
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে দেৱীক ত্ৰিশক্তিৰ তত্ত্ব উপদেশ দিয়ে—ইচ্ছা, ক্ৰিয়া আৰু জ্ঞান। আগতে কোৱা পবিত্ৰ লিঙ্গসমূহৰ মাহাত্ম্যৰ প্ৰসংগ আগবঢ়াই কোৱা হৈছে যে সাধকে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে নিৰ্দিষ্ট লিঙ্গপূজা কৰি তাৰ পিছত এই তিনিও শক্তিৰ পূজা বিধিপূৰ্বক কৰিব লাগে। প্ৰভাসক্ষেত্ৰৰ সোমেশ্বৰ অঞ্চলত ইচ্ছাশক্তি “ৱৰাৰোহা” নামে প্ৰতিষ্ঠিত বুলি বৰ্ণনা আছে। কাহিনীত সোমে ত্যাগ কৰা ছাব্বিশ পত্নী শুভ প্ৰভাসভূমিত তপস্যা কৰে; তেতিয়া গৌৰী/পাৰ্বতী প্ৰকট হৈ বৰদান দিয়ে আৰু নাৰীৰ দুৰ্ভাগ্য-নিবাৰণৰ বাবে এক পৰিহাৰমূলক ধৰ্মাচাৰ স্থাপন কৰে। মাঘ মাহৰ শুক্ল তৃতীয়াত “গৌৰী-ব্ৰত”—দৰ্শন, পূজা, লগতে “ষোল” প্ৰকাৰ দান/নৈবেদ্য (ফল, ভোজ্য বস্তু, পক্বান্ন আদি) আৰু দম্পতিসকলৰ সন্মানৰ বিধান আছে। ফলশ্ৰুতিত অশুভ নাশ, সৌভাগ্য-সমৃদ্ধি, ইষ্টসিদ্ধি, আৰু সোমেশ্বৰত বৰাৰোহা পূজাত পাপ আৰু দাৰিদ্ৰ্য নাশ হয় বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 1
ईश्वर उवाच । पंचैवं सिद्धलिंगानि कथितानि तव प्रिये । यश्चैनं वेद संकेतं क्षेत्रवासी स उच्यते
ঈশ্বৰে ক’লে: “হে প্ৰিয়ে, এইদৰে পঞ্চ সিদ্ধ লিঙ্গ তোমাক বৰ্ণনা কৰা হ’ল। আৰু যিয়ে এই পবিত্ৰ সংকেত বুজে, সিয়েই সত্যই ক্ষেত্ৰবাসী বুলি কোৱা হয়।”
Verse 2
अथ शक्तित्रयाणां ते रौद्रीणां वच्मि विस्तरम् । इच्छा क्रियाज्ञानशक्त्यस्तिस्रस्ताः परिकीर्त्तिताः
এতিয়া মই তোমালোকক ৰুদ্ৰৰ শক্তিত্ৰয়ৰ বিস্তাৰকৈ বৰ্ণনা কৰিম। ইচ্ছা, ক্ৰিয়া আৰু জ্ঞান—এই তিনিটা শক্তি বুলি প্ৰখ্যাত।
Verse 3
पुनस्तासां पूजनायानुक्रमं क्रमतः शृणु । चतुर्दश तथा पंच पूर्वमुक्तानि यानि तु
পুনৰায় সিহঁতক পূজা কৰাৰ অনুক্ৰম ক্ৰমে শুনা। আগতে যি চৌদ্দ আৰু তেনেদৰে পাঁচ কোৱা হৈছিল—
Verse 4
चत्वारि त्रीणि चैकं वा यथाशक्त्याभिपूज्य च । लिंगानि तानि संपूज्य शक्तीस्तिस्रस्ततोऽर्चयेत्
নিজ শক্তি অনুসাৰে চাৰি, বা তিনিটা, বা একেটাও যথাযথভাৱে পূজা কৰা। সেই লিঙ্গসমূহ সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, তাৰ পিছত ত্ৰিশক্তিক অৰ্চনা কৰিব লাগে।
Verse 5
सोमेशादीशदिग्भागे वरारोहेति या स्मृता । अमा कला सा सोमस्य उमा पश्चात्प्रकीर्त्तिता
সোমনাথৰ দিশা-ভাগত, ঈশ্বৰীয় কোণত, যাক বৰাৰোহা বুলি স্মৰণ কৰা হয়, সেয়াই সোমৰ অমা-কলাৰূপা; তাৰ পিছত সেয়া উমা বুলিও প্ৰখ্যাত।
Verse 6
इच्छाशक्तिस्तु सा ज्ञेयाप्रभासक्षेत्रसंस्थिता । तत्र देवि हितार्थाय सर्वेषां प्राणिनां भुवि
সেয়াই ইচ্ছাশক্তি বুলি জানিব লাগে, যি প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিষ্ঠিত। তাত, হে দেবী, পৃথিৱীত সকলো প্ৰাণীৰ মঙ্গলাৰ্থে।
Verse 7
तस्या माहात्म्यमखिलं कथयामि तवाधुना । पुरा सोमेन त्यक्ताभिर्भार्याभिस्तु वरानने
এতিয়া মই তোমাক তাইৰ সম্পূৰ্ণ মাহাত্ম্য ক’ম। হে সুন্দৰ-মুখী, পূৰ্বতে এক সময়ত সোমক তেওঁৰ পত্নীসকলে ত্যাগ কৰিছিল—
Verse 8
षड्विंशद्भिस्तपस्तप्तं क्षेत्रे प्राभासिके शुभे । गौरी साऽराध्यमानाथ दिव्यवर्षगणान्बहून्
শুভ প্ৰাভাসিক ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে ছাব্বিশ বছৰ তপস্যা কৰিলে। তাত দেৱী গৌৰীৰ আৰাধনা বহু দিৱ্য বছৰৰ ধৰি অবিৰত চলিল।
Verse 9
तासां प्रत्यक्षतां प्राप्ता पार्वती परमेश्वरी । उवाच वरदा ब्रूत यद्वो मनसि संस्थितम्
তেতিয়া পৰমেশ্বৰী পাৰ্বতী তেওঁলোকৰ আগত প্ৰত্যক্ষ হ’ল। বৰদায়িনী হৈ ক’লে, “তোমালোকৰ মনত যি স্থিত, সেয়া কোৱা।”
Verse 10
अथ ताश्चाब्रुवन्देवि यदि तुष्टासि पार्वति । सौभाग्यं देहि नो भूरि लावण्यं परमं तथा
তেতিয়া তেওঁলোকে ক’লে, “হে দেৱী, যদি তুমি সন্তুষ্ট হও, হে পাৰ্বতী, তেন্তে আমাক বহুল সৌভাগ্য দিয়া, আৰু পৰম লাৱণ্যো দিয়া।”
Verse 11
त्यक्ताः सर्वा वयं देवि निर्दोषाः स्वामिना शुभे । दौर्भाग्यदोषसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिताः
“হে দেৱী, আমি সকলোৱে নিৰ্দোষ হৈও, হে শুভে, স্বামীয়ে আমাক ত্যাগ কৰিছে। দুৰ্ভাগ্যৰ দোষে দগ্ধ হৈ, আমি সত্যই দুৰ্ভাগ্যত পীড়িত।”
Verse 12
गौर्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वा वः समं द्रक्ष्यति रात्रिपः । प्रसादान्मम चार्वंग्यो नैतन्मिथ्या भविष्यति
গৌৰীয়ে ক’লে: আজিৰ পৰা তোমালোকৰ স্বামী-ৰাজাই সকলোকে সমদৃষ্টিৰে চাব। মোৰ প্ৰসাদে, হে সুৱৰ্ণ অঙ্গধাৰীসকল, এই কথা কেতিয়াও মিছা নহ’ব।
Verse 13
वरदा चेति मन्नाम वरदानाद्भविष्यति । इहागत्य तु या नारी पूजयिष्यति मां शुभाम्
‘ৱৰদা’ মোৰ নাম হ’ব, কাৰণ মই বৰ দিওঁ। যি নাৰী ইয়ালৈ আহি মোক—শুভা—পূজা কৰিব,
Verse 14
न दौर्भाग्यं कुले तस्याः क्वचित्प्राप्स्यंति योषितः । माघमासे तृतीयायामुपवासपरायणा
তেওঁৰ কুলত নাৰীসকলে কেতিয়াও ক’তাও দুৰ্ভাগ্য নাপাব, যদি মাঘ মাহৰ তৃতীয় তিথিত উপবাসত নিবিষ্ট থাকে।
Verse 15
या मां द्रक्ष्यति सुश्रोणी मत्तुल्या सा भवि ष्यति । दम्पती षोडशैवात्र परिधाप्य प्रयत्नतः
যি সুন্দৰ কঁকালধাৰী নাৰীয়ে মোক দৰ্শন কৰিব, সি মোৰ সমান হ’ব। ইয়াত যত্নসহকাৰে ষোল্লটা দম্পতীক বস্ত্ৰ পৰিধান কৰাই দান কৰিব।
Verse 16
फलानि भक्ष्यभोज्यं च पक्वान्नानि च षोडश । या प्रदास्यति वै नारी सा तूमैव भविष्यति
ষোল্ল প্ৰকাৰ ফল, ভক্ষ্য-ভোজ্য আৰু ৰুচিকৰ আহাৰ, লগতে পক্ব অন্ন—যি নাৰীয়ে সত্যভাৱে এইবোৰ দান কৰিব, সি তোমালোকৰেই সমান, অৰ্থাৎ মোৰ অৱস্থালৈ, উপনীত হ’ব।
Verse 17
एतद्गौरीव्रतंनाम तृतीयायां तु कारयेत् । अप्रसूता च या नारी या नारी दुर्भगा भवेत्
ইয়াক ‘গৌৰী-ব্ৰত’ বুলি কোৱা হয়; তৃতীয়া তিথিত নিশ্চয় পালন কৰিব লাগে। যি নাৰী অপ্ৰসূতা, আৰু যি নাৰী দুৰ্ভাগ্যগ্ৰস্ত—
Verse 18
पुमानसकृदप्यैवं कृत्वा प्राप्स्यत्यभीप्सितम् । एवमुक्त्वा स्थिता तत्र सा देवी चारुलोचना
পুৰুষেও যদি এইদৰে একবাৰো কৰে, তেন্তে ইচ্ছিত ফল লাভ কৰিব। এইদৰে কৈ, চাৰুলোচনা সেই দেবী তাতেই স্থিৰ হৈ ৰ’ল।
Verse 19
पश्यते रात्रिनाथश्च सर्वास्ता रोहिणीं यथा । अन्यापि दुःखसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिता
ৰাত্ৰিনাথ চন্দ্ৰই সকলোকে ৰোহিণীক যেনেদৰে চায় তেনেদৰে চালে। তেতিয়া আন এগৰাকী নাৰীও—দুখে দগ্ধ আৰু দুৰ্ভাগ্যত পীড়িত—সেই ঠাইলৈ আহিল।
Verse 20
अपूजयदुमां देवीं सुभगा साऽभवत्ततः । इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं शक्तिसंभवम्
তাই উমা দেবীক পূজা কৰিলে, আৰু তেতিয়াই তাই সুভাগিনী আৰু মঙ্গলময়ী হ’ল। এইদৰে সংক্ষেপে শক্তিজাত মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল।
Verse 21
सोमेश्वरे वरारोहा नामेति कथितं तव । सर्वपापक्षयकरं सर्वदारिद्र्यनाशनम्
সোমেশ্বৰত সেই দেবী তোমাক ‘ৱৰাৰোহা’ নামে কোৱা হৈছে। (তাঁৰ উপাসনা) সকলো পাপ ক্ষয় কৰে আৰু সকলো দাৰিদ্ৰ্য নাশ কৰে।
Verse 57
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरारोहामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपंचाशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকীয় সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত “ৱৰাৰোহাৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা” নামৰ সপ্তপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।