
অধ্যায় ২৭৫ত ঋষি-তীৰ্থৰ ওচৰৰ ত্ৰিনেত্ৰেশ্বৰ শিৱ-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য আৰু আচাৰবিধি সংক্ষিপ্তভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ঈশ্বৰে মহাদেৱীক ক’লে—ন্যঙ্কুমতী নদীৰ তীৰৰ উত্তৰ ভাগত, পূৰ্বে ঋষিসকলে পূজা কৰা স্থানত ত্ৰিনেত্ৰ দেৱ শিৱক সমীপ কৰি দৰ্শন-উপাসনা কৰিব লাগে। তাতৰ জল স্ফটিকৰ দৰে নিৰ্মল, আৰু তীৰ্থৰ পৰিচয়ৰ সৈতে জড়িত বিশেষ মৎস্য/জলচৰ-চিহ্নৰ কথাও উল্লেখ আছে। এই তীৰ্থত স্নান কৰিলে ব্ৰহ্মহত্যা আদি মহাপাপ-শ্ৰেণীৰ পৰাো মুক্তি লাভ হয়—এনে শুদ্ধিৰ উপদেশ দিয়া হৈছে। তাৰ পিছত ভাদ্ৰপদ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত ব্ৰত বিধান—উপবাস আৰু ৰাতি জাগৰণ পালন কৰিব লাগে। পুৱাতে শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰি বিধিমতে শিৱপূজা কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ফলশ্ৰুতিত দীঘলীয়া কাল ৰুদ্ৰলোকত বাস লাভৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তীৰ্থসেৱা, ব্ৰতাচৰণ আৰু শৈৱ সাধনাৰ পৰলোকফল সংযুক্ত হয়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं चैव त्रिलोचनम् । ऋषितीर्थसमीपे तु सर्वपातकनाशनम् । न्यङ्कुमत्युत्तरे कूल ऋषिभिः पूजितं पुरा
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, ঋষিতীৰ্থৰ ওচৰত ত্ৰিলোচন দেৱলৈ যোৱা উচিত—যি সকলো পাপ নাশ কৰে—ন্যঙ্কুমতী নদীৰ উত্তৰ তীৰত, যাক প্ৰাচীন কালত ঋষিসকলে পূজা কৰিছিল।
Verse 2
त्रिनेत्रा मत्स्यका यत्र जलं स्फटिकसन्निभम् । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्यते ब्रह्महत्यया
হে দেবী, য’ত ত্ৰিনেত্ৰা নামৰ মাছ পোৱা যায় আৰু জল স্ফটিক সদৃশ নিৰ্মল—তাত স্নান কৰিলে নৰ ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां मासे भाद्रपदे तथा । उपवासं तु कुर्वीत रात्रौ जागरणं तथा
ভাদ্ৰপদ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত উপবাস কৰিব লাগে, আৰু তদুপৰি ৰাতি জাগৰণ কৰিব লাগে।
Verse 4
प्रातः श्राद्धं प्रकुर्वीत विधिवत्पूजयेच्छिवम् । रुद्रलोके वसेद्देवि वर्षाणामयुतत्रयम्
প্ৰভাতে বিধিমতে শ্ৰাদ্ধ কৰিব লাগে আৰু নিয়ম অনুসাৰে শিৱক পূজা কৰিব লাগে। হে দেবী, তেতিয়া সি ৰুদ্ৰলোকত ত্ৰিশ হাজাৰ বছৰ বাস কৰে।
Verse 275
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ইতি শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত “ত্ৰিনেত্ৰেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন” নামক, ২৭৫তম অধ্যায় সমাপ্ত।