत्र चक्रोद्यतकरः स्थास्ये तव समीपतः

বিষ্ণুৱে ক’লে: তোমাৰ বাক্য-অঙ্কুশৰ বলতেই মই নিশ্চয় নিবৃত্ত হ’লোঁ; ইয়াত হাতে উত্থিত চক্ৰ ধৰি মই তোমাৰ কাষতে থাকিম।

Verse 39

एवं हि स्थितोदेवस्तत्र चक्रधरः प्रिये । दंडपाणिश्च भगवान्मम रूपी गणेश्वरः

হে প্ৰিয়ে, এইদৰে তাত দেৱ চক্ৰধৰ ৰূপে স্থিত থাকে; আৰু দণ্ডপাণী—ভগৱান গণেশ্বৰ—মোৰেই ৰূপধাৰীও তাত আছে।

Verse 40

यस्तौ पूजयते भक्त्या दंडपाणिहरी क्रमात् । स पाप कंचुकैर्मुक्तो गच्छेच्छिवपुरं नरः

যিয়ে ভক্তিৰে সেই দুয়োকে—দণ্ডপাণী আৰু হৰিক—যথাক্ৰমে পূজা কৰে, সি পাপৰ আৱৰণৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱপুৰলৈ যায়।

Verse 41

माघे मासि चतुर्द्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः । गंधधूपोपहारैर्यः पूजयेद्दण्डनायकम् । तस्य क्षेत्रे निवसतो न विघ्नं जायते क्वचित्

মাঘ মাহত, বিশেষকৈ চতুৰ্দশী আৰু কৃষ্ণাষ্টমীত, যিয়ে গন্ধ, ধূপ আৰু উপহাৰে দণ্ডনায়ক প্ৰভুক পূজা কৰে—এই ক্ষেত্ৰত বাস কৰা জনৰ কেতিয়াও ক’তো বিঘ্ন নাজায়।

Verse 42

एकादश्यां जिताहारो योऽर्चयेच्चक्रपाणिनम् । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्याति विष्णोः सलोकताम्

একাদশীত জিতাহাৰ (সংযমিত আহাৰ) ধৰি যি চক্ৰপাণি ভগৱানক পূজা কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুলোকত সালোকতা লাভ কৰে।

Verse 43

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चक्रपाणिनः । दण्डपाणिगणस्यापि श्रुतं पापौघनाशनम्

এইদৰে সংক্ষিপ্তভাৱে চক্ৰপাণিৰ মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল; আৰু দণ্ডপাণিৰ গণসমূহৰ কথাও শোনা গ’ল—যি পাপৰ প্ৰবল স্ৰোত বিনাশ কৰে।