Adhyaya 333
ঈশ্বৰে প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত ভদ্ৰা নদীৰ কাষে আৰু সাগৰৰ সন্নিধিত থকা তীৰ্থসমূহৰ ক্ৰম বৰ্ণনা কৰে। তাত দুৰ্ব্বাসেশ্বৰ নামৰ এক লিঙ্গৰ উল্লেখ আছে, যি মহাপাৱন আৰু সুখপ্ৰদ ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। অমাৱস্যাৰ দিনা স্নান কৰি পিতৃসকললৈ পিণ্ডদান কৰিলে পিতৃগণ দীঘলীয়া সময় তৃপ্ত হয়—এনে প্ৰতিপাদন আছে। ঋষিসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বহু লিঙ্গৰ দৰ্শন, স্পৰ্শ আৰু পূজাৰে যাত্ৰীসকলৰ দোষ নাশ হয়। তাৰ পাছত ক্ষেত্ৰসীমাৰ স্থানসমূহ দেখুওৱা হৈছে—পৰিধিত মধুমতী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত খণ্ডঘট। সাগৰতীৰত পিঙ্গেশ্বৰ অৱস্থিত; তাত সাতটা কুঁৱাৰ উল্লেখ আছে, উৎসৱৰ সময়ত পিতৃসকলৰ ‘হাত’ দেখা যায় বুলি জনশ্ৰুতি, যাৰ দ্বাৰা শ্ৰাদ্ধৰ মাহাত্ম্য বিশেষভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। ইয়াত কৰা শ্ৰাদ্ধ গয়াৰ তুলনাতো বহু গুণ ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। শেষত ভদ্ৰা-সঙ্গম (পূব–পশ্চিম বিন্যাসসহ) নিৰ্দেশ কৰি তাৰ পুণ্য গঙ্গাসাগৰৰ সমান বুলি মান্য কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । बलभद्राच्च पूर्वेण स्थिता चासीत्सरिद्वरा । दुर्वासेश्वरनामेति बललिंगं प्रतिष्ठितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: বলভদ্ৰা নদীৰ পূবফালে এক শ্ৰেষ্ঠ সৰিতাতীৰ আছিল; তাত শক্তিশালী লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল, যাৰ নাম দুৰ্ব্বাসেশ্বৰ।
Verse 2
सर्वपापप्रशमनं दृष्टं सर्वसुखावहम् । स्नात्वा चास्य त्वमावास्यां पिंडदानं ददाति यः
ই সকলো পাপ প্ৰশমন কৰে আৰু সকলো সুখ আনে বুলি দেখা যায়। যি কোনোবাই ইয়াত স্নান কৰি অমাৱস্যাৰ দিনা পিণ্ড-দান কৰে…
Verse 3
कल्पकोटिशतं साग्रं पितॄणां तृप्तिमावहेत् । दुर्वासेश्वरनामानं तत्र पूज्य विधानतः
ই পিতৃলোকক সাগ্ৰে শত কোটি কল্প পৰ্যন্ত তৃপ্তি আনে। তাত ‘দুৰ্বাসেশ্বৰ’ নামে খ্যাত ঈশ্বৰক বিধি অনুসাৰে পূজা কৰিব লাগে।
Verse 4
कोटियज्ञफलं प्राप्य सर्वान्कामा नवाप्नुयात् । तत्र लिंगान्यनेकानि ऋषिभिः स्थापितानि तु
কোটি যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰি মানুহে সকলো ইচ্ছিত কামনা পুনৰ লাভ কৰে। তাত ঋষিসকলে বহু লিঙ্গ স্থাপন কৰিছে।
Verse 5
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा पूजयित्वा मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः । इत्येतत्कथितं देवि क्षेत्राद्यं तं यथाक्रमम्
ইয়াক দেখি, স্পৰ্শ কৰি আৰু পূজা কৰি মানুহ সকলো কিল্বিষ (পাপ)ৰ পৰা মুক্ত হয়। হে দেবী, এই ক্ষেত্ৰ আৰু ইয়াৰ আদিৰ বিৱৰণ ক্ৰম অনুসাৰে কোৱা হ’ল।
Verse 6
भद्रायाः पश्चिमात्पूर्वं यथानुक्रममादितः । श्रुतं पापोपशमनं कोटियज्ञफलप्रदम्
ভদ্ৰা নদীৰ পশ্চিমৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ক্ৰম অনুসাৰে পূবলৈ আগবাঢ়ি, তুমি সেই কথা শুনিলা—যি পাপ নাশ কৰে আৰু কোটি যজ্ঞৰ ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 7
अथ क्षेत्रस्य परिधिस्थानं मधुमतीति च । तस्मान्नैरृत्यदिग्भागे स्थानं खंडघटेति च
এতিয়া ক্ষেত্ৰৰ পৰিধিস্থান ‘মধুমতী’ বুলিও খ্যাত। তাৰ পৰা নৈঋত্য দিশা (দক্ষিণ-পশ্চিম) ভাগত ‘খণ্ডঘট’ নামেৰে আন এটা স্থানো আছে।
Verse 8
तत्र पिंगेश्वरो देवः समुद्रतटसन्निधौ । कूपानां सप्तकं तत्र पितॄणां यत्र पाणयः । दृश्यंतेऽद्यापि देवेशि यत्र पर्वणिपर्वणि
তাত সাগৰৰ তটৰ ওচৰত পিঙ্গেশ্বৰ দেৱতা স্থিত। সেই ঠাইতে সাতটা কূপৰ সমষ্টি আছে, য’ত পিতৃসকলৰ হাতৰ চিহ্ন দেখা যায়—হে দেৱেশী, আজিও প্ৰতিটো পৰ্ব-তিথিত।
Verse 9
तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गयाकोटिगुणं फलम् । लभते नाऽत्र सन्देहः सोमामा यदि जायते
যি নৰে তাত শ্ৰাদ্ধ কৰে, সি গয়াৰ ফলতকৈ কোটিগুণ অধিক ফল লাভ কৰে—ইয়াত একো সন্দেহ নাই—বিশেষকৈ সোমামাৱস্যাৰ পবিত্ৰ তিথি উপস্থিত হ’লে।
Verse 10
तत्रैव नातिदूरे तु भद्रायाः संगमः स्मृतः । पश्चिमात्संगमात्पूर्वः संगमः समुदाहृतः
তাতেই, বেছি দূৰত নহয়, ভদ্ৰাৰ সঙ্গম স্মৃত। তাক ‘পূৰ্ব সঙ্গম’ বুলি কোৱা হৈছে, যি ‘পশ্চিম সঙ্গম’ৰ পূৰ্ব দিশত অৱস্থিত।
Verse 11
यत्पुण्यं लभते देवि पूर्व पश्चिमसंगमे । गंगासागरयोस्तत्र तद्भद्रासंगमे लभेत्
হে দেবি, পূৰ্ব আৰু পশ্চিম সঙ্গমত—য’ত গঙ্গা আৰু সাগৰৰ মিলন—যি পুণ্য লাভ হয়, সেই একে পুণ্য ভদ্ৰাসঙ্গমতো লাভ হয়।
Verse 333
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तप्तोदकस्वामिमाहात्म्ये मधुमत्यां पिंगेश्वरभद्रामाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম প্ৰভাস খণ্ডৰ প্ৰথম ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য’ত, ‘তপ্তোদক-স্বামী মাহাত্ম্য’ৰ ভিতৰত ‘মধুমতীত পিঙ্গেশ্বৰ আৰু ভদ্ৰাৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা’ নামক অধ্যায়—৩৩৩তম অধ্যায়—সমাপ্ত হ’ল।