Adhyaya 146
এই অধ্যায়ত ছায়া-সম্পৰ্কীয় শাপৰ ফলত ধৰ্মৰাজ যম দুঃখত পৰে; তেওঁৰ এটা পা খহি পৰে আৰু তেওঁ তীব্ৰ যন্ত্ৰণা ভোগ কৰে। তেওঁ প্ৰভাসক্ষেত্ৰত তপস্যা কৰি শূলধাৰী শিৱৰ লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শিৱ সাক্ষাৎ প্ৰকট হৈ বৰ বিচাৰিবলৈ কয়; যম পতিত পা পুনঃস্থাপনৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে। তাৰ পিছত যম নিবেদন কৰে—ভক্তিভাৱে যমেশ্বৰ-লিঙ্গ দৰ্শন কৰা সকলো জীৱে পাপবিমোচন লাভ কৰক। শিৱ বৰদান দি অন্তৰ্ধান হয়; যমৰ পা ঘূৰি আহে আৰু তেওঁ স্বৰ্গলৈ উভতি যায়। তীৰ্থ-উপদেশত কোৱা হৈছে—ভ্ৰাতৃদ্বিতীয়াৰ সংযোগকালত সৰোবৰত স্নান কৰি মন্দিৰৰ ওচৰত যমেশ্বৰ দৰ্শন কৰিব। তিলপাত্ৰ, দীপ, গাই আৰু কাঞ্চন যমলৈ অৰ্পণ কৰিলে সৰ্ব পাপ নাশ হয়; নৈতিক কাৰণ অস্বীকাৰ নহয়, ভক্তি-তপস্যা আৰু বিধিবদ্ধ কৰ্মে ভয় শমিত কৰে।
Shlokas
Verse 1
।ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि धर्मराजप्रतिष्ठितम् । यमेश्वरं महादेवं तस्यै वोत्तरतः स्थितम्
ঈশ্বৰে ক’লে: তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, ধৰ্মৰাজে প্ৰতিষ্ঠা কৰা যমেশ্বৰ নামৰ সেই মহাদেৱৰ ওচৰলৈ যাবা; সি সেই পবিত্ৰ স্থানৰ উত্তৰত অৱস্থিত।
Verse 2
यदा शप्तो धर्मराजश्छायया वरवर्णिनि । तदा तस्यापतत्पादः स च दुःखान्वितोऽभवत्
হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, ছায়াই যেতিয়া ধৰ্মৰাজক শাপ দিলে, তেতিয়া তেওঁৰ এটা পাদ খসিল আৰু তেওঁ দুঃখেৰে আচ্ছন্ন হ’ল।
Verse 3
ततः प्राभासिके क्षेत्रे तपस्तेपे महातपाः । स्थापयामास लिंगं तु तत्र देवस्य शूलिनः
তাৰ পাছত সেই মহাতপস্বীয়ে প্ৰাভাসিক ক্ষেত্ৰত তপস্যা কৰিলে আৰু তাত ত্ৰিশূলধাৰী দেৱৰ লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 4
तस्य तुष्टो महादेवस्ततः प्रत्यक्षतां गतः । अब्रवीद्धर्म भद्रं ते वरं वरय चेप्सितम्
তেওঁত সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱ তেতিয়া প্ৰত্যক্ষ হ’ল আৰু ক’লে— “হে ধৰ্ম, তোমাৰ মঙ্গল হওক; যি বৰ তুমি ইচ্ছা কৰা, সেই বৰ বাছি লোৱা।”
Verse 5
तदाऽब्रवीद्धर्मराजः पादः प्रपतितो मम । प्रसादात्तव देवेश जायतां पुनरेव हि
তেতিয়া ধৰ্মৰাজে ক’লে— “মোৰ পা খহি পৰিছে। হে দেৱেশ্বৰ, তোমাৰ কৃপাৰে ই পুনৰ জাগি উঠক, আগৰ দৰে হোৱক।”
Verse 6
एतल्लिंगं सुरश्रेष्ठ यन्मया निर्मितं तव । एतद्ये भक्तिसंयुक्ताः पश्यंति प्राणिनो भुवि
“হে সুৰশ্ৰেষ্ঠ, এই লিঙ্গ যি মই তোমাৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰিছোঁ— পৃথিৱীত যিসকল প্ৰাণী ভক্তিসহ ইয়াক দৰ্শন কৰে…”
Verse 7
तेषां तव प्रसादेन भूयात्पापविमोक्षणम्
“…তেওঁলোকৰ বাবে তোমাৰ কৃপাৰে পাপৰ পৰা মুক্তি হওক।”
Verse 8
एवं भविष्यतीत्युक्ता ह्यन्तर्धानं गतो हरः । यमोऽपि लब्धपादस्तु पुनरेव दिवं ययौ
“এনেই হ’ব” বুলি কৈ হৰ (শিৱ) অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু যমো, পা পুনৰ লাভ কৰি, পুনৰ স্বৰ্গলৈ গ’ল।
Verse 9
तस्मिन्दृष्टे सुरश्रेष्ठ यमलोकसमुद्भवम् । न भयं विद्यते नृणामपि दुष्कृतकारिणाम्
হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! যমলোক-সম্বন্ধে উদ্ভৱ হোৱা সেই (লিঙ্গ/দেৱতা) দৰ্শন কৰিলে মানুহৰ—দুষ্কৃতকাৰী হলেও—কোনো ভয় নাথাকে।
Verse 10
भ्रातृद्वितीयासंयोगे स्नात्वा पुष्करिणीजले । यमेश्वरसमीपस्थो यमेशमवलोकयेत्
ভ্ৰাতৃ-দ্বিতীয়া নামৰ শুভ উপলক্ষে পুষ্কৰিণীৰ পবিত্ৰ জলে স্নান কৰি, যমেশ্বৰাৰ ওচৰত থিয় হৈ ধৰ্মৰাজ যমক দৰ্শন কৰা উচিত।
Verse 11
तिलपात्रं प्रदातव्यं दीपं गाः कांचना दिकम् । यमदेवं समुद्दिश्य मुच्यते सर्वपातकैः
তিলৰ পাত্ৰ, দীপ, গাই আৰু সোণ—এই দানসমূহ যমদেৱক উদ্দেশ্য কৰি দিয়া উচিত; তাতে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।