
এই অধ্যায়ত প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত থকা কেতুলিঙ্গ (কেত্বীশ্বৰ)ৰ স্থানবৰ্ণনা আৰু পূজাবিধি ঈশ্বৰৰ বচনত প্ৰকাশ পাইছে। তীৰ্থটোক ৰাহ্বীশানৰ উত্তৰে আৰু মঙ্গলাৰ দক্ষিণে, ধনুৰ্বাণে পোৱা দূৰত্বত বুলি সম্পৰ্কিত ভূগোলৰ সহায়ে নিৰ্দিষ্ট কৰি যাত্ৰীসকলৰ পথ-নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। তাৰ পাছত কেতু-গ্ৰহৰ ভয়ংকৰ স্বৰূপ আৰু লক্ষণ বৰ্ণিত হয়; লগতে সি শত দিৱ্যবছৰ তপস্যা কৰি শিৱানুগ্ৰহ লাভ কৰি বহু গ্ৰহৰ ওপৰত অধিপত্য পোৱা কাহিনীও আছে। কেতুৰ অশুভ উদয়কালত আৰু তীব্ৰ গ্ৰহপীড়াত কেতুলিঙ্গৰ ভক্তিপূৰ্বক আৰাধনা বিধেয়—পুষ্প, গন্ধ, ধূপ আৰু নানাবিধ নৈবেদ্য শাস্ত্ৰবিধি মতে অৰ্পণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ফলশ্ৰুতি স্পষ্ট: এই তীৰ্থে গ্ৰহদোষ শান্ত কৰে আৰু পাপ নাশ কৰে। শেষত কেতুলিঙ্গক নবগ্ৰহ-লিঙ্গ আৰু মুঠ চৌদ আয়তনৰ বৃহত্তৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত স্থাপন কৰি কোৱা হৈছে যে নিয়মিত দর্শনে পীড়াভয় দূৰ হয় আৰু গৃহস্থৰ মঙ্গল বৃদ্ধি পায়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि केतुलिंगं महाप्रभम् । राह्वीशानादुत्तरे च मंगलायाश्च दक्षिणे
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, মহাপ্ৰভাময় কেতুলিঙ্গলৈ যোৱা উচিত—যি ৰাহ্বীশ্বৰৰ উত্তৰে আৰু মঙ্গলাৰ (মঙ্গলেś) দক্ষিণে অৱস্থিত।
Verse 2
धनुषोंतरमानेन नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम्
ধনুৰ এক তীৰ-দূৰত্বৰ মাপে, সি বেছি দূৰত নহয়। সেয়া মহাপ্ৰভাবশালী লিঙ্গ, নিশ্চয়েই সকলো পাপ বিনাশকাৰী।
Verse 3
केतुर्नाम ग्रहोत्युग्रः शिवसद्भावभावितः । वर्तुलोऽतीव विस्तीर्णो लोचनाभ्यां सुभीषणः
কেতু নামৰ গ্ৰহ অতি উগ্ৰ, তথাপি শিৱভক্তিৰ সদ্ভাৱে ভাৱিত। সি বৃত্তাকাৰ, অতিশয় বিস্তৃত, আৰু দুটা নয়নে ভয়ংকৰ।
Verse 4
पलालधूमसंकाशो ग्रहपीडापहारकः । तत्राकरोत्तपश्चोग्रं दिव्याब्दानां शतं प्रिये
পলালৰ ধোঁৱাৰ দৰে দিশা, সি গ্ৰহজনিত পীড়া অপহাৰক। তাত, হে প্ৰিয়ে, সি দিৱ্য বৰ্ষৰ শতেক ধৰি উগ্ৰ তপস্যা কৰিলে।
Verse 5
तस्य तुष्टो महादेवो ग्रह त्वं प्रददौ प्रिये । एकादशशतानां च ग्रहाणामाधिपत्यताम्
তাঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱে, হে প্ৰিয়ে, তোমাক ‘গ্ৰহ’ৰ পদ দান কৰিলে; লগতে একাদশ শত গ্ৰহশক্তিৰ আধিপত্যও প্ৰদান কৰিলে।
Verse 6
तत्रस्थं पूजयेद्भक्त्या केतुलिंगं महाप्रभम् । केतूदये महाघोरे तस्मिन्दृष्टे विशेषतः
তাত স্থাপিত মহাপ্ৰভ কেতুলিঙ্গক ভক্তিৰে পূজা কৰিব লাগে—বিশেষকৈ কেতুৰ ভয়ংকৰ উদয়কালত, আৰু বিশেষত সেই লিঙ্গ দৰ্শন কৰিলে।
Verse 7
ग्रहपीडासु चोग्रासु पूजयेत्तं विधानतः । पुष्पैर्गंधैस्तथा धूपैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः
যেতিয়া উগ্ৰ গ্ৰহপীড়া উঠে, তেতিয়া বিধিমতে তাঁক পূজা কৰিব লাগে—পুষ্প, সুগন্ধ, ধূপ আৰু নানা শুভ নৈবেদ্যৰে।
Verse 8
तोषयेद्विधिवद्देवं केतुं कल्मषनाशनम्
বিধিমতে দেব কেতুক—কল্মষনাশকক—তুষ্ট কৰিব লাগে।
Verse 9
इति संक्षेपतः प्रोक्तं केतुलिंगं महोदयम् । ग्रहपीडोपशमनं सर्वपातकनाशनम्
এইদৰে সংক্ষিপ্তভাৱে মহোদয়ময় কেতু-লিঙ্গৰ বৰ্ণনা কোৱা হ’ল; ই গ্ৰহ-পীড়া উপশম কৰে আৰু সকলো পাপ নাশ কৰে।
Verse 10
एतानि नव लिंगानि ग्रहाणां कथितानि ते । यः पश्यति नरो नित्यं तस्य पीडाभयं कुतः
এই নৱ গ্ৰহৰ নৱ লিঙ্গ তোমাক কোৱা হ’ল। যি নৰ নিত্য সিহঁতক দৰ্শন কৰে, তাৰ পীড়াৰ ভয় ক’ত থাকিব?
Verse 11
न दौर्भाग्यं कुले तस्य न रोगी नैव दुःखितः । जायते पुत्रवद्देवि तं रक्षंति महाग्रहाः
তাৰ কুলত দুৰ্ভাগ্য নাথাকে, ন ৰোগী নৈৱ দুঃখিত হয়। হে দেবী, পুত্ৰৰ দৰে মহাগ্ৰহসকলেই তাক ৰক্ষা কৰে।
Verse 12
इति ते कथितं सम्यक्चतुर्दशायतनं प्रिये । विघ्नेश्वरं समारभ्य यावत्केतुप्रतिष्ठितम्
এইদৰে, হে প্ৰিয়ে, চতুৰ্দশ আয়তনৰ কথা তোমাক সম্যক কোৱা হ’ল—বিঘ্নেশ্বৰ পৰা আৰম্ভ কৰি য’ত কেতু প্ৰতিষ্ঠিত, তাতলৈকে।
Verse 13
नवग्रहेश्वराणां तु माहात्म्यं पापनाशनम् । तथैव पंचलिंगानां श्रुत्वा पापैः प्रमुच्यते
নৱগ্ৰহেশ্বৰসকলৰ এই মাহাত্ম্য পাপনাশক; তদ্ৰূপে পঞ্চ লিঙ্গৰ কথা শুনিলে মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 14
कपर्द्दिनं समारभ्य चंडनाथांतकानि च । पंचैव मुद्रालिंगानि नापुण्यो वेद मानवः
কপৰ্দ্দিনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চণ্ডনাথান্তকলৈকে—এই পঞ্চ মুদ্ৰা-লিঙ্গ; মানুহৰ মাজত কেৱল অতি পুণ্যৱানেই ইয়াক জানে।
Verse 15
सूर्येश्वरं समारभ्य केतुलिंगांतकानि वै । नवग्रहाणां लिंगानि नान्यो जानाति कश्चन
সূৰ্যেশ্বৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেতুলিঙ্গান্তকলৈকে—এইবোৰ নবগ্ৰহৰ লিঙ্গ; আন কোনোবাই ইয়াৰ সত্য অৰ্থ নাজানে।
Verse 16
चतुर्दशविधा त्वेवं प्रोक्ताऽयतनसंगतिः । यश्चैनां वेद भावेन स क्षेत्रफलमश्नुते
এইদৰে পবিত্ৰ আয়তনসমূহৰ বিন্যাস চতুৰ্দশবিধ বুলি কোৱা হ’ল। যিয়ে ভাৱ-ভক্তিৰে ইয়াক জানে, সি ক্ষেত্ৰৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 51
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये केत्वीश्वरमाहात्म्यवर्णननामैकपंचाशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীস্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত ‘কেত্বীশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক একপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।