Adhyaya 54
ঈশ্বৰে দেৱীক প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰৰ এটা স্থানীয় তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। দণ্ডপাণিৰ নিবাসৰ উত্তৰে অৱস্থিত ‘উত্তম গন্ধৰ্বেশ্বৰ’ লিঙ্গৰ দৰ্শন-पूজা কৰিবলৈ যাত্ৰীক নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। কাহিনীৰ কেন্দ্ৰত গন্ধৰ্বৰাজ ঘনবাহ আৰু তেওঁৰ কন্যা গন্ধৰ্বসেনা। ৰূপগৰ্বৰ বাবে গন্ধৰ্বসেনা শিখণ্ডিন আৰু তেওঁৰ গণসকলৰ দ্বাৰা শাপিত হয়; পাছত গোশৃঙ্গ ঋষিয়ে সোম/শিৱভক্তি আৰু সোমবাৰ-ব্ৰত (সোমবাৰ-ব্ৰত)ৰ সৈতে জড়িত অনুগ্ৰহ দি শাপশমন আৰু উপশমৰ পথ দেখুৱায়। ঘনবাহে কঠোৰ তপস্যা কৰি তাত লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে, কন্যায়ো তাতেই লিঙ্গ স্থাপন কৰে; এই পূজ্য লিঙ্গ ‘ঘনবাহেশ্বৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হয়। দণ্ডপাণিৰ ওচৰত সাৱধানতাৰে পূজা কৰিলে শুদ্ধ আৰু নিয়মশীল ভক্তে গন্ধৰ্বলোক লাভ কৰে বুলি কোৱা হৈছে। ফলশ্ৰুতিত ইয়াক ‘তৃতীয়’ পাপনাশক আৰু পুণ্যবৰ্ধক শক্তিস্থান বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে; অগ্নিতীৰ্থত স্নান আৰু গন্ধৰ্ববন্দিত লিঙ্গাৰাধনা প্ৰশংসিত, আৰু উত্তৰায়ণ আগমনৰ সৈতে নিৰ্বাণপ্ৰাপ্তিৰ বিশেষ উল্লেখ আছে। এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ আৰু সন্মান কৰিলে মহাভয়ৰ পৰা মুক্তি হয়।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गंधर्वेश्वरमुत्तमम् । दण्डपाणेस्तु भवनादुत्तरे निकटे स्थितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, উত্তম গন্ধৰ্বেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত। সি দণ্ডপাণিৰ ভবনৰ উত্তৰে ওচৰতে অৱস্থিত।
Verse 2
यत्र गंधर्वराजो वै घनवाहेति विश्रुतः । तस्य गंधर्वसेनेति ख्याता पुत्री महाप्रभा
সেই ঠাইত গন্ধৰ্বসকলৰ ৰজা ‘ঘনবাহ’ নামে খ্যাত আছিল। তেওঁৰ মহাপ্ৰভাময়ী কন্যা ‘গন্ধৰ্বসেনা’ নামে পৰিচিত আছিল।
Verse 3
शिखंडिना गणेनैव सा शप्ता रूपगर्विता । ततो गोशृंगऋषिणा दत्तस्तस्या अनुग्रहः
নিজ ৰূপৰ গৰ্বত মত্ত হৈ, শিখণ্ডিন নামৰ গণে তাইক শাপ দিলে। তাৰ পাছত গোশৃংগ ঋষিয়ে তাইৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ প্ৰদান কৰিলে।
Verse 4
सोमवारव्रतेनैव सोमेशाराधनं प्रति । ततः क्षेत्रं समागत्य तपः कृत्वा सुदुश्चरम्
সোমবাৰ-ব্ৰত গ্ৰহণ কৰি, ভগৱান সোমেশ্বৰক আৰাধনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে, সি তাৰ পাছত এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহি অতি দুৰূহ তপস্যা কৰিলে।
Verse 5
लिंगं प्रतिष्ठयामास तत्र गंधर्वराट् स्वयम् । तथैव पुत्र्या तस्यैव तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्
তাত গন্ধৰ্বৰাজে নিজেই এটা লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু তেনেদৰে তেওঁৰ নিজৰ কন্যায়ো তাতেই এটা লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 6
अथ तत्रैव देवेशि दंडपाणेः समीपतः । घनवाहेश्वरं नाम यो लिंगं यत्नतोऽर्चयेत्
তাৰ পাছত তাতেই, হে দেৱেশি, দণ্ডপাণিৰ ওচৰত, যি কোনোৱে যত্নসহকাৰে ‘ঘনৱাহেশ্বৰ’ নামৰ লিঙ্গক অৰ্চনা কৰে…
Verse 7
गंधर्वलोकमाप्नोति दृष्ट्वा स प्रयतः शुचिः । इति ते कथितं देवि गांधर्वं लिंगमुत्तमम्
তাক দৰ্শন কৰি, সংযমী আৰু শুচি ভক্তে গন্ধৰ্বলোক লাভ কৰে। এইদৰে, হে দেৱি, তোমাক উত্তম গন্ধৰ্ব-লিঙ্গৰ বৰ্ণনা কোৱা হ’ল।
Verse 8
तृतीयं सर्वपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम् । अग्नितीर्थे नरः स्नात्वा पूज्य गंधर्वपूजितम्
তৃতীয় (লিঙ্গ/ধাম) সকলো পাপ নাশ কৰে আৰু পুণ্য বৃদ্ধি কৰে। অগ্নিতীৰ্থত স্নান কৰি মানুহে গন্ধৰ্বসকলৰ দ্বাৰা পূজিত সেই দেবতাক পূজা কৰিব।
Verse 9
अयने चोत्तरे प्राप्ते निर्वाणमधिगच्छति । श्रुत्वा ऽभिनंद्य माहात्म्यं मुच्यते महतो भयात्
উত্তৰায়ণ উপস্থিত হ’লে সি মোক্ষ লাভ কৰে। এই মাহাত্ম্য শুনি ভক্তিভাৱে অনুমোদন কৰিলে মানুহ মহাভয়ৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 54
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰ মাহাত্ম্য’ বিভাগৰ অন্তৰ্গত ‘গন্ধৰ্বেশ্বৰ মাহাত্ম্যৰ বৰ্ণনা’ নামৰ চতুঃপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।