Adhyaya 61
ঈশ্বৰে প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ পূৰ্ব ভাগত শ্ৰীদৈত্যসূদনৰ মন্দিৰৰ ওচৰত অৱস্থিত এগৰাকী দেৱীৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে—তেওঁ বৈষ্ণৱী স্বভাৱৰ ক্ষেত্ৰদূতী, অৰ্থাৎ ক্ষেত্ৰৰক্ষিণী। বিষ্ণুৰ চাপত বলৱান দৈত্যসকলে দক্ষিণ দিশলৈ গৈ নানা দিব্য অস্ত্ৰে দীঘলীয়া যুদ্ধ কৰে। তেওঁলোকক দমন কৰা কঠিন দেখি বিষ্ণুৱে মহামায়া, তেজোময়ী ভৈৰৱী-শক্তিক আহ্বান কৰে আৰু তেওঁ তৎক্ষণাৎ প্ৰকট হয়। বিষ্ণুক দেখা মাত্ৰ দেৱীৰ নয়ন দিৱ্যভাৱে বিস্তৃত হয়; সেইবাবে তেওঁ ‘বিশালাক্ষী’ নামে প্ৰসিদ্ধ হৈ তাতেই শত্রুনাশিনী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। তাৰ পিছত সোমেশ্বৰ আৰু দৈত্যসূদনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ‘উমা-দ্বয়’ যুগল উপাসনা আৰু তীৰ্থদৰ্শনৰ ক্ৰম—প্ৰথমে সোমেশ্বৰ, তাৰ পিছত শ্ৰীদৈত্যসূদন—বিধান কৰা হয়। মাঘ মাহৰ তৃতীয়া তিথিত বিশেষ পূজাৰ কথা কোৱা হৈছে। ফলত বংশপৰম্পৰাত সন্তানহীনতা দূৰ হয়, স্বাস্থ্য-সুখ স্থিৰ থাকে, আৰু নিত্যভক্তৰ মঙ্গল-সমৃদ্ধি বৃদ্ধি পায়। শেষত ফলশ্ৰুতি—এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণে পাপক্ষয় হয় আৰু ধৰ্মবৃদ্ধি ঘটে।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवीं क्षेत्रदूतीं तु वैष्णवीम् । श्रीदैत्यसूदनाद्देवि पूर्वभागे व्यवस्थिताम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত মহাদেৱী—বৈষ্ণৱী ক্ষেত্ৰদূতী—ৰ ওচৰলৈ যাব লাগে। হে দেবি, শ্ৰী দৈত্যসূদনৰ ওচৰত, পূৰ্বভাগত তেখেত অৱস্থিত।
Verse 2
योगेश्वर्यास्तथैशान्यां धनुषां सप्तके स्थिताम् । महादौर्भाग्यदग्धानां स्थितां भेषजरूपिणीम्
যোগেশ্বৰীৰ নিকট, ঈশান কোণত, সাত ধনুষ দূৰত্বত তাই অৱস্থিত। মহাদুৰ্ভাগ্যত দগ্ধ লোকসকলৰ বাবে তাই ঔষধ-ৰূপিণী হৈ স্থিত।
Verse 3
चाक्षुषस्यांतरे देवि यदा दैत्या बलोत्कटाः । हन्यमाना विष्णुनाऽथ दक्षिणां दिशमाविशन्
হে দেবী! চাক্ষুষ মন্বন্তৰত, যেতিয়া বলত উন্মত্ত দানৱসকল বিষ্ণুৰ দ্বাৰা নিধন হ’বলৈ ধৰিলে, তেতিয়া সিহঁতে পলাই দক্ষিণ দিশত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 4
तत्र वर्षशतं साग्रं दैत्याश्चक्रुर्महाहवम् । विष्णुना सह देवेशि दिव्यास्त्रैश्च पृथग्विधैः
তাত, হে দেৱেশী! দৈত্যসকলে সাগ্ৰে শতবছৰ বিষ্ণুৰ সৈতে মহাযুদ্ধ কৰিলে, আৰু নানাবিধ দিব্য অস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিলে।
Verse 5
दुःखवध्यांस्ततो ज्ञात्वा विष्णुः कमललोचनः । सस्मार भैरवीं शक्तिं महामायां महाप्रभाम्
তাৰ পাছত, সিহঁতক বধ কৰা দুঃসাধ্য বুলি জানি, কমলনয়ন বিষ্ণুৱে ভৈৰৱী শক্তি—মহামায়া, মহাপ্ৰভা—ক স্মৰণ কৰিলে।
Verse 6
सा स्मृता क्षणमात्रेण विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्रागता महादेवी आनंदस्फुरितेक्षणा
প্ৰভাৱান বিষ্ণুৱে স্মৰণ কৰামাত্ৰে, তাই ক্ষণমাত্ৰতে তাত উপস্থিত হ’ল—মহাদেৱী, আনন্দত স্ফুৰিত নয়নযুগলা।
Verse 7
विशाले तु कृते देव्या लोचने विष्णुदर्शनात् । विशालाक्षी ततो जाता तत्रस्था दैत्यनाशिनी
বিষ্ণুৰ দৰ্শন পাই দেৱীয়ে যেতিয়া নিজৰ নয়ন বিস্তাৰ কৰিলে, তেতিয়া তেওঁ ‘বিশালাক্ষী’ নামে খ্যাত হ’ল; তাত অৱস্থিত হৈ তেওঁ দৈত্যবিনাশিনী হ’ল।
Verse 8
अस्मिन्कल्पेसमाख्याता ललितोमा वरानने । उमाद्वयं समाख्यातं सोमेशे दैत्यसूदने
হে সুশ্ৰীমুখী! এই কল্পত তেওঁ ‘ললিতা-উমা’ বুলি কোৱা হয়; আৰু এই ‘উমাৰ যুগল’ সোমেশ আৰু দৈত্যসূদনত খ্যাত।
Verse 9
पूर्वं सोमेश्वरे पश्येत्पश्चाच्छ्रीदैत्यसूदने । उमा द्वयं पूजयित्वा तीर्थयात्राफलं लभेत्
প্ৰথমে সোমেশ্বৰত দৰ্শন কৰিব লাগে, তাৰ পাছত শ্ৰদ্ধেয় দৈত্যসূদনত। উমাৰ যুগলক পূজা কৰি মানুহে তীৰ্থযাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।
Verse 10
माघे मासि तृतीयायां विधिना योऽर्चयेत्तु ताम् । न संततिविहीनः स्यात्तस्यकोट्यन्वये नरः
মাঘ মাহৰ তৃতীয় তিথিত যি বিধি অনুসাৰে তেওঁক অৰ্চনা কৰে, তাৰ বংশত কোটি কোটি প্ৰজন্মলৈ কোনো পুৰুষ সন্ততিহীন নহয়।
Verse 11
यो नित्यमीक्षते तत्र भक्त्या परमया युतः । आरोग्यसुखसौभाग्यसंयुक्तोऽसौ भवेच्चिरम्
যি জনে তাত নিতৌ পৰম ভক্তিৰে দৰ্শন কৰে, সি দীৰ্ঘকাল আৰোগ্য, সুখ আৰু সৌভাগ্যৰে যুক্ত হৈ থাকে।
Verse 12
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ललितोद्भवम् । श्रुतं यत्पापनाशाय जायते धर्मवृद्धये
এইদৰে সংক্ষেপে ললিতাৰ পৰা উদ্ভূত মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। ইয়াক শ্ৰৱণ কৰিলে পাপ নাশ হয় আৰু ধৰ্ম বৃদ্ধি পায়।
Verse 61
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये ललितोमाविशालाक्षी माहात्म्यवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰ মাহাত্ম্যৰ ভিতৰত, “ললিতা, উমা আৰু বিশালাক্ষীৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা” নামক একষষ্টিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।