
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে মহাদেৱীক উপদেশ দিয়ে কয়—তীৰ্থযাত্ৰী যেন পূৰ্ব ভাগত, উমা-সম্পৰ্কিত আগ্নেয় দিশাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত থকা এক বিশেষ লিঙ্গৰ দৰ্শন কৰে। দেবাচাৰ্য্যই প্ৰতিষ্ঠা কৰা এই মহালিঙ্গ গুৰু বৃহস্পতিসহ ঘনিষ্ঠভাৱে যুক্ত, সেয়েহে ‘বৃহস্পতীশ্বৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ। দীৰ্ঘকাল শ্ৰদ্ধাৰে লিঙ্গভক্তি কৰিলে সাধকে দুৰ্লভ কামনাও লাভ কৰে; তাৰ পিছত দেৱসমাজত মান-সম্মান আৰু ঈশ্বৰ-জ্ঞান প্ৰাপ্ত হয়। বৃহস্পতি-নিৰ্মিত লিঙ্গৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰই অনিষ্ট নিবারণ কৰে আৰু বিশেষকৈ বৃহস্পতি-জনিত পীড়াৰ উপশম বুলি কোৱা হৈছে। শুক্ল চতুৰ্দশী যদি বৃহস্পতিবাৰে পৰে, সেই সময় পূজাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ। বিধিপূৰ্বক ৰাজোপচাৰসহ বা শুদ্ধ ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব পাৰি। বৃহৎ পৰিমাণে পঞ্চামৃত স্নান কৰিলে মাতৃঋণ, পিতৃঋণ আৰু গুৰুঋণ—এই ঋণত্রয়ৰ পৰা মুক্তি, শুদ্ধি, নিৰ্দ্বন্দ্ব মন আৰু শেষত মোক্ষ লাভ হয়। শেষত ফলশ্ৰুতি—শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰৱণ কৰিলে গুৰু প্ৰসন্ন হয়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं गुरुनिषेवितम् । उमायाः पूर्वदिग्भागे सिद्धेशाग्नेयगोचरे
ঈশ্বৰে ক’লে: “হে মহাদেৱী! তাৰ পাছত গুৰুৱে যাক নিষেৱা কৰে সেই দেৱতাৰ ওচৰলৈ যাবা। সি উমাৰ পূৰ্ব দিশত, সিদ্ধেশৰ অগ্নেয় প্ৰদেশত অৱস্থিত।”
Verse 2
संस्थितं तु महल्लिंगं देवाचार्य प्रतिष्ठितम् । आराध्य परया भक्त्या लिंगं वर्षसहस्रकम्
তাত এক মহালিঙ্গ স্থিত আছে, যাক দেবাচাৰ্যই প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। সেই লিঙ্গক পৰম ভক্তিৰে সহস্ৰ বছৰ আৰাধনা কৰি,
Verse 3
तोषयामास देवेशं भवं शर्वमुमापतिम् । प्राप्तवानखिलान्कामानप्राप्यानकृतात्मभिः
তেওঁ দেৱেশ্বৰ—ভৱ, শৰ্ব, উমাপতি—ক সন্তুষ্ট কৰিলে আৰু সকলো কামনা লাভ কৰিলে, যিবোৰ আত্মসংযমহীন লোকৰ বাবে অপ্রাপ্য।
Verse 4
देवानां चैव पूज्यत्वं प्राप्य ज्ञानमथैश्वरम् । ग्रहत्वं च तथा प्राप्य मोदते दिवि सांप्रतम्
তেওঁ দেৱসকলৰ মাজতো পূজ্য হোৱাৰ পদ লাভ কৰিলে আৰু আধ্যাত্মিক জ্ঞান তথা ঐশ্বৰ্যশক্তি অর্জন কৰিলে। তদুপৰি গ্ৰহ (গ্ৰহদেৱতা)ৰ অৱস্থা পাই, এতিয়া স্বৰ্গত আনন্দ কৰে।
Verse 5
तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या न दुर्गति मवाप्नुयात् । बृहस्पतिकृतं लिंगं ये पश्यंति नरोत्तमाः
যি মানুহে ভক্তিৰে তাক দৰ্শন কৰে, সি দুৰ্গতি নাপায়। মানুহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ যিসকলে বৃহস্পতিয়ে নিৰ্মিত সেই লিঙ্গ দৰ্শন কৰে,
Verse 6
बृहस्पतिकृता पीडा नैव तेषां हि जायते । तत्र शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवारे तथा प्रिये
তেওঁলোকৰ বাবে বৃহস্পতিজনিত পীড়া কেতিয়াও জন্মে নাহে। আৰু তাত, হে প্ৰিয়ে, শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশী তিথিত, আৰু বৃহস্পতিবাৰে,
Verse 7
संपूज्य विधिवल्लिंगं सम्यग्राजोपचारतः । अथवा भक्तिभावेन प्राप्नुयात्परमं पदम्
বিধি অনুসাৰে লিঙ্গক সম্যক পূজা কৰি, সম্পূৰ্ণ ৰাজোপচাৰে; অথবা কেৱল ভক্তিভাৱে—মানৱে পৰম পদ লাভ কৰে।
Verse 8
स्नानं पलसहस्रेण पंचामृतरसेन यः । करोति भक्त्या मर्त्यो वै मुच्यते स ऋणत्रयात्
যি মর্ত্যই ভক্তিভাৱে পঞ্চামৃতৰ ৰসে সহস্ৰ পল পৰিমাণে স্নান-অভিষেক কৰে, সি নিশ্চয় ত্ৰিৰিণৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 9
मातृकात्पैतृकाद्देवि तथा गुरुसमुद्भवात् । सर्वपापविशुद्धात्मा निर्द्वंद्वो मुक्तिमाप्नुयात्
হে দেবি! মাতৃসম্বন্ধীয়, পিতৃ/পিতৃলোকসম্বন্ধীয়, আৰু গুৰুজনিত ঋণৰ পৰা মুক্ত হৈ, আত্মা সকলো পাপৰ পৰা বিশুদ্ধ হয়; দ্বন্দ্বমুক্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে।
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं गुरुदैवतम् । शृणुयाद्यस्तु भावेन तस्य प्रीतो गुरुर्भवेत्
এইদৰে সংক্ষেপে গুৰু-দেৱতাৰ মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। যি জনে ভাৱ-ভক্তিৰে ই শুনে, তাৰ প্ৰতি গুৰু প্ৰসন্ন হয়।
Verse 47
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृहस्पतीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
ইতি শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্যাং সংহিতায় সপ্তমে প্ৰভাসখণ্ডে, প্ৰথমে ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্য’ অংশত ‘বৃহস্পতীশ্বৰ-মাহাত্ম্য-বৰ্ণন’ নামক সপ্তচত্বারিংশ অধ্যায় সমাপ্ত।