
এই অধ্যায়ত ঈশ্বৰে দেবীক প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত অৱস্থিত “অতুল ত্ৰিলিঙ্গ” দৰ্শন কৰিবলৈ উপদেশ দিয়ে। দক্ষিণ দিশত শতমেধ নামৰ লিঙ্গ আছে, যি শত যজ্ঞৰ ফল দান কৰে বুলি কোৱা হৈছে; কাৰ্তবীৰ্যই পূৰ্বে শত যজ্ঞ সম্পাদন কৰিছিল—সেই স্মৃতিৰ সৈতে ইয়াৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণিত, আৰু ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা সকলো পাপভাৰ নাশ কৰে বুলি উল্লেখ আছে। মধ্যভাগত কোটিমেধ প্ৰসিদ্ধ; ইয়াত ব্ৰহ্মাই অসংখ্য (কোটি) উৎকৃষ্ট যজ্ঞ কৰি মহাদেৱক “শংকৰ, লোকহিতকৰ” ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। উত্তৰ দিশত সহস্ৰক্ৰতু (সহস্ৰমেধ) লিঙ্গ; শক্ৰ/ইন্দ্ৰই হাজাৰ বিধি-কর্ম সম্পাদন কৰি দেৱতাসকলৰ আদিদেৱ হিচাপে মহালিঙ্গ স্থাপন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা আছে। গন্ধ-পুষ্পে পূজা আৰু পঞ্চামৃত তথা জলেৰে অভিষেকৰ বিধান দিয়া হৈছে; ভক্তসকলে লিঙ্গ-নাম অনুসাৰে ফল লাভ কৰে বুলি প্ৰতিপাদিত। পূৰ্ণ তীৰ্থফল কামনা কৰাসকলৰ বাবে গো-দানৰ বিশেষ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। শেষত কোৱা হয় যে তাত “দশ কোটি তীৰ্থ” বাস কৰে আৰু মধ্যস্থিত ত্ৰিলিঙ্গ-সমষ্টি সৰ্বতোভাবে পাপনাশক।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येल्लिंगत्रयमनुत्तमम् । शतमेधं सहस्रमेधं कोटिमेधमिति क्रमात्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাতেই স্থাপিত অনুত্তম ত্ৰিলিঙ্গৰ দৰ্শন কৰিব লাগে—ক্ৰমে শতমেধ, সহস্ৰমেধ আৰু কোটিমেধ।
Verse 2
दक्षिणे शतमेधं तु शतयज्ञफलप्रदम् । कार्तवीर्य्येण तत्रैव कृतं यज्ञशतं पुरा
দক্ষিণে শতমেধ নামৰ লিঙ্গ আছে, যি শত যজ্ঞৰ ফল প্ৰদান কৰে। তাতেই পূৰ্বে কাৰ্তবীৰ্য্যই সত্যই শত যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছিল।
Verse 3
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं सर्वपातकनाशनम् । मध्यभागेऽत्र यल्लिंगं कोटिमेधेति विश्रुतम्
সৰ্বপাপ নাশক মহালিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি, ইয়াৰ মধ্যভাগত যি লিঙ্গ আছে সেয়া ‘কোটিমেধ’ বুলি বিখ্যাত।
Verse 4
तत्रेष्टा ब्रह्मणा पूर्वं कोटि संख्या मखोत्तमाः । संस्थाप्य तु महादेवं शंकरं लोकशंकरम
তাত পূৰ্বকালত ব্ৰহ্মাই কোটিসংখ্যক উৎকৃষ্ট মখ সম্পন্ন কৰিছিল। আৰু তেওঁ মহাদেৱ শংকৰক—লোককল্যাণকাৰীক—প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
Verse 5
तस्य उत्तरभागस्थं सहस्रक्रतुसंज्ञकम् । शक्रश्च देवराजोऽपि सहस्रं यष्टवान्क्रतून्
তাৰ উত্তৰভাগত সহস্ৰক্ৰতু নামৰ লিঙ্গ আছে। তাত শক্ৰ—দেৱৰাজ—এও সহস্ৰ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছিল।
Verse 6
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं देवानामादिदैवतम् । गंधपुष्पादिविधिना पंचामृतरसोदकैः
মহালিঙ্গ স্থাপন কৰি—দেৱতাসকলৰ আদিদেৱতাক—গন্ধ-পুষ্প আদি বিধিৰে আৰু পঞ্চামৃতৰ ৰস-জলেৰে (পূজা কৰিব লাগে)।
Verse 7
स प्राप्नुयात्फलं देवि लिंगनामोद्भवं क्रमात् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
হে দেৱী! এই লিঙ্গসমূহৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ফল মানুহে ক্ৰমে ক্ৰমে লাভ কৰে। আৰু তাত, যাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ ফল কামনা কৰোঁতাসকলে নিশ্চয় গোধন দান কৰিব লাগে।
Verse 8
दशलक्षाणि तीर्थानां तत्र तिष्ठंति भामिनि । लिंगत्रयं तथा मध्ये सर्वपातकनाशनम्
হে সুন্দৰী! তাত দহ লক্ষ তীৰ্থ অৱস্থিত। আৰু মাজত আছে লিঙ্গত্রয়, যি সকলো পাপ নাশ কৰে।
Verse 235
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दशाश्वमेधमाहात्म्ये शतमेधादि लिंगत्रयमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ অন্তৰ্গত সপ্তম প্ৰভাস খণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ দশাশ্বমেধমাহাত্ম্য অংশত “শতমেধ আদি লিঙ্গত্রয়-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামক ২৩৫তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।