Adhyaya 118

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोप्यादित्यमनुत्तमम् । भूतेशाद्वायवे भागे धनुषां त्रिंशकेन्तरे

ঈশ্বৰ ক’লে: তেতিয়া, হে মহাদেৱী, ভূতেশৰ পৰা বায়ব্য দিশাত ত্ৰিশ ধনুষ দূৰত অৱস্থিত অনুত্তম গোপ্যাদিত্যৰ ধামলৈ যোৱা উচিত।

Verse 2

बलातिबलदैत्यघ्न्या दक्षिणाग्नेयसंस्थितम् । धनुषां दशके देवि संस्थितं पापनाशनम्

হে দেৱী, ই দক্ষিণ-আগ্নেয় দিশাত দহ ধনুষ দূৰত অৱস্থিত; ই পাপনাশক আৰু বলাতিবল দানৱ-সংহাৰিণী ৰূপে খ্যাত।

Verse 3

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि महापापहरां शुभाम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या दुःखशोकैः प्रमुच्यते

মই তাৰ শুভ উৎপত্তিৰ কথা ক’ম, যি মহাপাপ হৰণ কৰে। ইয়াক ভক্তিভাৱে শুনিলে মানুহ দুঃখ-শোকৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 4

पुरा कृष्णो महातेजा यदा प्रभासमागतः । सहितो यादवैः सर्वैः षट्पञ्चाशतिकोटिभिः

পূৰ্বে, যেতিয়া মহাতেজস্বী কৃষ্ণ প্ৰভাসলৈ আহিছিল, তেতিয়া তেওঁ সকলো যাদৱৰ সৈতে—ছাপ্পন্ন কোটি সংখ্যাৰে—সহিত আছিল।

Verse 5

षोडशैव सहस्राणि गोप्यस्तत्र समागताः । लक्षमेकं तथा षष्टिरेते कृष्णसुताः प्रिये

তাত ষোড়শ সহস্ৰ গোপীও সমবেত হ’ল। আৰু হে প্ৰিয়ে, কৃষ্ণৰ পুত্ৰসকল এক লক্ষ ষাঠি সংখ্যাৰ আছিল।

Verse 6

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे संस्थिताः पापनाशने । यादवस्थलमासाद्य यावद्रैवतको गिरि

তাত প্ৰাভাস পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত—পাপনাশক স্থানে—তেওঁলোকে অৱস্থান কৰিলে; যাদৱসকলৰ বসতি লাভ কৰি, ৰৈৱতক পৰ্বতলৈকে বিস্তৃত আছিল।

Verse 7

तत्र द्वादशवर्षाणि संस्थितास्ते महाबलाः । क्षेत्रं पवित्रमादाय शिवलिंगानि ते पृथक् । स्थापयाञ्चक्रिरे सर्वे ह्यंकितानि स्वनामभिः

তাত সেই মহাবলীসকলে দ্বাদশ বছৰ অৱস্থান কৰিলে। সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ গ্ৰহণ কৰি, তেওঁলোকে পৃথক পৃথক শিৱলিঙ্গ স্থাপন কৰিলে, সকলো নিজৰ নিজৰ নামৰে অঙ্কিত।

Verse 8

एवं समग्रं तत्क्षेत्रं यावद्द्वादशयोजनम् । ध्वजलिंगांकितं चक्रुः सर्वे यादवपुंगवाः

এইদৰে সমগ্ৰ ক্ষেত্ৰ—দ্বাদশ যোজন পৰ্যন্ত—সকলো যাদৱশ্ৰেষ্ঠই ধ্বজা আৰু শিৱলিঙ্গৰ চিহ্নেৰে অঙ্কিত কৰিলে।

Verse 9

हस्तहस्तान्तरे देवि प्रासादाः क्षेत्र मध्यतः । सुवर्णकलशोपेताः पताकाकुलितांबराः । विराजंते तु तत्रस्थाः कीर्तिस्तंभा हरेरिव

হে দেবী, ক্ষেত্ৰৰ মধ্যভাগত হাত-হাত অন্তৰে প্ৰাসাদসমূহ আছিল; সুৱৰ্ণ কলশেৰে শোভিত, পতাকাৰে আকাশ আৱৰি—তাত অৱস্থিত সেয়া হৰিৰ কীৰ্তিস্তম্ভৰ দৰে দীপ্তিমান আছিল।

Verse 10

ततो गोप्यो महादेवि आद्या याः षोडश स्मृताः । तासां नामानि ते वक्ष्ये तानि ह्मेकमनाः शृणु

তেতিয়া, হে মহাদেৱী, স্মৰণীয় ষোড়শ আদ্যা গোপীসকলৰ নাম মই তোমাক ক’ম; একাগ্ৰচিত্তে শুনা।

Verse 11

लंबिनी चन्द्रिका कान्ता क्रूरा शान्ता महोदया । भीषणी नन्दिनीऽशोका सुपर्णा विमलाऽक्षया

তেওঁলোক হ’ল—লম্বিনী, চন্দ্ৰিকা, কান্তা, ক্ৰূৰা, শান্তা, মহোদয়া; ভীষণী, নন্দিনী, অশোকা, সুপৰ্ণা, বিমলা আৰু অক্ষয়া।

Verse 12

शुभदा शोभना पुण्या हंसस्यैताः कलाः स्मृताः । हंस एव मतः कृष्णः परमात्मा जनार्दनः

শুভদা, শোভনা আৰু পুণ্যা—এইসকলক হংসৰ দিৱ্য কলা বুলি স্মৰণ কৰা হয়। আৰু সেই হংসকেই কৃষ্ণ—জনাৰ্দন, পৰমাত্মা—বুলি বুজা হয়।

Verse 13

तस्यैताः शक्तयो देवि षोडशैव प्रकीर्तिताः । चन्द्ररूपी ततः कृष्णः कलारूपास्तु ताः स्मृताः

হে দেৱী, এই ষোড়শকেই তেওঁৰ শক্তি বুলি প্ৰখ্যাত কৰা হৈছে। সেয়েহে কৃষ্ণ চন্দ্ৰৰূপ, আৰু তেওঁলোকক চন্দ্ৰৰ কলাৰূপ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 14

संपूर्णमण्डला तासां मालिनी षोडशी कला । प्रतिपत्तिथिमारभ्य विचरत्यासु चन्द्रमाः

তেওঁলোকৰ মাজত ষোড়শী কলা—মালিনী—চন্দ্ৰৰ সম্পূৰ্ণ মণ্ডল গঢ়ে। প্ৰতিপদা তিথিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চন্দ্ৰমা এই কলাসকলৰ মাজেৰে বিচৰণ কৰে।

Verse 15

षोडशैव कला यास्ता गोपीरूपा वरानने । एकैकशस्ताः संभिन्नाः सहस्रेण पृथक्पृथक्

হে সুন্দৰ-মুখী দেৱী! সেই ষোলোটা কলাই গোপীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। প্ৰতিটো কলা পুনৰ হাজাৰ হাজাৰ ভেদে পৃথক পৃথকভাৱে বিভক্ত হৈছে।

Verse 16

एवं ते कथितं देवि रहस्यं ज्ञानसंभवम् । एवं यो वेद पुरुषः स ज्ञेयो वैष्णवो बुधैः

হে দেৱী! জ্ঞান-সম্ভূত এই গূঢ় ৰহস্য মই তোমাক এইদৰে ক’লোঁ। যি পুৰুষ এইভাৱে বুজে, জ্ঞানীসকলে তাক সত্য বৈষ্ণৱ বুলি জানে।

Verse 17

अथ ताभिः कृताञ्ज्ञात्वा प्रासादान्यादवैः पृथक् । ततो गोप्योऽपि ताः सर्वाः सहस्राणि तु षोडश । कृष्णमाज्ञाप्य भावेन स्थापयांचक्रिरे रविम्

তাৰ পাছত যাদৱসকলে তেওঁলোকক যথোচিত সন্মান জনাই পৃথক পৃথক প্ৰাসাদ (মন্দিৰ) সাজিলে। তাৰপিছত সেই সকলো গোপী—ষোলো হাজাৰ—কৃষ্ণৰ অনুমতি লৈ ভাৱভক্তিৰে ৰবি (সূৰ্য)ক তাত স্থাপন কৰিলে।

Verse 18

ऋषिभिर्नारदाद्यैस्तास्तथा क्षेत्रनिवासिभिः । तं प्रतिष्ठापयामासुः प्रतिष्ठाविधिना रविम्

নাৰদ আদি ঋষিসকল আৰু ক্ষেত্ৰ-নিবাসীসকলৰ সৈতে তেওঁলোকে প্ৰতিষ্ঠা-বিধি অনুসাৰে সেই ৰবি (সূৰ্যদেৱ)ক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 19

प्रतिष्ठिते ततः सूर्ये ददुर्दानानि भूरिशः । ततः क्षेत्रनिवासिभ्यो गोभूहेमांबराणि च

সূৰ্য প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ পাছত তেওঁলোকে প্ৰচুৰ দান দিলে। তাৰপিছত ক্ষেত্ৰ-নিবাসীসকলক গাই, ভূমি, সোণ আৰু বস্ত্ৰো দান কৰিলে।

Verse 20

ततस्त ऋषयः सर्वे संतुष्टा हृष्टमानसाः । चक्रुर्नाम रवेस्तत्र गोप्यादित्येति विश्रुतम् । सर्वपाप हरं देवं महासौभाग्यदायकम्

তেতিয়া সকলো ঋষি সন্তুষ্ট হৈ অন্তৰত আনন্দিত হ’ল। তেওঁলোকে তাত সূৰ্যদেৱক ‘গোপ্যাদিত্য’ নামে নামকৰণ কৰিলে, যি নাম প্ৰসিদ্ধ হ’ল। সেই দেৱে সকলো পাপ হৰণ কৰে আৰু মহা সৌভাগ্য দান কৰে।

Verse 21

एवं कृते कृतार्थास्ताः संप्राप्यातिमहद्यशः । जग्मुर्यथागतं सर्वा द्वारकां कृष्णसंयुताः

এইদৰে সকলো কাৰ্য সম্পন্ন হোৱাত, সেই নাৰীসকল কৃতাৰ্থ হৈ আৰু মহৎ যশ লাভ কৰি, যিদৰে আহিছিল তেনেদৰেই উভতি গ’ল—কৃষ্ণৰ সঙ্গত দ্বাৰকাত।

Verse 22

पुनः कालान्तरे देवि शापाद्दुर्वाससः प्रिये । यादवस्थलतां प्राप्ताः प्रभासे पापनाशने

পুনৰ কিছু কাল পিছত, হে দেবী—হে প্ৰিয়ে—দুৰ্বাসাৰ শাপৰ ফলত, পাপনাশক প্ৰভাসত তেওঁলোকে যাদৱসকলৰ বসতিস্থানত উপস্থিত হ’ল।

Verse 23

एवं ते कथितो देवि गोप्यादित्यसमुद्भवः । माहात्म्यं तस्य ते वच्मि पूजावन्दनजं क्रमात्

এইদৰে, হে দেবী, মই তোমাক গোপ্যাদিত্যৰ উৎপত্তিৰ কথা ক’লোঁ। এতিয়া মই তোমাক ক্ৰম অনুসাৰে তেওঁৰ মাহাত্ম্য ক’ম—যি পূজা আৰু বন্দনাৰ পৰা উদ্ভৱ হয়।

Verse 24

अस्मिन्मित्रवने देवि यो गोपीभिः प्रतिष्ठितः । तस्य दर्शनमात्रेण दुःखशोकैः प्रमुच्यते

এই মিত্ৰবনত, হে দেবী, গোপীসকলে যি দেৱতাক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, তেওঁৰ কেৱল দর্শনমাত্ৰেই মানুহ দুখ-শোকৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 25

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं ते नरा यान्ति ये गोपीरविमाश्रिताः

ইয়াত দগ্ধ-তপস্যা বা বহুদক্ষিণাযুক্ত যজ্ঞে যি পৰম গতি লাভ হয়, গোপী-ৰবি (গোপ্যাদিত্য)ৰ শৰণ লোৱা নৰসকলে সেই একে উত্তম গতি লাভ কৰে।

Verse 26

येन सर्वात्मना भावो गोप्यादित्ये निवेशितः । महेश्वरि कृतार्थत्वात्स श्लाघ्यो धन्य एव सः

হে মহেশ্বৰী, যিজনে নিজৰ সমগ্ৰ সত্তাৰে গোপ্যাদিত্যত ভক্তিভাৱ স্থাপন কৰিছে, সি কৃতাৰ্থ হোৱাৰ বাবে ধন্য আৰু প্ৰশংসাৰ যোগ্য।

Verse 27

अपि नः स कुले धन्यो जायते कुलपावनः । भाग्यवान्भक्तिभावेन येन भानुरुपासितः

আমাৰ বংশত যিজন ধন্য ব্যক্তি জন্মে, সি কুল-পাৱন হয়; ভক্তিভাৱে যিজনে ভানু (সূৰ্য)ৰ উপাসনা কৰে, সি সত্যই ভাগ্যৱান।

Verse 28

सप्तम्यां पूजयेद्यस्तु माघे मास्युषसि प्रिये । सप्तावरान्सप्त पूर्वान्पितॄन्सोप्युद्धरेन्नरः

হে প্ৰিয়ে, মাঘ মাহত সপ্তমীৰ প্ৰভাতত যিজনে পূজা কৰে, সেই নৰে পিতৃলোককো উদ্ধাৰ কৰে—সাত পুৰ্বপুৰুষ আৰু সাত আগন্তুক পুৰুষলৈকে।

Verse 29

छिनत्ति रोगान्दुश्चेष्टान्दुर्जयाञ्जयति ह्यरीन्

ই ৰোগ কাটি পেলায়, কুচেষ্টা-জনিত দুষ্প্ৰবৃত্তি নাশ কৰে, আৰু দুৰ্জয় শত্রুকো জয় কৰে।

Verse 30

न सप्तम्यां स्पृशेत्तैलं नीलवस्त्रं न धारयेत् । न चाप्यामलकैः स्नानं न कुर्यात्कलहं क्वचित्

সপ্তমীত তেল স্পৰ্শ নকৰিব, নীলা বস্ত্ৰ নপিন্ধিব; আমলকী লৈ স্নান নকৰিব আৰু ক’তো কলহ নকৰিব।

Verse 31

नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्

দ্বিজে নীলা বা ৰক্ত বস্ত্ৰ পিন্ধি যি কৰ্ম কৰে—স্নান, দান, জপ, হোম, স্বাধ্যায় বা পিতৃতৰ্পণ—সেয়া তাৰ বাবে নিষ্ফল হয়; নীলসূত্ৰ ধাৰণৰ বাবে মহাযজ্ঞো বৃথা হয়।

Verse 32

नीलीरक्तं यदा वस्त्रं विप्रस्त्वंगेषु धारयेत् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

যদি কোনো ব্ৰাহ্মণে দেহত নীলা-ৰক্ত বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰে, তেন্তে দিন-ৰাত উপবাস/সংযম পালন কৰি পঞ্চগব্যেৰে শুদ্ধ হয়।

Verse 33

रोमकूपे यदा गच्छेद्रसं नीलस्य कस्यचित् । पतितस्तु भवेद्विप्रस्त्रिभिः कृच्छ्रैर्व्यपोहति

যদি কোনো নীলা ৰঙ/দ্ৰৱৰ ৰস ৰোমকূপত প্ৰৱেশ কৰে, তেন্তে ব্ৰাহ্মণ পতিত বুলি গণ্য হয়; তিনিটা কৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্তে সেই দোষ দূৰ কৰে।

Verse 34

नीलमध्यं यदा गच्छेत्प्रमादाद्ब्राह्मणः क्वचित् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

যদি ব্ৰাহ্মণে অসাৱধানতাবশত ক’তো নীলা (নীল পদাৰ্থ/অঞ্চল)ৰ মাজলৈ গুচি যায়, তেন্তে দিন-ৰাত উপবাস/সংযম পালন কৰি পঞ্চগব্যেৰে শুদ্ধ হয়।

Verse 35

नीलदारु यदा भिद्येद्ब्राह्मणानां शरीरके । शोणितं दृश्यते तत्र द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

যদি নীল-দাৰু ব্ৰাহ্মণৰ দেহত বিদ্ধ হয় আৰু তাত ৰক্ত দেখা যায়, তেন্তে দ্বিজে চান্দ্ৰায়ণ প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰিব লাগে।

Verse 36

कुर्यादज्ञानतो यस्तु नीलं वै दन्तधावनम् । कृत्वा कृच्छ्रद्वयं तस्य शुद्धिरुक्ता मनीषिभिः

কিন্তু যি জনে অজ্ঞানতাবশত নীল পদাৰ্থক দন্তধাৱন ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰে, মনীষীসকলে কয় যে তাৰ শুদ্ধি দুবাৰ কৃচ্ছ্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিলেই হয়।

Verse 37

इत्येतत्कथितं देवि गोप्यादित्यमहोदय । पापघ्नं सर्वजन्तूनां श्रुतं सर्वार्थसाधकम्

এইদৰে, হে দেবী, গোপ্যাদিত্যৰ মহিমাময় উদয় বৰ্ণিত হ’ল—সকলো প্ৰাণীৰ পাপনাশক; আৰু ইয়াক শুনিলে সকলো শুভ উদ্দেশ্য সিদ্ধ হয়।

Verse 38

गवां शतसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्कुरुजांगले । पुण्यं भवति देवेशि तद्गोप्यादित्यदर्शने

হে দেবেশী, কুরুজাঙ্গলত এক লক্ষ গাই দান কৰিলে যি পুণ্য হয়, সেই একেই পুণ্য গোপ্যাদিত্যৰ দৰ্শনমাত্ৰে লাভ হয়।

Verse 118

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गोप्यादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত “গোপ্যাদিত্য-মাহাত্ম্য বৰ্ণন” নামক একশ অষ্টাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।