
ঈশ্বৰে মহাদেৱীক দেবী কুমাৰিকাৰ ওচৰত, পূৰ্ব দিশত অৱস্থিত এক ৰক্ষাকাৰী উপাখ্যান বৰ্ণনা কৰে। ৰথন্তৰ কল্পত ৰুরু নামৰ মহাসুৰে জগতসমূহত ত্ৰাস সৃষ্টি কৰি দেৱ-গন্ধৰ্বক পীড়া দিলে, তপস্বী আৰু ধৰ্মাচাৰীসকলক বধ কৰি বৈদিক আচাৰৰ ধাৰা ভাঙিলে; পৃথিৱীত স্বাধ্যায়, বষট্কাৰ আৰু যজ্ঞোৎসৱৰ উল্লাস ক্ষীণ হ’ল। তেতিয়া দেৱতা আৰু মহর্ষিসকলে তাৰ বধৰ উপায় চিন্তা কৰোঁতে নিজৰ দেহৰ পৰা ওলোৱা ঘামৰ পৰা পদ্মলোচনা এক দিৱ্য কুমাৰী প্ৰকাশ কৰে; তেওঁ নিজৰ উদ্দেশ্য সুধিলে, সংকট-নিবাৰণৰ বাবে নিযুক্ত কৰা হয়। দেৱীৰ হাঁহিৰ পৰা পাশ আৰু অঙ্কুশ ধাৰণ কৰা সহচৰী কুমাৰীসকল জন্ম লয়; যুদ্ধত তেওঁলোকে ৰুৰুৰ সেনা পৰাভূত কৰে। ৰুরু তামসী মায়া প্ৰয়োগ কৰিলেও দেৱী মোহিত নহ’ল; শক্তিৰে তাক বিদ্ধ কৰিলে। ৰুরু সাগৰৰ ফালে পলাই গ’লে দেৱী পিছু ল’লে, সাগৰত প্ৰৱেশ কৰি খড়্গেৰে তাৰ শিৰচ্ছেদ কৰি চর্ম-মুণ্ডধৰা ৰূপে প্ৰকাশ পালে। প্ৰভাস ক্ষেত্ৰলৈ উভতি আহি তেওঁ তেজস্বী বহুৰূপ পৰিষদসহ বিরাজ কৰে। বিস্মিত দেৱতাসকলে তেওঁক চামুণ্ডা, কালৰাত্ৰি, মহামায়া, মহাকালী/কালিকা আদি উগ্ৰ-ৰক্ষক নামৰে স্তৱ কৰে। দেৱী বৰ দিলে; দেৱতাসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে—এই ক্ষেত্ৰতেই তেওঁ প্ৰতিষ্ঠিত থাকক, তেওঁৰ স্তোত্ৰ পাঠকৰ বাবে ফলদায়ক হওক, আৰু ভক্তিভাৱে তেওঁৰ উৎপত্তিকথা শুনিলে শুদ্ধি আৰু পৰাগতি লাভ হওক। শুক্লপক্ষত, বিশেষকৈ আশ্বিন মাহৰ নবমীত পূজা শুভ বুলি কোৱা হৈছে। শেষত দেৱী তাতেই অৱস্থান কৰে আৰু দেৱতাসকল শত্রুনাশ কৰি স্বৰ্গলৈ উভতি যায়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि
ঈশ্বৰে ক’লে: হে মহাদেৱী, তেতিয়া য’ত দেবী কুমাৰিকাই অৱস্থিত, সেই স্থানলৈ যোৱা উচিত; সেয়া অঞ্চলটোৰ পূৰ্ব দিশত সুৰক্ষাৰ কাৰণেই স্থিত।
Verse 2
पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः
প্ৰাচীন কালত ৰথন্তৰ কল্পত ৰুরু নামৰ এজন মহাসুৰ উদ্ভৱ হ’ল; সি মহাকায় আৰু সকলো লোকৰ বাবে ভয়ংকৰ আতংকৰ কাৰণ হৈছিল।
Verse 3
तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः
তাৰ দ্বাৰা দেৱতাসকল গন্ধৰ্বসহ আতংকিত হ’ল; ত্ৰিদশসকল ভয়তে পলাই গ’ল। তাৰ ভয়ত সকলোৱে তেতিয়া ব্ৰহ্মলোকত আশ্ৰয় ল’লে।
Verse 4
तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः
তদ্ৰূপে পৃথিৱীত সেই দুষ্টচিত্তে ব্ৰাহ্মণ, যজ্ঞকাৰী আৰু তপস্বীসকলক, আৰু আন ধৰ্মাচাৰী লোকসকলকো নিধন কৰিলে।
Verse 5
निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्
তেতিয়া পৃথিৱীৰ মুখ নীৰৱ হ’ল—বৈদিক স্বাধ্যায় আৰু ‘বষট্’ ধ্বনি বিহীন। ৰুৰুৰ ভয়ত পীড়িত হৈ সকলো যজ্ঞোৎসৱ সম্পূৰ্ণ নষ্ট হ’ল।
Verse 6
ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः
সেয়ে কঁপিত দেৱতাসকল আৰু সকলো মহর্ষি একেলগে সমবেত হ’ল; সেই দুষ্টমতিৰ বিনাশৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে পবিত্ৰ মন্ত্র আহ্বান কৰিলে।
Verse 7
ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्
তাৰ পাছত, হে দেবী, সকলোৰে দেহজ স্বেদ উদ্ভৱ হ’ল; আৰু তেওঁলোকে চিন্তা কৰোঁতে সংযমৰ দ্বাৰা সেই তত্ত্বক একত্ৰ কৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিলে।
Verse 8
तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता
তাত এক কন্যা উদ্ভৱ হ’ল—দিব্য, কমলনয়না—নিজ উপস্থিতিৰে সকলো দিশা ব্যাপি, সকলোৰে সন্মুখত থিয় হ’ল।
Verse 9
सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्
তেতিয়া তাই সকলো দেৱতাক ক’লে— “মোক কিহৰ উদ্দেশ্যে সৃষ্টি কৰা হ’ল? মই তোমালোকৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিম।” তাইৰ বাণী শুনি দেৱতাসকলে মনোযোগেৰে শুনিলে।
Verse 10
आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये
দেৱতাসকলে তাইক ৰুৰুৰ কুকৰ্মৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা নিজৰ সংকট ক’লে। সেয়া শুনি সেই দেৱী হাঁহিলে, দেৱতাসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধ কৰিবলৈ দৃঢ় সংকল্পে।
Verse 11
तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः
তাই দেৱীৰ হাঁহিৰ সৈতে পুনৰ বহু সুন্দৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্ত কন্যা প্ৰকাশ পালে। সকলোৰে হাতত পাশ আৰু অঙ্কুশ; নিতম্ব ভৰপূৰ, স্তনোন্নত।
Verse 12
फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी
তেওঁলোকৰ ভয়ংকৰ চিঞৰ-গর্জনৰ মাত্ৰ ধ্বনিতেই চল-অচল সকলো আতংকিত হ’ল। সেই যশস্বিনী তাসকলৰ সৈতে ৰুৰুয’ত আছিল তাত গ’ল।
Verse 13
अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः
তাৰপিছত সেই কন্যাসকল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ভয়ংকৰ, কোলাহলময় যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। নানা প্ৰকাৰৰ ভয়ংকৰ শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰেৰে, যি শত্রুপক্ষ ধ্বংসকাৰী।
Verse 14
ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः
তেওঁলোকৰ আঘাতত তাৰ সকলো অনুচৰ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ল; এক মুহূৰ্ততে পিঠি ঘূৰাই পলাই গ’ল, আৰু কিছুমান মাটিত লুটাই পেলোৱা হ’ল।
Verse 15
ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा
নিজৰ সেনা নিহত হোৱা দেখি দানৱ ৰুৰুৱে ‘তামসী’ নামৰ মায়া বিস্তাৰ কৰিলে; তথাপি, হে দেৱেশী, সেই ছলত তাই একেবাৰে মোহিত নহ’ল।
Verse 16
तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह
যেতিয়া তাত অন্ধকাৰ বিয়পি পৰিল, তেতিয়া দেৱীয়ে দানৱ ৰুৰুক হৃদয়ত নিজৰ শক্তিৰে বিদ্ধ কৰিলে; তাৰপাছত সি মূৰ্ছা গ’ল।
Verse 17
मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ
অল্প সময় পাছত সি সংজ্ঞা ঘূৰাই পালে; তাইৰ পৰাক্ৰম বুজি সি পলায়নৰ সংকল্প কৰিলে আৰু সাগৰৰ দিশে মুখ কৰি গ’ল।
Verse 18
साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः
দেৱীয়েও সেই দুষ্টজনৰ পিছে পিছে গ’ল; দেৱগণ, কিন্নৰ আৰু মহা নাগসকলে তাইক স্তৱ কৰি আছিল।
Verse 19
ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः
তাৰ পাছত সাগৰত প্ৰৱেশ কৰি আৰু সেই দানৱক ক্ৰোধেৰে চাই, তেওঁ তৰোৱালৰ ধাৰেৰে তাৰ মূৰটো কাটি পেলালে; তাৰ পাছত তেওঁ ছাল আৰু কটা মূৰটো ধাৰণ কৰিলে।
Verse 20
निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता
তেওঁ পুনৰ তাৰ পৰা ওলাই আহিল আৰু প্ৰভাস ক্ষেত্ৰলৈ আহিল—এগৰাকী কুমাৰীৰ ৰূপত, সেনাবাহিনীৰ সৈতে, বহু ৰূপত জিলিকি থকা।
Verse 21
देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः
দেৱতাসকলে আচৰিত হৈ সেই শ্ৰেষ্ঠ চৰ্মমুণ্ডধৰাক দৰ্শন কৰিলে। তাৰ পাছত দেৱতাসকলে হাত যোৰ কৰি স্তুতি কৰিলে।
Verse 22
देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते
দেৱতাসকলে ক’লে: হে দেৱী চামুণ্ডা, আপোনাৰ জয় হওক; হে ভূত-প্ৰেত নাশিণী, আপোনাৰ জয় হওক। হে সৰ্বব্যাপী দেৱী কালৰাত্ৰি, আপোনাক প্ৰণাম।
Verse 23
भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने
হে ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰিণী, হে শুভংকৰী, হে বিদ্যা, হে মহামায়া, হে মহোদয়া! হে মহাভাগা, হে জয়া, হে জৃম্ভা! হে ভীমাক্ষী, হে ভীমদৰ্শনা!
Verse 24
महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि
হে মহামায়া, হে বিচিত্ৰাঙ্গী; হে শুভে, গীত-নৃত্যপ্ৰিয়ে। হে বিকৰালী, হে মহাকালী, হে কালিকে—হে কালৰূপিণী!
Verse 25
प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते
হে দেবী, বর্শাহস্তে, দণ্ডহস্তে; ভীমহস্তে, ভয়াননে। হে চামুণ্ডে, জ্বলমানাস্যে, তীক্ষ্ণদন্ত্ৰে, মহাবলে—হে দেবী, শৱযানস্থিতা, প্ৰেতসংঘেৰে পৰিসেৱিতা!
Verse 26
एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह
এইদৰে তেতিয়া শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আগবঢ়াই সকলো দেৱতাই দেৱীক স্তৱ কৰিলে; দেৱী আনন্দে মুখ উজ্জ্বল কৰি এই বাক্য ক’লে।
Verse 27
वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
“বৰ বাছি লোৱা—তোমালোকৰ মঙ্গল হওক—যি সদায় মনত স্থিৰ। মই সেই সকলো দিম, যদিও সেয়া অতি দুৰ্লভ হয়।”
Verse 28
देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्
দেৱাসকলে ক’লে: “হে ভদ্ৰে, দানৱক নিধন কৰি তুমি কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰিলা।”
Verse 29
स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती
হে সুন্দৰ-মুখী দেৱী! যি কোনো এই স্তোত্ৰেৰে সত্যভাৱে তোমাক স্তৱ কৰে, তুমি তাৰ বাবে বৰদায়িনী হোৱা, হে সৰ্বব্যাপিনী সতী দেৱী।
Verse 30
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्
আৰু হে দেৱী! যি কোনো ভক্তিভাৱে তোমাৰ আবিৰ্ভাৱৰ এই কাহিনী শুনে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম গতি লাভ কৰক।
Verse 31
अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे
হে শুভা দেৱী! এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত তুমি সদায় তোমাৰ নিবাস স্থাপন কৰা।
Verse 32
अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्
যি কোনো একাগ্ৰচিত্তে ইয়াত শুক্লপক্ষত, আশ্বিন মাহৰ নবমীত তোমাৰ পূজা কৰে, তাৰ সকলো কাৰ্য সদায় শুভ হয়।
Verse 33
ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः
ঈশ্বৰে ক’লে: এইদৰে সম্বোধিত হোৱাত মহাদেৱী তাতেই নিবিষ্ট হৈ থাকিল। আৰু দেৱতাসকলে শত্রু নিধন কৰি আনন্দিত হৈ ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ গ’ল।
Verse 242
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য’ত ‘কুমাৰী-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক দ্বিশত-দ্বিচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।