Adhyaya 90

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चतुर्थं रुद्रमुत्तमम् । वृषभेश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम्

ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পিছত, হে মহাদেৱী, চতুৰ্থ উত্তম ৰুদ্ৰৰ ওচৰলৈ যাবা—বৃষভেশ্বৰ নামে পৰিচিত—যাৰ কল্পলিঙ্গ অতি মহাশক্তিময় আৰু দেৱতাসকলৰ প্ৰিয়।

Verse 2

बालरूपी महादेवि यत्र ब्रह्मा स्वयं स्थितः । तस्यैव चोत्तरे भागे धनुषां त्रितये स्थितम्

হে মহাদেৱী, যি ঠাইত ব্ৰহ্মা নিজে দিৱ্য শিশুৰ ৰূপে অৱস্থিত, তাৰেই উত্তৰ ভাগত, তিন ধনুৰ দূৰত্বত, এই পবিত্ৰ স্থান অৱস্থিত।

Verse 3

आद्यं महाप्रभावं हि नापुण्यो वेद मानवः । तस्यैव कल्पनामानि सांप्रतं प्रब्रवीमि ते

ইয়াৰ আদ্য মহাপ্ৰভাৱশালী শক্তি অপুণ্য মানুহে বুজিব নোৱাৰে। সেয়ে মই এতিয়া তোমাক কল্প অনুসাৰে ইয়াৰ নিৰ্ধাৰিত নামসমূহ ক’ম।

Verse 4

पूर्वकल्पे महादेवि ब्रह्मेश्वर इति स्मृतः । ब्रह्मणाराधितः पूर्वं वर्षाणामयुतं प्रिये

হে মহাদেৱী, পূৰ্ব কল্পত ই ‘ব্ৰহ্মেশ্বৰ’ নামে স্মৃত হৈছিল। হে প্ৰিয়ে, আগতে ব্ৰহ্মাই দহ হাজাৰ বছৰ ধৰি ইয়াক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 5

सृष्टिकामेन देवेन ततस्तुष्टो महेश्वरः । चतुर्विधां भूतसृष्टिं ततश्चक्रे पितामहः

সৃষ্টিৰ কামনাৰে সেই দেৱ (ব্ৰহ্মা) আৰাধনা কৰাত মহেশ্বৰ সন্তুষ্ট হ’ল। তেতিয়া পিতামহ ব্ৰহ্মাই ভূতসকলৰ চাৰিবিধ সৃষ্টিৰচনা কৰিলে।

Verse 6

ब्रह्मणस्त्वीशभावेन गतस्तुष्टिं यतो हरः । तेन ब्रह्मेश्वरं नाम तस्मिंल्लिंगे पुराऽभवत्

ব্ৰহ্মাৰ ঈশ্বৰ-ভাবযুক্ত ভক্তিত হৰ (শিৱ) সন্তুষ্ট হৈছিল; সেই কাৰণেই প্ৰাচীন কালত সেই লিঙ্গৰ নাম ‘ব্ৰহ্মেশ্বৰ’ হৈছিল।

Verse 7

ततो द्वितीयकल्पे तु संप्राप्ते वरवर्णिनि । रैवतेश्वरनामेति प्रख्यातं धरणीतले

তাৰ পাছত, হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, দ্বিতীয় কল্প আহোঁতেই, ধৰণীতলত ই ‘ৰৈৱতেশ্বৰ’ নামে প্ৰখ্যাত হ’ল।

Verse 8

रैवतो नाम राजाऽभूद्ब्रह्मांडे सचराचरे । जगद्योनिर्जिगायेदं तल्लिंगस्य प्रभावतः

এই ব্ৰহ্মাণ্ডত, চল-অচল সকলো সত্তাসহ, ৰৈৱত নামে এজন ৰজা আছিল। সেই লিঙ্গৰ প্ৰভাৱবলে তেওঁ এই জগৎ-যোনি, অৰ্থাৎ জগতখনক জয় কৰিছিল।

Verse 9

रैवतेश्वरनामाभूत्तेन लिंगं महाप्रभम् । पुनस्तृतीयकल्पे तु संप्राप्ते वरवर्णिनि

সেইদৰে সেই মহাপ্ৰভাৱশালী লিঙ্গ ‘ৰৈৱতেশ্বৰ’ নামে পৰিচিত হ’ল। পুনৰ, হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, তৃতীয় কল্প আহোঁতেই...

Verse 10

वृषभेश्वरनामाभूत्तस्य लिंगस्य भामिनि । ममैव वाहनं योऽसौ धर्मोयं वृषरूपधृक्

হে দীপ্তিমতী নাৰী, সেই লিঙ্গৰ নাম ‘বৃষভেশ্বৰ’ হ’ল। কিয়নো যি বৃষ—ধৰ্মৰূপ ধাৰণকাৰী—সেয়াই মোৰ নিজ বাহন।

Verse 11

तेन तत्पूजितं लिंगं दिव्याब्दानां सहस्रकम् । ततस्तुष्टेन देवेशि नीतः सायुज्यतां वृषः

তেওঁ সেই দিৱ্য লিঙ্গক হাজাৰ দিৱ্য বছৰৰ বাবে পূজা কৰিলে। তাৰ পাছত, হে দেৱেশী, সন্তুষ্ট প্ৰভুৱে বৃষ (বেল)ক সাযুজ্য—দিব্যৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ একাত্মতা—লৈ নিলে।

Verse 12

तेन तल्लिंगमभवद्वृषभेशेति भूतले । ततश्चतुर्थे संप्राप्ते वाराहेकल्प संज्ञिते

সেই কাৰণেই পৃথিৱীত সেই লিঙ্গ ‘বৃষভেশ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল। তাৰ পাছত, ‘বাৰাহ কল্প’ নামে জনাজাত চতুৰ্থ কল্পচক্ৰ আহি উপস্থিত হ’লে, (তাৰ মাহাত্ম্য অব্যাহত থাকিল)।

Verse 13

अष्टाविंशतिमे तत्र त्रेतायुगमुखे तदा । इक्ष्वाकुर्नाम राजाऽभूत्सूर्यवंशविभूषणः

তাত অষ্টাৱিংশতম (পৰ্যায়)ত, ত্ৰেতাযুগৰ প্ৰভাতক্ষণত, ইক্ষ্বাকু নামৰ এজন ৰজা উদ্ভৱ হ’ল—সূৰ্যবংশৰ ভূষণ।

Verse 14

स लिंगं पूजयामास त्रिकालं भक्तिभावितः । एकाहारो जिताहारो भूभिशायी जितेंद्रियः

ভক্তিভাৱে পৰিপূৰ্ণ হৈ তেওঁ ত্ৰিকালত লিঙ্গ পূজা কৰিলে। তেওঁ একবাৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল, আহাৰ-নিয়ন্ত্ৰিত আছিল, মাটিত শুইছিল আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহ জয় কৰিছিল।

Verse 15

एवं काले बहुविधे ततस्तुष्टो महेश्वरः । ददौ राज्यं महोदग्रं संततिं पुत्र पौत्रिकीम्

এইদৰে নানাবিধ তপস্যাত বহু সময় অতিবাহিত হোৱাৰ পাছত মহেশ্বৰ সন্তুষ্ট হ’ল। তেওঁ তেওঁক অতি সমৃদ্ধ ৰাজ্য আৰু পুত্ৰ-পৌত্ৰলৈকে অবিচ্ছিন্ন সন্ততি দান কৰিলে।

Verse 16

इक्ष्वाक्वीश्वरनामाभूत्तेनेदं लिंगमुत्तमम् । यस्तं पूजयते भक्त्या देवं वृषभवाहनम्

তেওঁৰ কাৰণেই এই উত্তম লিঙ্গ ‘ইক্ষ্বাক্বীশ্বৰ’ নামে প্ৰখ্যাত হ’ল। যিয়ে ভক্তিভাৱে বৃষভ-বাহন দেৱ শিৱক সেই লিঙ্গত পূজা কৰে, সি প্ৰতিশ্ৰুত পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 17

सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । त्रिंशद्धनुष्प्रमाणेन तस्य क्षेत्रचतुर्द्दिशम्

সাত জন্মত কৰা পাপৰ পৰা সি মুক্ত হয়—ইয়াত একো সন্দেহ নাই। সেই ক্ষেত্ৰৰ চাৰিও দিশ ত্ৰিশ ধনুৰ পৰিমাপে বিস্তৃত।

Verse 18

स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रमुदीरणम् । तस्मिंस्तीर्थे तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

স্নান, জপ, বলি-অৰ্পণ, হোম, পূজা আৰু স্তোত্ৰ উচ্চাৰণ—সেই তীৰ্থত যি কিছুমান কৰা হয়, সেয়া সকলো অক্ষয় পুণ্য হয়।

Verse 19

चतुष्कोणांतरा क्षेत्रमेवं मात्राप्रमाणतः । एकरात्रोषितो भूत्वा तस्य लिंगस्य सन्निधौ

এইদৰে মাত্ৰা-পৰিমাপ অনুসাৰে ক্ষেত্ৰখন চতুষ্কোণ পৰিসীমাত নিৰ্ধাৰিত। যিয়ে সেই লিঙ্গৰ সন্নিধিত এক ৰাতি বাস কৰে, সি কোৱা ফল লাভ কৰে।

Verse 20

ब्रह्मचर्येण जागर्त्ति स पापैः संप्रमुच्यते । होमजाप्यसमाधिस्थो नृत्यगीतादिवादनैः

ব্ৰহ্মচৰ্য পালন কৰি যদি সি জাগৰণ কৰে, তেন্তে পাপৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্ত হয়। হোম, জপ আৰু সমাধিত স্থিত হৈ, আৰু নৃত্য-গীত-বাদ্য আদি ভক্তিময় অৰ্পণেৰে সি শুদ্ধিদায়ক ফল লাভ কৰে।

Verse 21

गोघ्नो वा ब्रह्महा पापी मुच्यते दुष्कृतैर्नरः । यः संप्रीणयते विप्रांस्तत्र भोज्यैः पृथग्विधैः

গোহন্তা বা ব্ৰাহ্মণ-হন্তা পাপী হলেও, যি নৰে তাত বিভিন্ন বিধ ভোজনেৰে বিপ্ৰসকলক সন্তুষ্ট কৰে, সি দুষ্কৃত কৰ্মৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 22

एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । भैरवं चैव केदारं पुष्करं द्रुतिजंगमम्

তাত যদি এজন বিপ্ৰক ভোজন কৰোৱা হয়, তেন্তে যেন কোটিজনক ভোজন কৰোৱা হ’ল। তাতেই ভৈৰৱ, কেদাৰ, পুষ্কৰ আৰু দ্ৰুতিগমী তীৰ্থ দ্ৰুতিজঙ্গমো উপস্থিত।

Verse 23

वाराणसी कुरुक्षेत्रं महा कालं च नैमिषम् । एतत्तीर्थाष्टकं देवि तस्मिंल्लिंगे व्यवस्थितम्

বাৰাণসী, কুৰুক্ষেত্ৰ, মহাকাল আৰু নৈমিষ—হে দেবী—এই আট তীৰ্থৰ সমষ্টি সেই লিঙ্গতেই প্রতিষ্ঠিত।

Verse 24

माघे कृष्णचतुर्द्दश्यां तत्र यो जागृयान्निशि । संपूज्य विधिना देवं स तीर्थाष्टफलं लभेत्

মাঘ মাহৰ কৃষ্ণ চতুৰ্দশীৰ ৰাতি যি তাত জাগৰণ কৰে আৰু বিধি অনুসাৰে দেৱক পূজা কৰে, সি আট তীৰ্থৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।

Verse 25

ददाति तत्र यः पिण्डं नष्टेन्दौ शिवसंनिधौ । तृप्यन्ति पितरस्तस्य यावद्ब्रह्मदिनान्तकम्

অমাৱস্যাত তাত শিৱৰ সান্নিধ্যত যি পিণ্ড দান কৰে, তাৰ পিতৃসকল ব্ৰহ্মাৰ দিনৰ অন্ত পৰ্যন্ত তৃপ্ত থাকে।

Verse 26

दधिक्षीर घृतेनैव पंचगव्यकुशोदकैः । कुंकुमागरुकर्पूरैस्तल्लिगं पूजयेन्निशि

ৰাতিৰ সময়ত সেই লিঙ্গক দধি, ক্ষীৰ আৰু ঘৃতৰে পূজা কৰিব লাগে; পঞ্চগব্য আৰু কুশে পবিত্ৰ কৰা জলেৰে; আৰু কুঙ্কুম, আগৰু আৰু কৰ্পূৰেৰে অর্চনা কৰিব।

Verse 27

संमंत्र्याघोरमंत्रेण ध्यात्वा देवं सदाशिवम् । एवं कृत्वा महादेवि मुच्यते पंचपातकैः

অঘোৰ মন্ত্রেৰে যথাযথ সংমন্ত্র্য কৰি আৰু সদাশিৱ দেৱক ধ্যান কৰি, হে মহাদেৱী—এদৰে কৰিলে পঞ্চ মহাপাতকৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়।

Verse 28

अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां दध्ना संस्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः

অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত যদি দধিৰে (দেৱক) স্নান কৰোৱা হয়, তেন্তে সি চতুৰ্বেদজ্ঞ ব্ৰাহ্মণ ৰূপে জন্ম লাভ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 29

क्षीरेण स्नापयेद्देवि यदि तं वृषभेश्वरम् । सप्तधेनुसहस्राणां स फलं विंदते महत्

হে দেবী, যদি কোনোবাই বৃষভেশ্বৰক ক্ষীৰেৰে স্নান কৰায়, তেন্তে সি সাত হাজাৰ গাই দান কৰাৰ সমান মহৎ ফল লাভ কৰে।

Verse 30

जन्मांतरेण यत्पापं सांप्रतं यत्कृतं प्रिये । तत्सर्वं नाशमायाति घृतस्नानेन भामिनि

হে প্ৰিয়ে, জন্মান্তৰত কৰা পাপ আৰু বৰ্তমানত কৰা পাপ—হে তেজস্বিনী—ঘৃতস্নানে সেয়া সকলো নাশ হয়।

Verse 31

पंचगव्येन यो देवि स्नापयेद्वृषभेश्वरम् । स दहेत्सर्वपापानि सर्वयज्ञफलं लभेत्

হে দেবী, যি পঞ্চগব্যেৰে বৃষভেশ্বৰক স্নান কৰায়, সি সকলো পাপ দগ্ধ কৰে আৰু সকলো যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 32

तद्दृष्ट्वा ब्रह्महा गोघ्नः स्तेयी च गुरुतल्पगः । शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

সেই পবিত্ৰ দর্শন দেখিলে ব্ৰাহ্মণহন্তা, গোহন্তা, চোৰ, গুৰুশয্যা লঙ্ঘনকাৰী, শৰণাগতঘাতী আৰু বিশ্বাসী মিত্ৰক প্ৰতাৰকো—তাৰ প্ৰভাৱে পাপৰ পৰা কঁপি উঠে।

Verse 33

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहा तथा । मुच्यते सर्वपापैस्तु तल्लिंगाराधनोद्यतः

যি দুষ্ট আচৰণে পাপত নিমগ্ন—এমনকি মাতৃহন্তা বা পিতৃহন্তাও—যদি সেই লিঙ্গৰ আৰাধনাত উদ্যমী হয়, তেন্তে সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 34

कार्तिकं सकलं यस्तु पूजयेद्ब्रह्मणा सह । ब्रह्मेश्वरं महालिंगं स मुक्तः पातकैर्भवेत्

যি কোনোবাই সমগ্ৰ কাৰ্তিক মাহজুৰি ব্ৰহ্মাৰ সৈতে ব্ৰহ্মেশ্বৰ মহালিঙ্গক পূজা কৰে, সি পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 35

तेन दत्तं भवेत्सर्वं गुरवस्तेन तोषिताः । श्राद्धं कृतं गयातीर्थे तेन तप्तं महत्तपः । येन देवाधिदेवोऽसौपूजितो वृषभेश्वरः

তেনে যেন সকলো দান দিয়া হ’ল; তেনে গুৰুবৃন্দ সন্তুষ্ট হ’ল; তেনে গয়া-তীৰ্থত শ্রাদ্ধ সম্পন্ন হ’ল; তেনে মহৎ তপস্যা কৰা হ’ল—কাৰণ তেনে দেৱাধিদেৱ বৃষভেশ্বৰক পূজা কৰিছে।

Verse 36

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं देवपूजितम् । वृषभेश्वरदेवस्य कल्पलिंगस्य भामिनि

এইদৰে, হে দেবী, মই তোমাক দেৱতাসকলেও পূজিত শ্ৰী বৃষভেশ্বৰ দেৱৰ কল্পলিঙ্গৰ প্ৰসিদ্ধ মাহাত্ম্য ক’লোঁ, হে সুন্দৰী।

Verse 37

यः शृणोति महादेवि माहात्म्यं दैवदेवतम् । मूर्खो वा पंडितो वाऽपि स याति परमां गतिम्

হে মহাদেৱী, যি কোনো এই দিৱ্য-দেৱতাময় মাহাত্ম্য শুনে—মূৰ্খ হওক বা পণ্ডিত—সেই পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 90

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये वृषवाहनेश्वरमाहाम्यवर्णनंनाम नवतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্য অন্তৰ্গত একাদশ ৰুদ্ৰমাহাত্ম্যত ‘বৃষবাহনেশ্বৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নাম নব্বতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।