Adhyaya 45
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে প্ৰভাস ক্ষেত্ৰত অঙ্গাৰেশ্বৰৰ উৎপত্তি আৰু পূজাৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰিছে। ত্ৰিপুৰ দহন সংকল্পৰ সময়ত শিৱৰ তীব্ৰ ক্ৰোধত তেওঁৰ ত্ৰিনেত্ৰৰ পৰা অশ্ৰুবিন্দু ওলাই আহে; সেই দিব্য তত্ত্ব পৃথিৱীত পতিত হৈ ভূমিসুত জন্মায়—সেয়াই ভোম/মঙ্গল (মঙ্গল গ্ৰহ) বুলি খ্যাত। শৈশৱৰে পৰা ভোমে প্ৰভাসলৈ গৈ শংকৰক উদ্দেশ্য কৰি দীঘলীয়া তপস্যা কৰে; শিৱ প্ৰসন্ন হৈ তেওঁক বৰ দিয়ে। ভোমে গ্ৰহত্ব প্ৰাৰ্থনা কৰাত শিৱে সেয়া অনুমোদন কৰে আৰু ভক্তসকলৰ বাবে ৰক্ষাৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰে—যি ভক্তিভাৱে তাত অঙ্গাৰেশ্বৰক পূজা কৰিব, সি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাব। ৰঙা ফুলেৰে অৰ্চনা, মধু-ঘৃত মিশ্ৰিত আহুতি সহ লক্ষসংখ্যক হোম, আৰু পঞ্চোপচাৰ পূজাৰ বিধান উল্লেখ আছে। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে, এই সংক্ষিপ্ত মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ কৰিলে পাপক্ষয় আৰু আৰোগ্যলাভ হয়; বিদ্ৰুম (মূঙ্গা) আদি দানত ইষ্টফল মেলে, আৰু ভোমক গ্ৰহসমূহৰ মাজত দিব্য বিমানত তেজস্বী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अंगारेश्वरमुत्तमम् । स्थापितं भूमिपुत्रेण सोमेशादीश गोचरे
ঈশ্বৰে ক’লে: “তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, উত্তম অঙ্গাৰেশ্বৰলৈ যাবা; যাক ভূমিপুত্ৰে সোমেশ্বৰৰ পবিত্ৰ পৰিসৰত স্থাপন কৰিছিল, হে দেৱী।”
Verse 2
त्रिपुरं दग्धुकामस्य पुरा मम वरानने । क्रोधादश्रु विनिष्क्रांतं लोचनत्रितयेन तु
হে সুমুখী, পূৰ্বতে যেতিয়া মই ত্ৰিপুৰ দগ্ধ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলোঁ, ক্ৰোধজাত এক অশ্ৰু মোৰ ত্ৰিনয়নৰ পৰা ওলাই আহিল।
Verse 3
तच्च भूमौ निपतितं ततो भूभिसुतोऽभवत् । स प्रभासं ततो गत्वा बाल्यात्प्रभृति शंकरम्
সেই (অশ্ৰু) ভূমিত পৰিল, আৰু তাৰ পৰা ভূদেৱীৰ পুত্ৰ জন্মিল। তাৰ পাছত সি প্ৰভাসলৈ গৈ শৈশৱৰ পৰা শংকৰক ভজনা কৰিলে।
Verse 4
तपसाऽराधयामास बहून्वर्षगणान्प्रिये । तस्य तुष्टो महादेवः सुप्रीतात्मा वरं ददौ
হে প্ৰিয়ে, সি তপস্যাৰে বহু বছৰ ধৰি (শিৱক) আৰাধনা কৰিলে। তাত সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱে অন্তৰত অতি প্ৰসন্ন হৈ তাক এক বৰ দান কৰিলে।
Verse 5
सोऽब्रवीद्यदि मे देव तुष्टोसि वृषभध्वज । ग्रहत्वं देहि सर्वेश न चान्यं वरमुत्सहे
সি ক’লে— “যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হও, হে দেৱ, হে বৃষভধ্বজ! হে সৰ্বেশ্বৰ, মোক গ্ৰহত্ব দিয়া; আন কোনো বৰ বিচাৰিবলৈ মই সাহস নকৰোঁ।”
Verse 6
स तथेति प्रतिज्ञाय पुनस्तं वाक्यमब्रवीत् । इहागत्य नरो यो मां पूजयिष्यति भक्तितः
তেওঁ (শিৱে) “তথাস্তु” বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি পুনৰ এই বাক্য ক’লে— “যি নৰ ইহালৈ আহি ভক্তিৰে মোক পূজা কৰিব…”
Verse 7
न भविष्यति वै पीडा तावकी तस्य कुत्रचित् । पुष्पाणि रक्तवर्णानि मध्वाज्याक्तानि भूरिशः
তেওঁৰ বাবে তোমাৰ পৰা কেতিয়াও, কোনো ঠাইতে, কোনো পীড়া নহ’ব। তেওঁ মধু আৰু ঘৃত লেপা ৰক্তবৰ্ণ পুষ্প প্ৰচুৰভাৱে অৰ্পণ কৰক।
Verse 8
होमयिष्यति यो भक्त्या लक्षमेकं तदग्रतः । पंचोपचारविधिना त्वां तु संपूज्य यत्नतः
যি কোনো ভক্তিভাৱে সেই দেৱতাৰ আগত এক লক্ষ আহুতিৰে হোম কৰে আৰু পঞ্চোপচাৰ বিধিৰে তোমাক যত্নসহ পূজা কৰে, সি ইচ্ছিত আধ্যাত্মিক ফল লাভ কৰিব।
Verse 9
तस्य जन्मावधिर्नैव तव पीडा भविष्यति । तथा विद्रुमदानेन लप्स्यते फलमीप्सितम्
তেওঁৰ জন্মৰ পৰা জীৱনান্তলৈ তোমাৰ পীড়া কেতিয়াও উদ্ভৱ নহ’ব। তদুপৰি বিদ্ৰুম (মূঙা) দান কৰিলে সি ইচ্ছিত ফল লাভ কৰিব।
Verse 10
एवमुक्त्वा स भगवानत्रैवांतरधीयन । भौमोऽपि ग्रहमध्यस्थो विमानेन विराजते
এইদৰে কৈ সেই ভগৱান তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু ভৌম (মঙ্গল)ো গ্ৰহসমূহৰ মাজত অৱস্থিত হৈ নিজৰ বিমানত তেজস্বীভাৱে দীপ্তিমান।
Verse 11
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं भौममाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि तथारोग्यं प्रयच्छति
এইদৰে সংক্ষেপে ভৌমৰ উত্তম মাহাত্ম্য কোৱা হ’ল। ই শুনিলে পাপ নাশ হয় আৰু আৰোগ্যও প্ৰদান কৰে।
Verse 45
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽगारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকীয় সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ প্ৰথম অংশত ‘অঙ্গাৰেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক পঞ্চচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।