Adhyaya 246
ঈশ্বৰে দেৱীক উপদেশ দিয়ে কয় যে ঋষি-তীৰ্থৰ পশ্চিমে অৱস্থিত, পাপনাশিনী আৰু সাগৰত মিলি যোৱা পিঙ্গলী/পিঙ্গা নদীৰ ওচৰলৈ যোৱা। নদীৰ মাহাত্ম্য ধাপে ধাপে কোৱা হৈছে—কেৱল দৰ্শনে মহৎ পিতৃকৰ্মৰ সমান পুণ্য; স্নানে তাৰ দ্বিগুণ; তৰ্পণে চতুৰ্গুণ; আৰু শ্ৰাদ্ধ কৰিলে অপৰিমেয় ফল লাভ হয়। পুৰাকথাত সোমেশ্বৰ দৰ্শনৰ বাবে অহা কিছুমান ঋষি—দক্ষিণদেশীয়, শ্যামবৰ্ণ/বিকৃতাকৃতি বুলি বৰ্ণিত—নদীতীৰৰ উৎকৃষ্ট আশ্ৰমত স্নান কৰোঁতেই সৌন্দৰ্য লাভ কৰি ‘কাম-সদৃশ’ (আদৰ্শ আকৰ্ষণৰ দৰে) হৈ পৰে। বিস্ময়ে তেওঁলোকে কয় যে ‘পিঙ্গত্ব’ লাভ হোৱাৰ বাবে এই নদী আগলৈ ‘পিঙ্গা’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ব। পৰম ভক্তিৰে ইয়াত স্নান কৰা লোকৰ বংশত কুৰূপ সন্তান নহ’ব বুলি নৈতিক-বাণী দিয়া হৈছে। শেষত ঋষিসকলে নদীতীৰত বিভিন্ন ঠাইত অৱস্থান কৰি, যজ্ঞোপবীত-মাত্ৰধাৰী তপস্বী হৈ বহু তীৰ্থ স্থাপন আৰু নামকৰণ কৰে।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पिंगलीं पापनाशिनीम् । ऋषितीर्थात्पश्चिमतो नदीं सागरगामिनीम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, পাপ নাশিনী পিঙ্গলীলৈ যোৱা উচিত—ঋষিতীৰ্থৰ পশ্চিমফালে থকা আৰু সাগৰলৈ গমন কৰা সেই নদী।
Verse 2
तस्याः संदर्शनाद्देवि रूपवाञ्जायते नरः । पुरा महर्षयः प्राप्ताः सोमेश्वरदिदृक्षया
হে দেবী, তাইৰ (পিঙ্গলী) দৰ্শন মাত্ৰে মানুহ ৰূপৱান হয়। পূৰ্বে মহর্ষিসকল সোমেশ্বৰ দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি আহিছিল।
Verse 3
प्रभासं क्षेत्रमासाद्य नदीतीरे व्यवस्थिताः । दाक्षिणात्या महादेवि कृष्णवर्णा विरूपकाः
প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তেওঁলোকে নদীৰ তীৰত অৱস্থান কৰিলে। হে মহাদেৱী, দক্ষিণদেশীয় সেই ঋষিসকল কৃষ্ণবৰ্ণ আৰু কুৰূপ আছিল।
Verse 4
तत्राश्रमवरे स्नात्वा पश्यन्तो रूपमात्मनः । कामेन सदृशं सर्वे विस्मयं परमं गताः
তাত সেই উত্তম আশ্ৰমত স্নান কৰি তেওঁলোকে নিজৰেই ৰূপ দেখিলে। সকলোৱে কামদেৱৰ সদৃশ হৈ পৰিল আৰু পৰম বিস্ময়ত নিমগ্ন হ’ল।
Verse 5
ततस्ते सहिताः सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । अत्र स्नाता वयं सर्वे यतः पिंगत्वमागताः । अतः प्रभृति नामास्यास्ततः पिंगा भविष्यति
তাৰ পাছত সকলোৱে একেলগে বিস্ময়ে ফুলি উঠা চকুৰে ক’লে— ‘আমি সকলোৱে ইয়াত স্নান কৰিলোঁ, সেয়েহে পিঙ্গল-সুৱৰ্ণ কান্তি লাভ কৰিলোঁ। অতএব আজিৰ পৰা তাইৰ নাম “পিঙ্গা” হ’ব।’
Verse 6
येत्र स्नानं करिष्यन्ति भक्त्या परमया युताः । न तेषामन्वये कश्चिद्भविष्यति कुरूपवान्
যিসকলে পৰম ভক্তিসহ ইয়াত স্নান কৰিব, তেওঁলোকৰ বংশত কেতিয়াও কোনো কুৰূপ ব্যক্তি নহ’ব।
Verse 7
दर्शनात्पितृमेधस्य लप्स्यते मानवः फलम् । स्नानेन द्विगुणं पुण्यं तर्पणेन चतुर्गुणम्
কেৱল দর্শনতেই মানুহে পিতৃমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে। স্নান কৰিলে পুণ্য দ্বিগুণ হয়, আৰু তৰ্পণ (জলাঞ্জলি) কৰিলে চতুৰ্গুণ হয়।
Verse 8
असंख्यातं फलं तस्य योऽत्र श्राद्धं करिष्यति । एवमुक्त्वा ततः सर्व ऋषयो वरवर्णिनि
যি ইয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰিব, তাৰ ফল অসংখ্য। এইদৰে কৈ, হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, তাৰ পাছত সকলো ঋষি…
Verse 9
व्यभजंस्तन्नदीतीरं सर्वे ते मुनिसत्तमाः । यज्ञोपवीतमात्राणि चक्रुस्तीर्थानि सर्वतः
সেই সকলো মুনিসত্তম নদীৰ তীৰত বিস্তাৰিত হ’ল। চাৰিওফালে তেওঁলোকে তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে—প্ৰত্যেকটো কেৱল যজ্ঞোপৱীত (জনেৱ)ৰ মাপমান।
Verse 246
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पिंगा नदीमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশী সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত ‘পিঙ্গা নদীমাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নামক দ্বিশত ষটচত্বাৰিংশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।