Adhyaya 41
অধ্যায় ৪১ত ঈশ্বৰে পূব দিশত প্ৰতিষ্ঠিত এক মহাশক্তিশালী লিঙ্গৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিছে; ই সৰস্বতীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু সাগৰৰ ওচৰত অৱস্থিত। কাহিনীত ধ্বংসকাৰী “বডবানল” (সাগৰগৰ্ভৰ অগ্নি)ৰ বাবে ডাঙৰ সংকট দেখা দিয়ে। তেতিয়া দেৱীয়ে লিঙ্গক সাগৰতীৰৰ ওচৰলৈ আনি বিধিপূৰ্বক পূজা কৰে, বডবানলক ধাৰণ কৰি দেৱহিতাৰ্থে সাগৰত নিক্ষেপ কৰে। দেৱতাসকলে শঙ্খনাদ, দুন্দুভিধ্বনি আৰু পুষ্পবৃষ্টিৰে উৎসৱ কৰে আৰু দেৱীক “দেৱমাতা” উপাধিৰে সন্মানিত কৰে—কাৰণ এই কৰ্ম দেৱ-দানৱৰ বাবেও দুষ্কৰ বুলি গণ্য। ঈশ্বৰে ব্যাখ্যা কৰে যে দেৱীৰ শুভ লিঙ্গপ্ৰতিষ্ঠা আৰু নদীশ্ৰেষ্ঠ, পাপনাশিনী সৰস্বতীৰ স্তুতিৰ ফলত এই লিঙ্গ “ভৈৰৱ” নামে খ্যাত হৈ “ভৈৰৱেশ্বৰ” ৰূপে প্ৰসিদ্ধ হয়। শেষত বিধান দিয়া হৈছে: সৰস্বতী আৰু ভৈৰৱেশ্বৰৰ পূজা—বিশেষকৈ মহানৱমীত যথাবিধি স্নানসহ—বাক্দোষ দূৰ কৰে। দুধে অভিষেক কৰি অঘোৰ মন্ত্রে লিঙ্গপূজা কৰিলে যাত্ৰাফল সম্পূৰ্ণভাৱে লাভ হয়।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे सरस्वत्या प्रतिष्ठितम् । लिंगं महाप्रभावं तु सोमेशादग्निगोचरे
ঈশ্বৰ ক’লে: সেই অঞ্চলৰেই পূৰ্ব দিশত, সৰস্বতী দেৱীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা মহাপ্ৰভাৱশালী লিঙ্গ আছে—সোমেশৰ ওচৰত, ‘অগ্নিগোচৰ’ নামে ঠাইত।
Verse 2
भैरवेश्वररूपस्तु वाडवः कुम्भसंस्थितः । यत्र देव्या समानीतः सागरस्य समीपतः
সেই ঠাইত দেৱীয়ে বাডৱ (সমুদ্ৰাগ্নি) আনিছিল আৰু কুম্ভত আবদ্ধ কৰিছিল; সি ভৈৰৱেশ্বৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি সাগৰৰ ওচৰত অৱস্থিত আছিল।
Verse 3
विश्रामार्थं क्षणं मुक्त्वा देव्या लिंगं प्रतिष्ठितम् । समभ्यर्च्य विधानेन गृहीत्वा वडवानलम् । समुद्रमध्ये चिक्षेप देवानां हितकाम्यया
বিশ্ৰামৰ বাবে ক্ষণেক থমকি দেৱীয়ে লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। বিধি অনুসাৰে পূজা কৰি বডৱানল গ্ৰহণ কৰি, দেৱতাসকলৰ মঙ্গল কামনাৰে সাগৰৰ মাজত নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 4
ततो हृष्टतरा देवाः शंखदुन्दुभिनिःस्वनैः । पूरयन्तोंऽबरं देवीमीडिरे पुष्पवृष्टिभिः
তেতিয়া দেৱতাসকল অধিক আনন্দিত হৈ শঙ্খ-দুন্দুভিৰ ধ্বনিয়ে আকাশ ভৰাই দিলে। তেওঁলোকে দেৱীক স্তৱ কৰি ফুলৰ বৰষুণেৰে সন্মান জনালে।
Verse 5
देवमातेति ते नाम कृत्वोचुस्तां तदा सुराः । कृत्वा तु भैरवं कार्यमसाध्यं देवदानवैः
তেতিয়া দেৱতাসকলে তাই ‘দেৱমাতা’ নামে নামকৰণ কৰি ঘোষণা কৰিলে; কিয়নো তাই ভৈৰৱ-সদৃশ এক অসাধ্য কাৰ্য সম্পন্ন কৰিছিল, যি দেৱ আৰু দানৱৰ পক্ষেও অসম্ভৱ।
Verse 6
प्रतिष्ठितवती चात्र यस्माल्लिंगं महोदयम् । त्वं सर्वसरितां श्रेष्ठा सर्वपातकनाशिनी । तस्माद्भैरवनामेति लिंगं ख्यातिं गमिष्यति
যিহেতু তুমি ইয়াত এই মহোদয়, অতি মঙ্গলময় লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলা, তুমি সকলো নদীৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠা আৰু সকলো পাপ বিনাশিনী। সেয়ে এই লিঙ্গ ‘ভৈৰৱ’ নামে খ্যাতি লাভ কৰিব।
Verse 7
इत्युक्ता तु तदा देवी भैरवेश्वरनैरृते । सागरस्य स्थिता रम्ये तत्र मूर्त्तिमती सती
এইদৰে কোৱা হোৱাত, দেৱী ভৈৰৱেশ্বৰাৰ নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত, মনোৰম সাগৰৰ কাষত তাতেই অৱস্থিত থাকিল, আৰু সাকাৰ মূৰ্তিৰূপে প্ৰকাশিত হ’ল।
Verse 8
पूजयेत्तां विधानेन तं तथा भैरवेश्वरम् । महानवम्यां यत्नेन कृत्वा स्नानं विधानतः । सरस्वतीं पूजयित्वा वाग्दोषान्मुच्यतेऽखिलात्
বিধি অনুসাৰে সেই দেৱীৰ আৰু তেনেদৰে ভৈৰৱেশ্বৰৰ পূজা কৰা উচিত। মহানৱমীত যত্নেৰে শাস্ত্ৰবিধি মতে স্নান কৰি, সৰস্বতীৰ পূজা কৰিলে বাক্দোষসমূহৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্তি লাভ হয়।
Verse 9
तस्या लिंगं तु संपूज्य संस्नाप्य पयसा पृथक् । अघोरेणैव विधिवत्सम्यग्यात्राफलं लभेत्
সেই লিঙ্গটোক বিধিপূৰ্বক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, আৰু পৃথককৈ গাখীৰে অভিষেক (স্নাপন) কৰি, অঘোৰ মন্ত্রেৰে নিয়মমতে কৰ্ম সঠিকভাৱে সম্পন্ন কৰিলে যাত্ৰাৰ পূৰ্ণ ফল লাভ হয়।
Verse 41
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भैरवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ প্ৰথম অংশত “ভৈৰৱেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামৰ একচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।