Adhyaya 86
এই অধ্যায়ত প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ দক্ষিণ ভাগত অৱস্থিত প্ৰসিদ্ধ লিঙ্গ ‘পাণ্ডৱেশ্বৰ’ৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পাণ্ডৱসকলৰ অজ্ঞাতবাস আৰু বনবাসৰ সময়ত তীৰ্থযাত্ৰাৰ উপলক্ষে তেওঁলোকে প্ৰভাসলৈ আহে। সোমপৰ্বণীৰ দিনা তীৰত পাঁচ পাণ্ডৱে ক্ৰমে বিধিপূৰ্বক লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; মাৰ্কণ্ডেয় আদি শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণ ঋত্বিজ নিযুক্ত হয়, বেদমন্ত্ৰোচ্চাৰণসহ অভিষেক সম্পন্ন হয় আৰু গোধনাদি দান দিয়া হয়। ঋষিসকল সন্তুষ্ট হৈ ফলশ্ৰুতি ঘোষণা কৰে—যি পাণ্ডৱ-প্ৰতিষ্ঠিত পাণ্ডৱেশ্বৰক ভক্তিভাৱে পূজা কৰে, সি দেৱতা আৰু অন্যান্য দিব্য/অমানৱ শ্ৰেণীতেও পূজ্য হয়; তাৰ পুণ্য অশ্বমেধ যজ্ঞসম। সন্নিহিতা কুণ্ডত স্নান কৰি বিশেষকৈ মাঘমাহত পাণ্ডৱেশ্বৰ পূজা কৰিলে মহাফল লাভ হয় আৰু শেষত পুৰুষোত্তমৰ সৈতে তাদাত্ম্যৰ কথা কোৱা হৈছে; কেৱল দৰ্শনেও পাপক্ষয় বহু গুণ বৃদ্ধি পায়। লিঙ্গক বৈষ্ণৱ-ৰূপে উল্লেখ কৰি শৈৱ তীৰ্থত বৈষ্ণৱ সমন্বয়ো দেখুওৱা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यास्तु दक्षिणे भागे स्थितं लिंगं महाप्रभम् । पांडवेश्वरनामाढ्यं पंचभिः स्थापितं क्रमात्
ঈশ্বৰে ক’লে: সেই তীৰ্থৰ দক্ষিণ ভাগত মহা-প্ৰভাময় এক লিঙ্গ অৱস্থিত, ‘পাণ্ডৱেশ্বৰ’ নামে খ্যাত; পাঁচজন (পাণ্ডৱ) ক্ৰমে ক্ৰমে তাক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
Verse 2
गुप्तचर्यां यदा याताः पांडवा वनवासिनः । तीर्थयात्राप्रसंगेन प्रभासं क्षेत्रमागताः
যেতিয়া বনবাসী পাণ্ডৱসকল গোপনচৰ্যাৰ কালত প্ৰৱেশ কৰিলে, তীৰ্থযাত্ৰাৰ উপলক্ষে তেওঁলোকে প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিল।
Verse 3
तस्मिन्काले महादेवि सं प्राप्ते सोमपर्वणि । स्थापयामासुस्ते सर्वे लिंगं संनिहिता तटे
সেই সময়ত, হে মহাদেৱী, যেতিয়া সোম-পৰ্ব উপস্থিত হ’ল, তেওঁলোকে সকলোৱে সংনিহিত্যাৰ তীৰত এক লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 4
मार्कण्डप्रमुखान्कृत्वा ऋत्विजो ब्राह्मणोत्तमान् । वेदोक्तैः कारयामासुरभिषेकं वृषान्ददुः
মাৰ্কণ্ডেয় আদি শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকলক ঋত্বিজ ৰূপে নিযুক্ত কৰি, বেদবিধি অনুসাৰে অভিষেক কৰালে আৰু দানস্বৰূপে বৃষ (ব’ল) দান দিলে।
Verse 5
ततः प्रसन्ना ऋषयो मार्कंडप्रमुखाः प्रिये । प्रतिष्ठितस्य लिंगस्य पांडवैर्वरवर्णिनि
তাৰ পাছত, হে প্ৰিয়ে, মাৰ্কণ্ডেয় আদি ঋষিসকল সন্তুষ্ট হ’ল; হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, পাণ্ডৱসকলে যথাবিধি প্ৰতিষ্ঠা কৰা লিঙ্গটিক লৈ।
Verse 6
ऋषय ऊचुः । ये चैतत्पूजयिष्यंति लिंगं पांडवपूजितम् । ते वै पूज्या भविष्यंति देवदानवरक्षसाम्
ঋষিসকলে ক’লে: যিসকলে পাণ্ডৱপূজিত এই লিঙ্গটিক পূজা কৰিব, তেওঁলোক দেৱ, দানৱ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ মাজতো নিশ্চয় পূজ্য হ’ব।
Verse 7
अश्वमेधफलं तेषां सम्यक्छ्रद्धार्चनेन वै । भविष्यति न संदेहो ह्यस्मद्वाक्यप्रभावतः
তেওঁলোকৰ শ্ৰদ্ধাসহ যথাযথ আৰ্চনাৰ দ্বাৰা নিশ্চয় অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ হ’ব; আমাৰ বাক্যৰ প্ৰভাৱত ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 8
स्नात्वा संनिहिताकुंडे योऽर्चयेत्पांडवेश्वरम् । माघे मासि समग्रे तु स साक्षात्पुरुषोत्तमः
যিজনে সংনিহিতা-কুণ্ডত স্নান কৰি পাণ্ডৱেশ্বৰক আৰ্চনা কৰে—বিশেষকৈ মাঘ মাহজুৰি—সেইজন সাক্ষাৎ পুৰুষোত্তমৰ সদৃশ ধন্য হয়।
Verse 9
दर्शनेनापि तस्यापि पापं याति सहस्रधा । विष्णुरूपो हि स प्रोक्तो नात्र कार्या विचारणा
তাঁৰ কেৱল দৰ্শন কৰিলেই পাপ সহস্ৰগুণে ভাঙি নাশ হয়। কিয়নো তেওঁক বিষ্ণুৰূপ বুলিয়েই ঘোষণা কৰা হৈছে—ইয়াত কোনো বিচাৰ-তৰ্কৰ প্ৰয়োজন নাই।
Verse 86
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संनिहित्यामाहात्म्ये पांडवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीतितमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম বিভাগ প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ ভিতৰত সংনিহিতীমাহাত্ম্যত ‘পাণ্ডৱেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক ষডশীতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।