Adhyaya 250
ঈশ্বৰে দেৱীক কয়—সঙ্গমেশ্বৰৰ পশ্চিম দিশত ত্ৰিলোকত প্ৰসিদ্ধ ‘গঙ্গেশ্বৰ’ নামৰ লিঙ্গ অৱস্থিত। তাৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰোঁতে তেওঁ এটা পুৰাবৃত্ত স্মৰণ কৰায়—এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়ত প্ৰভৱিষ্ণুৱে অভিষেককাৰ্যৰ বাবে গঙ্গাক আহ্বান কৰিছিল। গঙ্গা তাত উপস্থিত হৈ অতি পুণ্য ক্ষেত্ৰ দৰ্শন কৰে—য’ত ঋষিসকলৰ নিত্য সঞ্চাৰ, অসংখ্য লিঙ্গৰ সমাবেশ আৰু তপস্বীৰ আশ্ৰমেৰে অঞ্চল ভৰপূৰ। শিৱভক্তিত প্ৰেৰিত হৈ গঙ্গাই তাত লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; সেয়াই গঙ্গেশ্বৰ লিঙ্গ। এই তীৰ্থৰ কেৱল দৰ্শনেই গঙ্গাস্নানৰ ফল লাভ হয়, আৰু মানুহে সহস্ৰ অশ্বমেধ যজ্ঞসম পুণ্য পায় বুলি ফলশ্ৰুতি কোৱা হৈছে। স্থান-নিৰ্দেশ, প্ৰতিষ্ঠা-কথা আৰু পুণ্যফল—এই তিনিয়ে ভক্তি আৰু তীৰ্থযাত্ৰাৰ পথ দেখুৱায়।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं त्रैलोक्यविश्रुतम् । गंगेश्वरेति विख्यातं संगमेश्वरपश्चिमे
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, ত্ৰিলোকত বিখ্যাত সেই লিঙ্গলৈ যোৱা; ‘গঙ্গেশ্বৰ’ নামে খ্যাত, সঙ্গমেশ্বৰৰ পশ্চিমফালে অৱস্থিত।
Verse 2
यदा गंगा समाहूता विष्णुना प्रभविष्णुना । अन्तकालेऽभिषेकार्थं स्वकायस्य वरानने
হে সুন্দৰ-মুখী দেৱী, যেতিয়া অন্তিম ক্ষণত নিজৰ দিৱ্য দেহৰ অভিষেকৰ উদ্দেশ্যে সর্বব্যাপী প্ৰভু বিষ্ণুৱে গঙ্গাক আহ্বান কৰিছিল,
Verse 3
ततो दृष्ट्वा तु तत्क्षेत्रं पुण्यं ह्यृषिनिषेवितम् । सर्वत्र व्यापितं लिंगैराश्रमैश्च तपस्विनाम्
তেতিয়া তাই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰখন দেখিলে—ঋষিসকলৰ সেবাৰে পুণ্যতাময়—য’ত সৰ্বত্ৰ শিৱলিঙ্গ আৰু তপস্বীসকলৰ আশ্ৰমেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল।
Verse 4
ततो गंगासरिच्छ्रेष्ठा पूर्वसागरगामिनी । स्थापयामास तल्लिंगं शिवभक्तिपरायणा
তেতিয়া গঙ্গা—নদীসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠা, পূৰ্ব সাগৰগামিনী—শিৱভক্তিত পৰায়ণা হৈ সেই লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।
Verse 5
तं दृष्ट्वा तु वरारोहे गंगास्नानफलं लभेत् । अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
হে সুশ্ৰী অঙ্গধাৰী দেৱী, কেৱল তাৰ দৰ্শন কৰিলেই গঙ্গাস্নানৰ ফল লাভ হয়; মানুহে সহস্ৰ অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান পুণ্য প্ৰাপ্ত কৰে।
Verse 250
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশি-সহস্ৰ শ্লোকীয়া সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য অংশত ‘গঙ্গেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক দ্বিশত-পঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।