
ঈশ্বৰে মহাদেৱীক উপদেশ দিয়ে কয়—পূৰ্বে উল্লিখিত, ব্ৰহ্মাই পূজা কৰা সেই পৱিত্ৰ স্থানলৈ যোৱা; ই সৰস্বতী নদীৰ তীৰত আৰু পৰ্ণাদিত্যৰ পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। তাৰ পিছত তেওঁ কাৰণকথা কয়—ব্ৰহ্মাই চতুৰ্বিধ সৃষ্টিৰ আগতে এক আশ্চৰ্য, অবৰ্ণনীয় শ্ৰেণীৰ নাৰী পুৰাণোক্ত সৌন্দৰ্যলক্ষণেৰে সজ্জিত হৈ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ঘটায়। তাক দেখি ব্ৰহ্মা কামাবিষ্ট হৈ সংযোগৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে; ফলত তৎক্ষণাৎ তেওঁৰ পঞ্চম মস্তক পতিত হৈ গাধাসদৃশ হয়—ই তৎকালেই ধৰ্মদোষ বুলি বৰ্ণিত। ‘কন্যা’ৰ প্ৰতি উঠা নিষিদ্ধ কামৰ গম্ভীৰতা বুজি ব্ৰহ্মা শুদ্ধিৰ বাবে প্ৰভাসলৈ আহে, কিয়নো তীৰ্থস্নান অবিহনে দেহ-ধৰ্মশুদ্ধি অসম্ভৱ বুলি কোৱা হৈছে। সৰস্বতীত স্নান কৰি তেওঁ দেৱদেৱ শূলিন শিৱৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰে আৰু কলুষমুক্ত হৈ নিজ লোকলৈ উভতি যায়। ফলশ্ৰুতি মতে—যি সৰস্বতীত স্নান কৰি সেই ব্ৰহ্মেশ্বৰ লিঙ্গ দৰ্শন কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকে সন্মান লাভ কৰে; আৰু চৈত্ৰ শুক্ল চতুৰ্দশীত দৰ্শনে মহেশ্বৰৰ পৰম পদ লাভ হয়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पूर्वोक्तं ब्रह्मपूजितम् । सरस्वत्यास्तटे संस्थं पर्णादित्यस्य पश्चिमे
ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, পূৰ্বে কোৱা ব্ৰহ্মা-উপাসিত সেই পবিত্ৰ স্থানলৈ যাবা; যি সৰস্বতীৰ তীৰত, পৰ্ণাদিত্যৰ পশ্চিমে অৱস্থিত।
Verse 2
तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये । सृजतो ब्रह्मणः पूर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्
মই তাৰ উৎপত্তি বৰ্ণনা কৰিম—হে প্ৰিয়ে, একাগ্ৰ মনেৰে শুনা। পূৰ্বে, যেতিয়া ব্ৰহ্মাই চতুৰ্বিধ ভূতগণ সৃষ্টি কৰি আছিল…
Verse 3
उत्पन्नाद्भुतरूपाढ्या नारी कमललोचना । कंबुग्रीवा सुकेशांता बिंबोष्ठी तनुमध्यमा
তেতিয়া এক আশ্চৰ্য ৰূপে বিভূষিতা নাৰী উদ্ভৱ হ’ল—কমলনয়না, শঙ্খগ্ৰীৱা, সুন্দৰ কেশান্তা, বিম্বফল সদৃশ ওষ্ঠধাৰী আৰু সুকোমল মধ্যদেশী।
Verse 4
गंभीरनाभिः सुश्रोणी पीनश्रोणिपयोधरा । पूर्णचन्द्रमुखी सा तु गूढगुल्फा सितानना
তাইৰ নাভি গভীৰ, কটিদেশ সুন্দৰ; নিতম্ব আৰু স্তন পূৰ্ণ। মুখ পূৰ্ণচন্দ্ৰৰ দৰে দীপ্ত; সুগঠিত গুল্ফযুক্তা আৰু গৌৰ দীপ্তিময় আননধাৰী আছিল।
Verse 5
न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी । यादृग्रूपा वरारोहा तादृशी सा व्यजायत
সেই নাৰী ন দেবী, ন গন্ধৰ্বী, ন অসুৰী, ন পন্নগী। যি ৰূপ পৰম সুন্দৰ বুলি কল্পনা কৰিব পাৰি, ঠিক তেনে ৰূপে সেই বৰাৰোহা জন্মিল।
Verse 6
तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां ब्रह्मा कामवशोऽभवत् । अथ तां प्रार्थयामास रत्यर्थं वरवर्णिनि
তাইৰ ৰূপসৌন্দর্য দেখি ব্ৰহ্মা কামৰ বশীভূত হ’ল। তেতিয়া, হে সুবৰ্ণবৰ্ণা, ৰতি-সংযোগ কামনা কৰি তেওঁ তাইক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।
Verse 7
अथ प्रार्थयतस्तस्य न्यपतत्पंचमं शिरः । खररूपं महादेवि तेन पापेन तत्क्षणात्
তেওঁ এনেদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰি থাকোঁতেই তেওঁৰ পঞ্চম শিৰ পতিত হ’ল। হে মহাদেৱী, সেই পাপৰ ফলত তৎক্ষণাৎ সি গাধাৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 8
ततो ज्ञात्वा महत्पापं दुहितुः कामसंभवम् । घृणया परया युक्तः प्रभासं क्षेत्रमागतः
তেতিয়া তেওঁ নিজৰেই কন্যাৰ প্ৰতি কাম-উদ্ভৱ মহাপাপ বুজি পাই, গভীৰ অনুতাপ আৰু ঘৃণাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিল।
Verse 9
न कायस्य यतः शुद्धिर्विना तीर्थावगाहनात् । स स्नातः सलिले पुण्ये सरस्वत्या वरानने
কাৰণ তীৰ্থত অৱগাহন নকৰিলে দেহৰ শুদ্ধি নহয়। সেয়ে, হে সুন্দৰ-মুখী, তেওঁ সৰস্বতীৰ পুণ্যময় জলে স্নান কৰিলে।
Verse 10
लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः । ततो विकल्मषो भूत्वा जगाम स्वगृहं पुनः
তেওঁ দেৱদেৱ শূলধাৰী মহাদেৱৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে। তাৰপিছত কল্মষমুক্ত হৈ তেওঁ পুনৰ নিজৰ গৃহলৈ গ’ল।
Verse 11
स्नात्वा सारस्वते तोये यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते
সৰস্বতীৰ জলে স্নান কৰি যিয়ে সেই লিঙ্গ দৰ্শন কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকে সন্মানিত হয়।
Verse 12
चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पश्यति मानवः । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশীত যি মানুহে তেওঁক (সেই লিঙ্গক) দৰ্শন কৰে, সি সেই পৰম ধামলৈ যায় য’ত প্ৰভু মহেশ্বৰ নিবাস কৰে।
Verse 248
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত ‘ব্ৰহ্মেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামক ২৪৮তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।