Adhyaya 335
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে দেৱীক স্থান-নিৰ্দেশ অতি সূক্ষ্মভাৱে দিয়ে। তীৰ্থযাত্ৰী পশ্চিম দিশে ন্যঙ্কুমতী নদীৰ শুভ তীৰলৈ গৈ, তাৰপিছত দক্ষিণে ‘শঙ্খাৱর্ত্ত’ নামৰ মহাতীৰ্থত উপস্থিত হ’ব লাগে। তাত চিত্ৰাঙ্কিত শিলা আছে; সেয়া স্বয়ম্ভূ ‘ৰক্তগৰ্ভা’ সান্নিধ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, আৰু শিলা কাটি পেলালেও ৰঙা চিহ্ন দেখা যায়—ভূদৃশ্যত পৱিত্ৰতা অবিচ্ছিন্নভাৱে স্থিতি কৰে বুলি বুজায়। এই স্থানক বিষ্ণু-ক্ষেত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে। পুৰাতন প্ৰসঙ্গত বিষ্ণুৱে বেদ-অপহাৰী ‘শঙ্খ’ক বধ কৰিছিল; সেই ঘটনাৰ সৈতে তীৰ্থৰ উৎপত্তি সংযুক্ত। জলাশয়ক শঙ্খাকৃতি বৰ্ণনা কৰাত নামৰ কাৰণ আৰু মহিমা সুস্পষ্ট হয়। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে—ইয়াত স্নান কৰিলে ব্ৰহ্মহত্যাৰ ভাৰ মোচন হয়, আৰু শূদ্ৰেও ক্ৰমে ব্ৰাহ্মণ জন্ম লাভ কৰে। তাৰপিছত পূব দিশে ৰুদ্ৰগয়ালৈ যাব লাগে; সম্পূৰ্ণ তীৰ্থফল কামনা কৰোঁতাসকলে তাত গোদান কৰিব—শুদ্ধি, পুণ্য আৰু দানধৰ্ম একে যাত্ৰাপথত একত্ৰিত হয়।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततः पश्चिमतो गच्छेन्न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । दक्षिणां दिशमाश्रित्य स्थितं तीर्थं महाप्रभम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত পশ্চিমফালে আগবাঢ়ি ন্যংকুমতী নদীৰ শুভ তীৰলৈ যাব লাগে। দক্ষিণ দিশ মুখ কৰি তাত মহাপ্ৰভাময় তীৰ্থ অৱস্থিত।
Verse 2
शंखावर्त्तमितिख्यातं यत्र चित्रांकिता शिला । स्वयंभूता महादेवि रक्तगर्भा सुशोभना
হে মহাদেৱী, সেই স্থান ‘শঙ্খাৱর্ত্ত’ নামে খ্যাত, য’ত আশ্চৰ্য চিহ্নে অঙ্কিত এক শিলা দেখা যায়। সেয়া স্বয়ম্ভূ, সুন্দৰ-শোভাময়, আৰু ভিতৰত ৰক্তবৰ্ণ গৰ্ভ ধাৰণ কৰে।
Verse 3
छिन्ने त्वद्यापि तत्रैव सुरक्तं संप्रदृश्यते । विष्णुक्षेत्रं हि तत्प्रोक्तं शंखो यत्र हतः पुरा
আজিো, যেতিয়া তাক কাটা হয়, তাতেই উজ্জ্বল ৰক্তবৰ্ণ দেখা যায়। সেয়া নিশ্চয় বিষ্ণুক্ষেত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে, য’ত প্ৰাচীন কালে শঙ্খ বধ হৈছিল।
Verse 4
वेदापहारी देवेशि विष्णुना प्रभविष्णुना । कृतं शखोदकं तीर्थं शंखाकारं तु दृश्यते
হে দেৱেশি, বেদ অপহৰণকাৰীক সৰ্বব্যাপী মহাবিষ্ণুৱে দমন কৰিলে। তাত ‘শঙ্খোদক’ নামে তীৰ্থ স্থাপন কৰা হ’ল, আৰু সেয়া শঙ্খাকাৰ ৰূপে দেখা যায়।
Verse 5
तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्यते ब्रह्महत्यया । सप्त जन्मानि विप्रत्वं शूद्रस्यापि प्रजा यते
হে দেৱী, তাত স্নান কৰিলে মানুহ ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। শূদ্ৰ জন্ম হলেও সাত জন্মলৈ ব্ৰাহ্মণ্যত্ব লাভ কৰে।
Verse 6
पूर्वं तत्रैव गत्वा च ततो रुद्रगयां व्रजेत् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
প্ৰথমে তাতেই গৈ, তাৰ পাছত ৰুদ্ৰগয়ালৈ যোৱা উচিত। যিসকলে তীৰ্থযাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল কামনা কৰে, তেওঁলোকে তাত নিশ্চয় গোধন (গো-দান) দিব।
Verse 335
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शंखावर्त्ततीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरत्रिशत तमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাত, সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘শঙ্খাৱর্ত্ত তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা’ নামক অধ্যায়, অৰ্থাৎ ৩৩৫তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।