Adhyaya 42
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 42

Adhyaya 42

অধ্যায় ৪২ত ঈশ্বৰে দেৱীক প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত চণ্ডীশ দেৱতাৰ ওচৰলৈ গৈ পূজা কৰাৰ বিধি উপদেশ দিয়ে। সোমেশ/ঈশৰ দিগ্‌ভাগৰ কাষত আৰু দণ্ডপাণিৰ নিবাসৰ পৰা বেছি দূৰ নহয় এনে দক্ষিণ অংশত মন্দিৰৰ স্থান দিশা-চিহ্নেৰে দেখুওৱা হৈছে। পূৰ্বতে চণ্ডা আৰু কঠোৰ তপস্যা কৰা এজন গণে ইয়াত প্ৰতিষ্ঠা আৰু পূজা কৰিছিল; তাৰ ফলত প্ৰসিদ্ধ চণ্ডেশ্বৰ লিঙ্গ প্ৰকাশ পায় বুলি মাহাত্ম্য স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত পূজাৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ ক্ৰম কোৱা হৈছে—দুধ, দই আৰু ঘিঁউৰে অভিষেক; মধু, আখৰ ৰস আৰু কেশৰৰ লেপন; কৰ্পূৰ, উশীৰ, কস্তূৰীসাৰ আদি সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু চন্দন; পুষ্পাৰ্চনা; ধূপ আৰু অগৰু; সামৰ্থ্য অনুসাৰে বস্ত্ৰাৰ্পণ; দীপসহ নৈবেদ্য, বিশেষকৈ পৰমান্ন; আৰু দ্বিজাতিসকলক দান-দক্ষিণা। স্থানবিশেষ ফলও উল্লেখ আছে—দক্ষিণমুখে দিয়া দান চণ্ডীশৰ বাবে অক্ষয় হয়; চণ্ডীশৰ দক্ষিণত কৰা শ্ৰাদ্ধে পিতৃসকলক দীঘলীয়া তৃপ্তি দিয়ে; উত্তৰায়ণত ঘৃত-কম্বল ব্ৰত/দান কঠোৰ পুনর্জন্ম এৰায়। শেষত শূলিনৰ তীৰ্থভক্তিক প্ৰায়শ্চিত্তৰূপে বৰ্ণনা কৰি, নিৰ্মাল্য-সম্পৰ্কীয় অপৰাধ, অজানিতে ভক্ষণ আৰু অন্য কৰ্মজনিত দোষৰ পৰা মুক্তি দিয়ে বুলি উপদেশ দিয়া হৈছে।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चण्डीशं देवमुत्तमम् । सोमेशादीशदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ঈশ্বৰ ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, সোমেশৰ ঈশান দিশা-ভাগত ধনুৰ সাত মাপ দূৰত অৱস্থিত উত্তম দেৱতা চণ্ডীশৰ ওচৰলৈ যোৱা উচিত।

Verse 2

दण्डपाणेस्तु भवनाद्दक्षिणे नातिदूरगम् । चंड्या प्रतिष्ठितं पूर्वं चण्डेनाराधितं ततः

দণ্ডপাণিৰ ভবনৰ দক্ষিণে, বেছি দূৰ নহয়, ই পূৰ্বতে চণ্ডীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল; তাৰ পিছত চণ্ডে ইয়াক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 3

गणेन मम देवेशि तत्कृत्वा दुष्करं तपः । तेन चण्डेश्वरं लिंगं प्रख्यातं धरणीतले

হে দেৱেশী, তাত মোৰ গণে অতি দুষ্কৰ তপস্যা সম্পন্ন কৰিছিল; তাৰেই ফলত সেই লিঙ্গ ধৰণীত “চণ্ডেশ্বৰ” নামে প্ৰখ্যাত হ’ল।

Verse 4

स्नापयेत्पयसा पूर्वं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

প্ৰথমে (লিঙ্গক) গাখীৰেৰে স্নান কৰাব, তাৰ পিছত ঘিউ-মিশ্ৰিত দধিৰে; আৰু মধু আৰু ইক্ষুৰসেৰেো, কুঙ্কুমেৰে লেপন কৰিব।

Verse 5

कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभिरसेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पुष्पैः संपूजयेत्ततः

তাৰ পাছত সুগন্ধি চন্দন, কৰ্পূৰ-উশীৰৰ মিশ্ৰণ, মৃগনাভ (কস্তূৰী)ৰ ৰস আৰু পুষ্পেৰে সম্পূৰ্ণভাৱে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 6

दग्ध्वा धूपं पुरो देवि ततो देवस्य चागुरुम् । वस्त्रैः संपूजयेत्पश्चादात्मवित्तानुसारतः

হে দেবী! প্ৰথমে দেৱতাৰ সন্মুখত ধূপ জ্বলাই অৰ্পণ কৰিব; তাৰ পাছত প্ৰভুক সুগন্ধি অগৰু নিবেদন কৰিব; আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে বস্ত্ৰেৰে পূজা কৰিব।

Verse 7

नैवेद्यं परमान्नं च दत्त्वा दीपसम न्वितम् । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यो यथाशक्त्या तु दक्षिणाम्

দীপসহ নৈবেদ্য—বিশেষকৈ উত্তম পকোৱা অন্ন—অৰ্পণ কৰি, তাৰ পাছত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দ্বিজাতিসকলক দক্ষিণা দিব লাগে।

Verse 8

दक्षिणां दिशमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । चण्डीशस्य वरारोहे तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

হে সুন্দৰ নিতম্বিনী! দক্ষিণ দিশালৈ মুখ কৰি তাত চণ্ডীশৰ উদ্দেশ্যে যি কিবা দান দিয়া হয়, সেই সকলো পুণ্য অক্ষয় হৈ থাকে।

Verse 9

यः श्राद्धं कुरुते तत्र चण्डीशस्य तु दक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य भामिनि

হে দীপ্তিমতী নাৰী! যি কোনোবাই তাত চণ্ডীশৰ দক্ষিণফালে শ্রাদ্ধ কৰে, তাৰ পিতৃসকল এক সম্পূৰ্ণ কল্পজুৰি তৃপ্তি লাভ কৰে।

Verse 10

अयने चोत्तरे प्राप्ते यः कुर्याद्घृत कम्बलम् । न स भूयोऽत्र संसारे जन्म प्राप्नोति दारुणम्

উত্তৰায়ণ উপস্থিত হ’লে, যি ভক্তিভাৱে ‘ঘৃত-কম্বল’ বিধি সম্পন্ন কৰে, সি এই সংসাৰচক্ৰত পুনৰ ভয়ংকৰ জন্ম নাপায়।

Verse 11

एवं कृत्वा नरो भक्त्या यात्रां देवस्य शूलिनः । निर्माल्यातिक्रमोद्भूतैरज्ञानाद्भक्षणोद्भवैः । पापैः प्रमुच्यते जंतुस्तथाऽन्यैः कर्मसंभवैः

এইদৰে ভক্তিভাৱে শূলধাৰী দেৱৰ যাত্ৰা সম্পন্ন কৰিলে, নৰজন পাপৰ পৰা মুক্ত হয়—নিৰ্মাল্য অতিক্ৰমৰ পৰা জন্মা, অজ্ঞানত খোৱাৰ পৰা জন্মা, আৰু আন কৰ্মসম্ভৱ পাপসমূহৰ পৰাও।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चण्डीशमाहात्म्यवर्णनंनामद्विचत्वारिंशोऽध्यायः

ইতি শ্ৰীস্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত, ‘চণ্ডীশ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামৰ দ্বিচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত।