
ঈশ্বৰে দেৱীক উপদেশ দিয়ে কয়—উত্তৰ দিশত অতি শক্তিশালী ‘বুধেশ্বৰ’ নামৰ লিঙ্গ আছে; তাত গমন কৰা। কোৱা হৈছে, এই লিঙ্গৰ কেৱল দর্শনমাত্ৰেই সকলো পাপ নাশ হয়; সেয়ে ই পৰম পবিত্ৰ তীৰ্থ। এই তীৰ্থৰ প্ৰতিষ্ঠা বুধ (গ্ৰহ)ে কৰিছিল বুলি কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। বুধে সদাশিৱৰ আৰাধনাত “দহ-দহ হাজাৰ বছৰৰ চাৰি বছৰ” সদৃশ চাৰি যুগসমান কাল ধৰি দীঘল তপস্যা আৰু পূজা কৰি, শেষত শিৱৰ সাক্ষাৎ দর্শন লাভ কৰিলে। প্ৰসন্ন শংকৰে তেওঁক গ্ৰহপদ দান কৰিলে আৰু বিশেষকৈ সৌম্যাষ্টমীত এই লিঙ্গৰ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে ৰাজসূয় যজ্ঞসম ফল লাভ হয় বুলি ক’লে। ফলশ্ৰুতিত দুর্ভাগ্য নিবারণ, কুলদোষ শমন, ইষ্টবিয়োগ নিৱৃত্তি আৰু শত্রুভয়ৰ পৰা ৰক্ষা আদি প্ৰতিশ্ৰুতি আছে। শ্ৰদ্ধাৰে এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ কৰিলে সাধক পৰম পদলৈ অগ্ৰসৰ হয় বুলি উপসংহাৰ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्यैवोत्तरतः स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं तु बुधेश्वरमिति श्रुतम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, সেই স্থানৰ ঠিক উত্তৰত অৱস্থিত লিঙ্গলৈ যোৱা উচিত। সেই মহাপ্ৰভাৱশালী লিঙ্গ ‘বুধেশ্বৰ’ নামে খ্যাত।
Verse 2
धनुषां द्वितये चैव नातिदूरे व्यवस्थितम् । सर्वपाप हरं लिंगं दर्शनादेव भामिनि
দুই ধনুৰ পৰিমাণ দূৰত, একেবাৰে বেছি দূৰ নহয়, সেই লিঙ্গ অৱস্থিত। হে দীপ্তিমতী, কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই ই সকলো পাপ হৰণ কৰে।
Verse 3
बुधेन चैव देवेशि तत्र तप्तं महातपः । स्थापितं विमलं लिंगं समाराध्य सदाशिवम्
হে দেৱেশী, তাত বুধে মহাতপস্যা কৰিছিল। সদাশিৱক বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি তেওঁ এক বিমল লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।
Verse 4
वर्षायुतानि चत्वारि संपूज्य तु विधानतः । अनन्यचेताः शांतात्मा प्रत्यक्षीकृतवान्भवम्
বিধানমতে চাৰি বছৰাযুত (চল্লিশ হাজাৰ বছৰ) পূজা কৰি, একাগ্ৰচিত্ত আৰু শান্ত আত্মা হৈ, তেওঁ ভৱ (শিৱ)ক নিজৰ সন্মুখত প্ৰত্যক্ষ কৰিলে।
Verse 5
ततस्तुष्टमना देवो ग्रहत्वं तस्य तद्ददौ । तं संपूज्य विधानेन सोमपुत्रप्रतिष्ठितम् । सौम्याष्टम्यां विशेषेण राजसूयफलं लभेत्
তেতিয়া দেবতা অন্তৰে সন্তুষ্ট হৈ তাক গ্ৰহত্ব (গ্ৰহ-পদ) দান কৰিলে। চন্দ্ৰপুত্ৰ বুধে প্ৰতিষ্ঠা কৰা সেই বুধেশ্বৰ লিঙ্গক বিধি অনুসাৰে পূজা কৰি—বিশেষকৈ সৌম্যাষ্টমীত—ৰাজসূয় যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়।
Verse 6
न दौर्भाग्यं कुले तस्य न चैवेष्टवियोजनम् । शत्रुतो न भयं तस्य भवेत्तस्यप्रसादतः
তাঁৰ কৃপাৰে সেইজনৰ কুলত দৌৰ্ভাগ্য নাথাকে, আৰু প্ৰিয় বস্তু-জনৰ পৰা বিচ্ছেদো নহয়। শত্রুৰ পৰা ভয়ো নাথাকে—এইদৰে সেই প্ৰভুৰ প্ৰসাদ লাভ হয়।
Verse 7
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं बुधदैवतम् । श्रुत्वाऽभिनंद्य प्रयतः प्राप्नोति परमं पदम्
এইদৰে সংক্ষেপে বুধ-দেৱতাৰ মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। যিয়ে ই শুনি ভক্তিভাৱে অনুমোদন কৰে আৰু নিয়ম-সংযমে থাকে, সি পৰম পদ লাভ কৰে।
Verse 46
इति श्रीस्कान्दे महापु राण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बुधेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामषट्चत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘বুধেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামক ছয়চল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।