
শৈৱ তাত্ত্বিক সংলাপত ঈশ্বৰে দেবীক প্ৰভাস ক্ষেত্ৰত একে ঠাইতে অৱস্থিত চাৰিটা লিঙ্গৰ সংক্ষিপ্ত তীৰ্থযাত্ৰাৰ উপদেশ দিয়ে। সাবিত্ৰীৰ পশ্চিমে, দিশা-চিহ্নসহ বৰ্ণিত স্থানত, পূবফালে দুটা আৰু পশ্চিমফালে দুটা লিঙ্গ নিজ নিজ মুখাভিমুখে প্ৰতিষ্ঠিত বুলি কোৱা হৈছে। সিহঁতৰ নাম ক্ৰমে—কুশকেশ্বৰ (প্ৰথম), গৰ্গেশ্বৰ (দ্বিতীয়), পুষ্কৰেশ্বৰ (তৃতীয়) আৰু মৈত্ৰেয়েশ্বৰ (চতুৰ্থ)। ভক্তি আৰু সংযমেৰে এই লিঙ্গসমূহৰ দৰ্শন কৰা ভক্ত পাপমুক্ত হৈ শিৱৰ পৰম ধাম লাভ কৰে—এয়া ফলশ্ৰুতি। তাৰ পিছত আচৰণগত বিধান হিচাপে শুক্লপক্ষৰ চতুৰ্দশীত—বিশেষকৈ বৈশাখত—যত্নসহ স্নান কৰি ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰাব আৰু সামৰ্থ্য অনুসাৰে সোণ আৰু বস্ত্ৰ আদি দান কৰিব বুলি কোৱা হৈছে। এই কৰ্তব্যসমূহ সম্পন্ন হ’লে তেতিয়াহে যাত্ৰা ‘সম্পূৰ্ণ’ বুলি গণ্য হয়; দৰ্শনৰ সৈতে তিথি-অনুষ্ঠান আৰু সামাজিক ধৰ্ম একেলগে সংযুক্ত হয়।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगानां च चतुष्टयम् । एकस्थानस्थितानां तु सावित्र्यास्तत्र पश्चिमे
ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, একে ঠাইত অৱস্থিত লিঙ্গসমূহৰ চতুষ্টয়লৈ গমন কৰা—সাৱিত্ৰীৰ পশ্চিমফালে তাত।
Verse 2
लिंगानां द्वितयं पूर्वे पश्चिमे सम्मुखद्वयम् । कुशकेश्वरनामेति लिंगं वै प्रथमं स्मृतम्
লিঙ্গ দুটা পূবফালে, আৰু পশ্চিমফালে সন্মুখে সন্মুখে দুটা। প্ৰথম লিঙ্গ ‘কুশকেশ্বৰ’ নামে স্মৃত।
Verse 3
गर्गेश्वरं द्वितीयं तु तृतीयं पुष्करेश्वरम् । मैत्रेयेश्वरनामेति चतुर्थं समुदाहृतम्
দ্বিতীয়টো ‘গৰ্গেশ্বৰ’, তৃতীয়টো ‘পুষ্কৰেশ্বৰ’। চতুৰ্থটো ‘মৈত্ৰেয়েশ্বৰ’ নামে ঘোষণা কৰা হৈছে।
Verse 4
एतानि यस्तु लिंगानि पश्येद्भक्त्या जितेन्द्रियः । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्गच्छेच्छिवपुरं महत्
যি জনে ইন্দ্ৰিয়-সংযমী হৈ ভক্তিভাৱে এই লিঙ্গসমূহ দৰ্শন কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ মহৎ শিৱপুৰলৈ গমন কৰে।
Verse 5
शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां वैशाखे तु विशेषतः । स्नानं कृत्वा प्रयत्नेन ब्राह्मणांस्तत्र भोजयेत्
বিশেষকৈ বৈশাখ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ চতুৰ্দশীত, স্নান কৰি যত্নসহ তাত ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাব।
Verse 6
तेभ्यो दद्याद्यथाशक्त्या काञ्चनं वसनानि च । एवं कृते भवेद्यात्रा परिपूर्णा सुरेश्वरि
তেওঁলোকক নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে সোণ আৰু বস্ত্ৰ দান কৰিব লাগে। এইদৰে কৰিলে, হে দেৱদেৱী, তীৰ্থযাত্ৰা সম্পূৰ্ণ হয়।
Verse 173
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुशकादिलिंगचतुष्टयमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिसप्तत्युत्तरततमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশি হাজাৰ শ্লোকৰ সংহিতাৰ ভিতৰত—সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম ‘প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্য’ অংশত ‘কুশক আদি চাৰিটা লিঙ্গৰ মহিমা-বৰ্ণনা’ নামৰ ১৭৩তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।