Adhyaya 123

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रावणेश्वरमुत्तमम् । तस्माद्दक्षिणनैरृत्ये धनुषां षोडशे स्थितम्

ঈশ্বৰে ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, উত্তম ৰাৱণেশ্বৰলৈ গমন কৰা উচিত। সেই পূৰ্বৰ তীৰ্থৰ পৰা দক্ষিণ-নৈঋত্য দিশে ষোলো ধনু দূৰত্বত ই অৱস্থিত।

Verse 2

प्रतिष्ठितं दशास्येन सर्वपातकनाशनम् । पौलस्त्यो रावणो देवि राक्षसस्तु सुदारुणः

হে দেবী, সেই প্ৰতিষ্ঠা দশাস্য (ৰাৱণ) এ সকলো পাপ নাশকাৰী বুলি স্থাপন কৰিছিল। পুলস্ত্য বংশজাত ৰাৱণ সঁচাকৈয়ে অতি ভয়ংকৰ আৰু নিষ্ঠুৰ ৰাক্ষস আছিল।

Verse 3

त्रैलोक्यविजयाकाङ्क्षी पुष्पकेण चचार ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य विमानं तस्य पुष्पकम्

ত্ৰিলোক জয় কৰাৰ আকাঙ্ক্ষাৰে সি পুষ্পকত বিচৰণ কৰিছিল। আৰু কোনো এক সময়ত সেই পুষ্পকেই তাৰ বিমান, দিৱ্য বাহন হৈ আছিল।

Verse 4

व्रजद्वै व्योममार्गेण निश्चलं सहसाऽभवत् । स्तंभितं पुष्पकं दृष्ट्वा रावणो विस्मयान्वितः

আকাশপথে গৈ থাকোঁতে সি হঠাতে স্থিৰ হৈ পৰিল। পুষ্পক থমকি থকা দেখি ৰাৱণ বিস্ময়ে অভিভূত হ’ল।

Verse 5

प्रहस्तं प्रेषयामास किमिदं व्रज मेदिनीम् । अहताऽस्य गतिर्यस्मात्त्रैलोक्ये सचराचरे

সি প্ৰহস্তক পঠালে: “এইটো কি? যা, পৃথিৱীলৈ নামি অনুসন্ধান কৰ।” কিয়নো ত্ৰিলোকত, চল-অচল সকলোসহ, ইয়াৰ গতি কেতিয়াও বাধাপ্ৰাপ্ত হোৱা নাছিল।

Verse 6

तत्कस्मान्निश्चलं जातं विमानं पुष्पकं मम । अथाऽसौ सत्वरो देवि जगाम वसुधातले

“তেন্তে মোৰ পুষ্পক বিমান কিয় নিশ্চল হৈ পৰিল?” তাৰ পাছত, হে দেবী, তেওঁ তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতভাৱে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠলৈ নামিল।

Verse 7

अपश्यद्देवदेवेशं श्रीसोमेशं महाप्रभम् । स्तूयमानं सुरगणैः शतशोऽथ सहस्रशः

তেওঁ দেৱদেৱেশ, মহাতেজস্বী শ্ৰী সোমেশ—মহাপ্ৰভু—ক দেখিলে; যাক দেৱগণ শত শত আৰু সহস্ৰ সহস্ৰকৈ স্তৱ কৰি আছিল।

Verse 8

तं दृष्ट्वा राक्षसे न्द्राय तत्सर्वं विस्तरात्प्रिये । प्रहस्तः कथयामास यद्दृष्टं क्षेत्रमध्यतः

সেই সকলো দেখি, হে প্ৰিয়ে, প্ৰহস্তে ৰাক্ষসাধিপতিক বিস্তাৰে ক’লে—পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ মধ্যভাগত তেওঁ যি যি দেখিছিল।

Verse 9

प्रहस्त उवाच । राक्षसेश महाबाहो शिवक्षेत्रं निजं प्रभो । प्रभासेति समाख्यातं गणगन्धर्वसेवितम्

প্ৰহস্ত ক’লে: “হে ৰাক্ষসেশ, মহাবাহু প্ৰভু! এইটো শিৱৰ নিজ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ। ই ‘প্ৰভাস’ নামে খ্যাত, আৰু শিৱগণ তথা গন্ধৰ্বসকলে ইয়াত সেৱা কৰে।”

Verse 10

तत्र सोमेश्वरो देवः स्वयं तिष्ठति शङ्करः । अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च दंतोलूखलिभिस्तथा । ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च पूज्यमानः समंततः

তাত সোমেশ্বৰ দেৱ—স্বয়ং শংকৰ—সাক্ষাতে অৱস্থিত। চাৰিওফালে জলাহাৰী, বায়ুহাৰী তপস্বী, দন্তোলূখলি আৰু বালখিল্য ঋষিসকলে তেওঁৰ পূজা কৰে।

Verse 11

प्रभावात्तस्य देवस्य नेदं गच्छति पुष्पकम् । न स प्रालंघ्यते देवो ह्यलंघ्यो यः सुरासुरैः

সেই দেৱতাৰ প্ৰভাৱত এই পুষ্পক আগলৈ নাযায়। সেই ঈশ্বৰক অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰি; দেৱ-অসুৰেও যিজন অলঙ্ঘ্য, তেওঁ সঁচাকৈ অজেয়।

Verse 12

ईश्वर उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः । अवतीर्य धरापृष्ठं सोमेशं समपश्यत

ঈশ্বৰ উৱাচ: সেই বাক্য শুনি, বিস্ময়ে ফুলি উঠা নয়নে, তেওঁ ধৰণীৰ পৃষ্ঠলৈ নামি সোমেশ (সোমেশ্বৰ প্ৰভু)ক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 13

पूजयामास देवेशि भक्त्या परमया युतः । रत्नैर्बहुविधैर्वस्त्रैर्गन्धपुष्पानुलेपनैः

হে দেৱেশী, পৰম ভক্তিৰে যুক্ত হৈ তেওঁ প্ৰভুক পূজা কৰিলে—বহুবিধ ৰত্ন, বস্ত্ৰ, সুগন্ধ, ফুল আৰু অনুলেপনেৰে।

Verse 14

अथ पौरजना दृष्ट्वा रावणं राक्षसेश्वरम् । सर्वदिक्षु वरारोहे भयाद्भीताः प्रदुद्रुवुः

তাৰ পাছত, হে সুন্দৰ নিতম্বা দেৱী, নগৰবাসীয়ে ৰাক্ষসেশ্বৰ ৰাৱণক দেখি ভয়তে সকলো দিশলৈ পলাই গ’ল।

Verse 15

शून्यं समभवत्सर्वं तत्र देवो व्यवस्थितः । एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी

তাত সকলো শূন্য হৈ পৰিল, কিন্তু দেৱতা তাতেই অৱস্থিত থাকিল। ঠিক সেই সময়তে এক অশৰীৰী বাণী ক’লে।

Verse 16

दशग्रीव महाबाहो अयने चोत्तरे तथा । यात्राकाले तु देवस्य सर्वपापप्रणाशने

হে দশগ্ৰীৱ, মহাবাহো! বিশেষকৈ উত্তৰায়ণৰ সময়ত আৰু দেৱতাৰ যাত্ৰা-কালত—যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে—…

Verse 17

दूरतः समनुप्राप्ता भूरिलोका द्विजातयः । राक्षसानां भयाद्भीताः प्रयांति हि दिशो दश

দূৰৰ পৰা বহু লোক—বিশেষকৈ দ্বিজাতিসকল—আহি উপস্থিত হৈছিল; কিন্তু ৰাক্ষসৰ ভয়ত ভীত হৈ সঁচাকৈয়ে তেওঁলোকে দহো দিশলৈ গুচি যায়।

Verse 18

भयान्मा त्वं राक्षसेन्द्र यात्राविघ्नकरो भव । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धक्ये यौवनेऽपि च । तत्सर्वं क्षालयेन्मर्त्यो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्

সেয়ে, হে ৰাক্ষসেন্দ্ৰ, ভয়ত পৰি যাত্ৰাৰ বিঘ্নকাৰী নহ’বাঁ। শৈশৱ, যৌৱন বা বাৰ্ধক্যত মৰ্ত্যই যি পাপ সঞ্চয় কৰে, প্ৰভু সোমেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে সেয়া সকলো ধুই যায়।

Verse 19

ततोऽसौ राक्षसेन्द्रस्तु गत्वैकान्ते सुगह्वरे । लिंगं च स्थापयामास भक्त्या परमया युतः

তেতিয়া সেই ৰাক্ষসেন্দ্ৰ একান্তৰ সুন্দৰ গুহা-গহ্বৰত গৈ, পৰম ভক্তিৰে যুক্ত হৈ, এটা লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 20

ततस्तन्निरतो भूत्वा सर्वैस्तै राक्षसेश्वरः । पूजयामास देवेशि उपवासपरायणः

তাৰ পাছত সেই ৰাক্ষসেশ্বৰ সকলো সেই নিবেদনসহ সেই পূজাত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন হ’ল; হে দেৱেশী, উপবাস-পরায়ণ হৈ তেওঁ পূজা কৰিলে।

Verse 21

चकार पुरतस्तस्य गीतवाद्येन जागरम् । ततोऽर्धरात्रसमये वागुवाचाशरीरिणी

তেওঁ তেঁওৰ সন্মুখত গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰেৰে জাগৰণ কৰিলে। তাৰ পাছত অৰ্ধৰাত্ৰিৰ সময়ত এক অশৰীৰী বাণীয়ে পুনৰ ক’লে।

Verse 22

दशग्रीव महाबाहो परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । मम प्रसादात्त्रैलोक्यं वशगं ते भविष्यति । अत्र संनिहितो नित्यं स्थास्याम्यहमसंशयम्

হে দশগ্ৰীৱ, মহাবাহু, হে অনঘ! মই তোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট। মোৰ প্ৰসাদে ত্ৰিলোক তোৰ বশত থাকিব। আৰু ইয়াত মই সদায় সংনিহিত হৈ নিশ্চয় থাকিম—সন্দেহ নাই।

Verse 23

ये चैतत्पूजयिष्यंति लिंगं भक्तियुता नराः । अजेयास्ते भविष्यंति शत्रूणां राक्षसेश्वर

আৰু যিসকল মানুহ ভক্তিসহ এই লিঙ্গৰ পূজা কৰিব, হে ৰাক্ষসেশ্বৰ, তেওঁলোক শত্রুৰ দ্বাৰা অজেয় হ’ব।

Verse 24

यास्यंति परमां सिद्धिं मत्प्रसादादसंशयम् । एवमुक्त्वा वरारोहे विरराम वृषध्वजः

তেওঁলোকে মোৰ প্ৰসাদে নিঃসন্দেহে পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিব। এইদৰে কৈ, হে সুশ্ৰোণি, বৃষধ্বজ (শিৱ) নীৰৱ হ’ল।

Verse 25

रावणोऽपि स संतुष्टो भूयोभूयो महेश्वरम् । पूजयित्वा च तल्लिंगं समारुह्य च पुष्पकम् । त्रैलोक्यविजयाकांक्षी इष्टं देशं जगाम ह

ৰাৱণো সন্তুষ্ট হৈ পুনৰ পুনৰ মহেশ্বৰ আৰু সেই লিঙ্গৰ পূজা কৰিলে। তাৰ পাছত পুষ্পক বিমানে আৰোহণ কৰি, ত্ৰিলোক জয়ৰ আকাঙ্ক্ষাৰে, নিজৰ ইচ্ছিত দেশলৈ গ’ল।

Verse 123

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত “ৰাৱণেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন” নামক একশ তেইশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।