
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে দেবীক উদ্দেশ কৰি প্ৰভাস খণ্ডৰ হিৰণ্যাৰ পূৰ্ব দিশত অৱস্থিত, ঋষি চ্যৱনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা ‘চ্যৱনাৰ্ক’ নামৰ শ্ৰেষ্ঠ সূৰ্যস্থানৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে। সপ্তমী তিথিত ভক্তে শুচি হৈ বিধি-নিয়ম মানি সূৰ্যস্তৱ কৰিব আৰু একাগ্ৰচিত্তে সূৰ্যৰ অষ্টোত্তৰশত নাম (১০৮ নাম) পাঠ কৰিব—এনে বিধান দিয়া হৈছে। তাৰ পিছত নামাৱলীত সূৰ্যক কালৰ একক—কলা, কাষ্ঠা, মুহূৰ্ত, পক্ষ, মাস, অহোৰাত্ৰ, সংৱৎসৰ—ৰূপে আৰু ইন্দ্ৰ, বৰুণ, ব্ৰহ্মা, ৰুদ্ৰ, বিষ্ণু, স্কন্দ, যম আদি দেবতাৰ সমতুল্য ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হয়; ধাতা, প্ৰভাকৰ, তমোনুদ, লোকাধ্যক্ষ আদি জগত্কাৰ্য নিয়ন্তা স্বৰূপো প্ৰকাশ পায়। স্তোত্ৰৰ পৰম্পৰাও কোৱা হৈছে—শক্ৰে উপদেশ দিলে, নাৰদে গ্ৰহণ কৰিলে, ধৌম্যই যুধিষ্ঠিৰক দিলে; যুধিষ্ঠিৰে ইষ্টসিদ্ধি লাভ কৰিলে। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হৈছে যে নিত্য পাঠ, বিশেষকৈ সূৰ্যোদয় সময়ত, ধন-ৰত্নসমৃদ্ধি, সন্তানলাভ, স্মৃতি-মেধা বৃদ্ধি, শোকনিবৃত্তি আৰু মনোবাঞ্ছা পূৰণ কৰে—ই নিয়মবদ্ধ ভক্তিৰ শাস্ত্ৰসম্মত ফল বুলি প্ৰতিপাদিত।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनार्कमनुत्तमम् । हिरण्यापूर्वभागस्थं च्यवनेन प्रतिष्ठितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, চ্যৱনাৰ্ক নামৰ অনুত্তম সূৰ্যধামলৈ যোৱা উচিত—হিৰণ্যাৰ পূৰ্ব ভাগত অৱস্থিত, চ্যৱনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা।
Verse 2
सर्वकामप्रदं नृणां पूजितं विधिवन्नरैः । सप्तम्यां च विधानेन यः स्तोष्यति रविं नरः
ই মানুহক সকলো কামনা পূৰণ কৰায় আৰু লোকসকলে বিধি মতে ইয়াক পূজা কৰে। আৰু যি মানুহে সপ্তমীত নিৰ্দিষ্ট বিধানে ৰৱি (সূৰ্য)ৰ স্তৱ কৰে…
Verse 3
अष्टोत्तरशतैर्नाम्नां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । शृणु तानि महादेवि शुचिर्भूत्वा समाहितः
যথাযথ শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ তেওঁ একশ আঠ নামৰে সূৰ্যক সম্যক স্তৱ কৰে। হে মহাদেৱী, তুমি সেয়া শুনা—শুচি হৈ, মন একাগ্ৰ কৰি।
Verse 4
क्षणं त्वं कुरु देवेशि सर्वं वक्ष्याम्यशेषतः । धौम्येन तु यथापूर्वं पार्थाय सुमहात्मने
হে দেৱেশী, এক মুহূৰ্ত থোৱা; মই সকলো কথা সম্পূৰ্ণকৈ ক’ম—যেনেকৈ পূৰ্বে ধৌম্যই মহাত্মা পাৰ্থ (অৰ্জুন)ক কৈছিল।
Verse 5
नामाष्टशतमाख्यातं तच्छृणुष्व महामते । सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः
একশ আঠ নামৰ স্তোত্র ঘোষণা কৰা হৈছে; হে মহামতে, সেয়া শুনা: সূৰ্য, অৰ্য্যমা, ভগ, ত্বষ্টা, পূষা, অৰ্ক, সবিতা, ৰৱি।
Verse 6
गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्द्धाता प्रभाकरः । पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणः
তেওঁ গভস্তিমান, অজ, কাল, মৃত্যু, ধাতা আৰু প্ৰভাকৰ; আৰু তেওঁৱেই পৃথিৱী, জল, তেজ, আকাশ আৰু বায়ু—সৰ্বোচ্চ আশ্ৰয়।
Verse 7
सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोंऽगारक एव च । इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः
তেওঁ সোম (চন্দ্ৰ), বৃহস্পতী, শুক্ৰ, বুধ আৰু অংগাৰক ৰূপে স্তৱিত; ইন্দ্ৰ, বিবস্বান—দীপ্ত কিৰণময়, শুচি, আৰু সৌৰি—শনৈশ্চৰ স্বয়ং।
Verse 8
ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः । वैद्युतो जाठरश्चाग्निरिंधनस्तेजसां पतिः
তেওঁ ব্ৰহ্মা, ৰুদ্ৰ আৰু বিষ্ণু; তেওঁ স্কন্দ, বৈশ্ৰৱণ (কুবেৰ) আৰু যম। তেওঁ বিদ্যুৎ-অগ্নি, জাঠৰ অগ্নি, পবিত্ৰ অগ্নি, তাৰ ইন্ধন, আৰু সকলো তেজৰ অধিপতি।
Verse 9
धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदांगो वेदवाहनः । कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः
তেওঁ ধৰ্মৰ ধ্বজ; বেদৰ কৰ্তা; বেদৰ অঙ্গ স্বৰূপ; আৰু বেদ বহনকাৰী। তেওঁৱেই কৃত, ত্ৰেতা, দ্বাপৰ আৰু কলি—সকলো অমৰৰ আশ্ৰয়।
Verse 10
कलाकाष्ठामुहूर्त्ताश्च पक्षा मासा अहर्निशाः । संवत्सरकरोऽश्वस्थः कालचक्रो विभावसुः
তেওঁ কলা, কাষ্ঠা আৰু মুহূৰ্ত; পক্ষ, মাস, আৰু অহৰ্নিশা। তেওঁ সংৱৎসৰৰ কৰ্তা, অশ্বত্থ—চিৰস্থায়ী, কালচক্র, আৰু বিভাৱসু—দীপ্ত আলোকদাতা।
Verse 11
पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः । लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः
তেওঁ পুৰুষ—শাশ্বত, পৰম যোগী; প্ৰকাশিতো আৰু অপ্রকাশিতো, সনাতন প্ৰাচীন। তেওঁ লোকাধ্যক্ষ, প্ৰজাধ্যক্ষ, বিশ্বকৰ্মা, আৰু তমসা নাশক।
Verse 12
वरुणः सागरोंशुश्च जीवन्तो जीवनोऽरिहा । भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः
তেওঁ বৰুণ; তেওঁ সাগৰ আৰু তাৰ দীপ্ত কিৰণ। তেওঁ জীৱন্ত, জীৱন স্বয়ং, আৰু শত্রুনাশক। তেওঁ ভূতসমূহৰ আশ্ৰয়, ভূতপতি, আৰু সকলো ভূতে সেৱিত।
Verse 13
स्रष्टा संवर्त्तको वह्निः सर्वस्यादिकरोऽमलः । अनंतः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः
তেওঁ স্ৰষ্টা আৰু সংৱৰ্ত্তক—সৰ্বৰ লয়কাৰী; তেওঁ অগ্নি। তেওঁ সৰ্বৰ নিৰ্মল আদিকাৰণ। তেওঁ অনন্ত, কপিল, ভানু; কামদাতা, আৰু সৰ্বতোমুখ—সৰ্বত্র ব্যাপ্ত।
Verse 14
जयो विषादो वरदः सर्वधातुनिषेवितः । समः सुवर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारकः
তেওঁ জয় আৰু বিষাদনাশক; বৰদ—বৰ দানকাৰী, দেহৰ সকলো ধাতুত ব্যাপ্ত। তেওঁ সম, সুবৰ্ণ, ভূতাদিঃ, শীঘ্ৰগ, আৰু প্ৰাণধাৰক।
Verse 15
धन्वंतरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः । द्वादशात्माऽरविंदाक्षः पिता माता पितामहः
তেওঁ ধন্বন্তৰি; তেওঁ ধূমকেতু; আদিদেৱ, অদিতিৰ পুত্ৰ। তেওঁ দ্বাদশাত্মা, অৰবিন্দাক্ষ—পদ্মনয়ন। তেওঁ পিতা, মাতা আৰু পিতামহ—সকল বংশধাৰাৰ মূল আৰু আশ্ৰয়।
Verse 17
एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता
এইদৰে সদা কীৰ্তনীয়, অপৰিমেয় তেজস্বী সূৰ্যদেৱৰ একশ আঠটা নাম বুদ্ধিমান শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)য়ে উচ্চাৰণ কৰিলে।
Verse 18
शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यस्तु तदनन्तरम् । धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान्कामानवाप्तवान्
শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ পৰা ই নাৰদলৈ আহিল, তাৰ পাছত ধৌম্যলৈ। ধৌম্যৰ পৰা লাভ কৰি যুধিষ্ঠিৰে সকলো কামনা পূৰ্ণতা লাভ কৰিলে।
Verse 19
एतानि कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नामानि यः पठेन्नित्यं सर्वान्कामानवाप्नुयात्
অপৰিমেয় দীপ্তিযুক্ত, কীৰ্তনীয় সূৰ্যদেৱৰ এই নামসমূহ যিয়ে নিত্য পাঠ কৰে, সিয়ে সকলো কামনা পূৰ্ণতা লাভ কৰে।
Verse 20
सुरपितृमनुजयक्षसेवितमसुरनिशाचरसिद्धवंदितम् । वरकनकहुताशनप्रभं त्वमपि नम हिताय भास्करम्
দেৱ, পিতৃগণ, মানুহ আৰু যক্ষসকলৰ দ্বাৰা সেৱিত, অসুৰ, নিশাচৰ আৰু সিদ্ধসকলৰ দ্বাৰা বন্দিত, উত্তম সোণ আৰু জ্বলন্ত অগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান ভাস্কৰক তুমিও নিজৰ মঙ্গলৰ বাবে নমস্কাৰ কৰা।
Verse 21
सूर्योदये यस्तु समाहितः पठेत्स पुत्रलाभं धनरत्नसंचयान् । लभेत जातिस्मरतां सदा नरः स्मृतिं च मेधां च स विंदते पुमान्
যিয়ে সূৰ্যোদয়ত মন একাগ্ৰ কৰি পাঠ কৰে, সিয়ে পুত্ৰলাভ আৰু ধন-ৰত্নৰ সঞ্চয় লাভ কৰে। সেই নৰে সদায় পূৰ্বজন্মস্মৃতি, আৰু স্মৃতি তথা মেধা লাভ কৰে।
Verse 22
इमं स्तवं देववरस्य यो नरः प्रकीर्त्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः । स मुच्यते शोकदवाग्निसाराल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान्
যি নৰ শুদ্ধ আৰু একাগ্ৰচিত্তে দেৱশ্ৰেষ্ঠৰ এই স্তৱ কীৰ্তন কৰে, সি শোকৰ দাৱানল-অগ্নিৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু হৃদয়ত কামনা কৰা ইচ্ছাসমূহ লাভ কৰে।
Verse 279
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनादित्यमाहात्म्यसूर्याष्टोत्तरशतनाम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশীতিসাহস্ৰ শ্লোকৰ সংহিতাৰ ভিতৰত—সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, আৰু প্ৰথম বিভাগ প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত, “চ্যৱন-আদিত্যৰ মাহাত্ম্য আৰু সূৰ্যৰ ১০৮ নামৰ মাহাত্ম্যৰ বৰ্ণনা” শীৰ্ষক, অধ্যায় ২৭৯ সমাপ্ত হ’ল।