
ঈশ্বৰে মহাদেৱীক প্ৰভাস-ক্ষেত্ৰত তীৰ্থযাত্ৰাৰ ক্ৰম উপদেশ দিয়ে—প্ৰথমে পৰমপ্ৰসিদ্ধ পুষ্কৰেশ্বৰলৈ গৈ, তাৰ পাছত তাৰ দক্ষিণত অৱস্থিত জানকীশ্বৰক দৰ্শন-পূজা কৰিব লাগে। পুষ্কৰেশ্বৰ-লিঙ্গ অতি প্ৰভাৱশালী বুলি কোৱা হৈছে; ইয়াৰ মহিমা আদৰ্শ পূজাৰে প্ৰমাণিত—ব্ৰহ্মপুত্ৰ (ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ) আৰু ঋষি সনৎকুমাৰে সোণালী পুষ্কৰ-পুষ্পে বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰিছিল, সেয়েহে নাম আৰু কীৰ্তি প্ৰসিদ্ধ। ইয়াত আচাৰ-ফলৰ নীতি বৰ্ণিত—গন্ধ, পুষ্প আদি অৰ্পণ কৰি ভক্তিসহ, ক্ৰমে আৰু শাস্ত্ৰোক্ত বিধিত কৰা পূজা ‘পুষ্কৰী-যাত্ৰা’ সম্পন্ন কৰাৰ সমান গণ্য হয়। এই তীৰ্থ ‘সৰ্বপাপকনাশন’ বুলি খ্যাত; যাত্ৰা নৈতিক শুদ্ধি আৰু শৃঙ্খলিত ভক্তিমাৰ্গৰূপে প্ৰতিপন্ন।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पुष्करेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव दक्षिणे भागे जानकीश्वरमुत्तमम्
ঈশ্বৰ ক’লে: “তাৰ পাছত, হে মহাদেৱী, উত্তম পুষ্কৰেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত। আৰু তাৰ দক্ষিণ ভাগত সৰ্বোত্তম মঙ্গলময় জানকীশ্বৰ আছে।”
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं तु ब्रह्मपुत्रेण पूजितम् । सनत्कुमारमुनिना श्रद्धया हेम पुष्करैः
সেই মহাপ্ৰভাৱশালী লিঙ্গ ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ—মুনি সনৎকুমাৰে—শ্ৰদ্ধাৰে সোনালী পদ্মফুলেৰে পূজা কৰিছিল।
Verse 3
पूजितं तद्विधानेन तेन तत्पुष्करेश्वरम् । ख्यातं तत्र वरारोहे सर्वपातकनाशनम्
তেওঁ বিধি অনুসাৰে পূজা কৰাত, সেই (লিঙ্গ) তাত ‘পুষ্কৰেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ল, হে সুন্দৰ নিতম্বা, সৰ্ব পাপ বিনাশক।
Verse 4
यस्तं पूजयते भक्त्या गंषपुष्पादिभिः क्रमात् । यात्रा कृता भवेत्तेन पौष्करी नात्र संशयः
যি কোনোবাই ভক্তিৰে সুগন্ধি ফুল আদি উপচাৰ ক্ৰমে ক্ৰমে অৰ্পণ কৰি তাঁক পূজা কৰে, সেইজনৰ পুষ্কৰী যাত্ৰা নিশ্চয় সম্পন্ন হয়; ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 115
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वामनस्वामिमाहात्म्ये पुष्करेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चदशोत्तरशततमोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশীতিসাহস্ৰ শ্লোকযুক্ত সংহিতাৰ অন্তৰ্গত—সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডত, প্ৰথম প্ৰভাসক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য অংশত, বামনস্বামী-মাহাত্ম্যৰ ভিতৰত, “পুষ্কৰেশ্বৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামক ১১৫তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।