
শিৱ–দেৱীৰ উপদেশমূলক সংলাপত ঈশ্বৰে দেৱীক আগতে উল্লেখিত পুণ্যবিন্দুৰ ‘দক্ষিণে’, ঋষিতোয়া নদীৰ তীৰত অৱস্থিত এটা তীৰ্থস্থানলৈ দৃষ্টি দিবলৈ কয়। সেই স্থানক ক্ষেমেশ্বৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হয়; নামৰ ধাৰাবাহিকতাও ৰখা হৈছে—পূৰ্বে ই ভূতীশ্বৰ নামে খ্যাত আছিল, আৰু কলিযুগত ক্ষেমেশ/ক্ষেমেশ্বৰ নামে ঘোষণা কৰা হৈছে। অধ্যায়ৰ ব্যৱহাৰিক শিক্ষা সংক্ষিপ্ত আৰু তীৰ্থযাত্ৰা-কেন্দ্ৰিত: সেই দেৱতাৰ দৰ্শন কৰি পাছত পূজা কৰিলে ভক্ত সকলো কিল্বিষ (পাপ/অশুচিতা)ৰ পৰা মুক্ত হয় বুলি কোৱা হৈছে। উপসংহাৰত ইয়াক স্কন্দমহাপুৰাণৰ ৮১,০০০ শ্লোকসংহিতাৰ প্ৰভাস খণ্ড, প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘ক্ষেমেশ্বৰমাহাত্ম্য-বৰ্ণন’ অধ্যায় বুলি শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततः पश्येन्महादेवि तस्य दक्षिणतः स्थितम् । क्षेमेश्वरेति विख्यातमृषितोयातटे स्थितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, সেই স্থানৰ দক্ষিণফালে ঋষিতোয়া নদীৰ তীৰত অৱস্থিত ‘ক্ষেমেশ্বৰ’ নামে বিখ্যাত তীৰ্থস্থান দৰ্শন কৰিব লাগে।
Verse 2
भूतीश्वरेति नामास्य पूर्वं च परिकीर्तितम् । क्षेमेशेति कलौ देवि तस्य नाम प्रकीर्तितम्
পূৰ্বে এই দেৱতাৰ নাম ‘ভূতীশ্বৰ’ বুলি খ্যাত আছিল; কিন্তু কলিযুগত, হে দেৱী, তেওঁৰ নাম ‘ক্ষেমেশ’ বুলি প্ৰচাৰিত হয়।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजयित्वा च मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः
তাঁক দৰ্শন কৰি আৰু পূজা কৰি মানুহ সকলো পাপ আৰু কলুষৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 323
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশি হাজাৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত ‘ক্ষেমেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামৰ ত্ৰিশত তেইশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।