Adhyaya 10

Verse 1

ईश्वर उवाच । अन्यच्च कथयिष्यामि रहस्यं तव भामिनि । यत्र कस्य चिदाख्यातं तत्ते वच्मि वरानने

ঈশ্বৰে ক’লে: হে ভামিনী, মই তোমাক আৰু এটা গোপন তত্ত্ব ক’ম; যি কেতিয়াবা ক’ৰবাত কাকো কোৱা হৈছিল, সেই কথাই মই তোমাক কওঁ, হে সুমুখী।

Verse 2

पृथ्वीभागे स्थितो ब्रह्मा अपां भागे जनार्द्दनः । तेजोभागस्थितो रुद्रो वायुभागे तथेश्वरः

পৃথিৱীৰ অংশত ব্ৰহ্মা অৱস্থিত; জলৰ অংশত জনাৰ্দন। তেজ (অগ্নি) অংশত ৰুদ্ৰ অৱস্থিত, আৰু বায়ুৰ অংশত তেনেদৰে ঈশ্বৰ।

Verse 3

आकाशभागसंस्थाने स्थितः साक्षात्सदाशिवः

আকাশ-ভাগৰ ধামত সাক্ষাৎ সদাশিৱ স্বয়ং প্ৰত্যক্ষ ৰূপে অৱস্থিত।

Verse 4

यस्ययस्यैव यो भागस्तस्मिंस्तीर्थानि यानि वै । तस्यतस्य न संदेहः स स एवेश्वरः स्मृतः

যি যি ভাগৰ ওপৰত যি দেৱতা অধিষ্ঠিত, সেই ভাগতেই যি তীৰ্থসমূহ স্থাপিত—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই; সেই অধিষ্ঠাতা শক্তিকেই ঈশ্বৰ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 5

छागलंडं दुगण्डं च माकोटं मण्डलेश्वरम् । कालिंजरं वनं चैव शंकुकर्णं स्थलेश्वरम्

ছাগলণ্ড আৰু দুগণ্ড; মাকোট—যি মণ্ডলেশ্বৰ নামে খ্যাত; কালিঞ্জৰ আৰু পবিত্ৰ বন; আৰু শঙ্কুকৰ্ণ—যি স্থলেশ্বৰ বুলি কোৱা হয়—এইসকলক ক্ষেত্ৰৰ পুণ্য শক্তিসমূহৰ মাজত ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 7

महाकालं मध्यमं च केदारं भैरवं तथा । पवित्राष्टकमेतद्धि जलसंस्थं वरानने

মহাকাল, মধ্যম, কেদাৰ আৰু তদ্ৰূপ ভৈৰৱ—হে সুন্দৰ-মুখী, এইয়েই জলত স্থাপিত ‘পবিত্ৰাষ্টক’।

Verse 8

अमरेशं प्रभासं च नैमिषं पुष्करं तथा । आषाढिं चैव दण्डिं च भारभूतिं च लांगलम्

অমৰেশ আৰু প্ৰভাস; নৈমিষ আৰু পুষ্কৰ; তদ্ৰূপ আষাঢ়ি, দণ্ডী, ভাৰভূতি আৰু লাঙ্গল—এইসকলকো ক্ষেত্ৰৰ পুণ্য তীৰ্থ-সন্নিধিসমূহৰ মাজত গণনা কৰা হয়।

Verse 9

आदि गुह्याष्टकं ह्येतत्तेजस्तत्त्वे प्रतिष्ठितम् । गया चैव कुरुक्षेत्रं तीर्थं कनखलं तथा

এই ‘আদি গুহ্য অষ্টক’ নিশ্চয় তেজস্-তত্ত্বৰ নীতিত প্ৰতিষ্ঠিত। গয়া, কুৰুক্ষেত্ৰ আৰু কনখল তীৰ্থো ইয়াৰ অন্তৰ্গত।

Verse 10

विमलं चाट्टहासं च माहेन्द्रं भीमसंज्ञकम् । गुह्याद्गुह्यतरं ह्येतत्प्रोक्तं वाय्वष्टकं तव

বিমল আৰু আট্টহাস; মাহেন্দ্ৰ আৰু ‘ভীম’ নামে খ্যাত—এই সকলোকে তোমাৰ বাবে ‘বায়্ব অষ্টক’ বুলি কোৱা হৈছে, গুহ্যতকৈও অধিক গুহ্য।

Verse 11

वस्त्रापथं रुद्रकोटिर्ज्येष्ठेश्वरं महालयम् । गोकर्णं रुद्रकर्णं च वर्णाख्यं स्थापसंज्ञकम्

বস্ত্ৰাপথ, ৰুদ্ৰকোটি, জ্যেষ্ঠেশ্বৰ, মহালয়; গোকৰ্ণ আৰু ৰুদ্ৰকৰ্ণ; আৰু বৰ্ণাখ্য, যাক স্থাপ নামে জনা যায়—এইবোৰো তীৰ্থ-প্ৰকাশৰ মাজত ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 12

पवित्राष्टकमेतद्धि आकाशस्थं वरानने । एतानि तत्त्वतीर्थानि सर्वाणि कथितानि वै

হে সুশ্ৰীমুখী, এই ‘পবিত্ৰ অষ্টক’ নিশ্চয় আকাশত অৱস্থিত। এইদৰে সকলো ‘তত্ত্ব-তীৰ্থ’ সত্যই বৰ্ণনা কৰা হ’ল।

Verse 13

यो यस्मिन्देवता तत्त्वे सा तन्माहात्म्यसूचिका । औदकं च महातत्त्वं विष्णोश्चातिप्रियं प्रिये

যি যি তত্ত্বত যি দেৱতা কোৱা হয়, সেই স্থাপনাই সেই তত্ত্বৰ মাহাত্ম্য সূচায়। আৰু হে প্ৰিয়ে, জলীয় মহাতত্ত্ব বিষ্ণুৰ অতি প্ৰিয়।

Verse 14

जलशायी स्मृतस्तेन नारायण इति श्रुतिः । आप्यतत्त्वं तु तीर्थानि यानि प्रोक्तानि ते मया

সেয়েহে তেওঁ ‘জলত শয়ন কৰা’ বুলি স্মৰণীয়; সেইবাবেই শ্ৰুতিত তেওঁৰ নাম ‘নাৰায়ণ’ বুলি কীৰ্তিত। মই তোমাক যি তীৰ্থসমূহ ক’লোঁ, সেয়া সকলো আপ্য-তত্ত্ব, অৰ্থাৎ জল-সিদ্ধান্তত প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 15

तानि प्रियाणि देवेशि ध्रुवं नारायणस्य वै । औदकं चैव यत्तत्त्वं तस्मिन्प्राभासिकं स्मृतम्

হে দেৱেশী, সেই সকলো (পবিত্ৰ লক্ষণ) নিশ্চয়েই নাৰায়ণৰ অতি প্ৰিয়। আৰু যি ‘ঔদক’—জল-সম্বন্ধীয়—তত্ত্ব আছে, সেয়াই এই প্ৰভাস-ভূমিত ‘প্ৰাভাসিক’ সাৰ বুলি স্মৃত।

Verse 16

तत्र देवो लयं याति हरिर्जन्मनिजन्मनि । स वासुदेवः सूक्ष्मात्मा परात्परतरे स्थितः

তাত হৰি—প্ৰভু—জন্মে জন্মে পুনঃপুনঃ লয়ত প্ৰৱেশ কৰে। সেই সূক্ষ্মাত্মা বাসুদেৱ পৰাতো পৰতৰত অৱস্থাত স্থিত।

Verse 17

स शिवः परमं व्योम अनादिनिधनो विभुः । तस्मात्परतरं नास्ति सर्वशास्त्रागमेषु च

সেই শিৱই পৰম ব্যোম—চেতনাৰ সৰ্বোচ্চ আকাশ—অনাদি অনন্ত, সৰ্বব্যাপী বিভু। সকলো শাস্ত্ৰ আৰু আগমত ঘোষণা কৰা হৈছে যে তেওঁৰ ওপৰতকৈ পৰতর একো নাই।

Verse 18

सिद्धांतागमवेदांतदर्शनेषु विशेषतः । तेषु चैव न भिन्नस्तु मया सार्द्धं यशस्विनि

বিশেষকৈ সিদ্ধান্ত, আগম আৰু বেদান্ত-দৰ্শনত এই তত্ত্ব উপদেশিত। আৰু সেইসমূহৰ ভিতৰতো, হে যশস্বিনী, তেওঁ মোৰ পৰা একেবাৰে ভিন্ন নহয়।

Verse 19

तस्मिन्स्थाने हरिः साक्षात्प्रत्यक्षेण तु संस्थितः । लिंगैश्चतुर्भिः संयुक्तो ज्ञायते न च केनचित्

সেই স্থানতেই হৰি স্বয়ং সাক্ষাৎ, প্ৰত্যক্ষ ৰূপে অৱস্থিত। কিন্তু চাৰিটা লিঙ্গ-চিহ্নেৰে যুক্ত হৈও তেওঁক কোনোেও সত্যকৈ চিনিব নোৱাৰে।

Verse 20

मोक्षार्थं नैष्ठिकैर्वर्णैर्व्रतैश्चैव तु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति भल्लुकातीर्थदर्शनात्

মোক্ষৰ বাবে নিষ্ঠাবান ধৰ্মকর্তব্য আৰু ব্ৰতাচৰণে যি ফল লাভ হয়, সেই একে ফল ভল্লুকা তীৰ্থৰ দৰ্শনমাত্ৰেই লাভ হয়।

Verse 21

गोचर्ममात्रं तत्स्थानं समंतात्परिमण्डलम् । न हि कश्चिद्विजानाति विना शास्त्रेण भामिनि

সেই স্থান গোমড়াৰ ছালৰ মাত্ৰা পৰিমাণ, চাৰিওফালে বৃত্তাকাৰ। হে সুন্দৰী, শাস্ত্ৰৰ পথনির্দেশ নোহোৱাকৈ কোনোেও তাক চিনিব নোৱাৰে।

Verse 22

विषुवं वहते तत्र नृणामद्यापि पार्वति । पंचलिंगानि तत्रैव पंचवक्त्राणि कानि चित्

হে পাৰ্বতী, আজিও মানুহে তাত বিষুৱ (সমদিবস-সমৰাত্ৰি) পালন কৰে। আৰু তাতেই পঞ্চ লিঙ্গ আছে, কিছুমানৰ পঞ্চমুখো আছে।

Verse 23

कुक्कुटांडकमानानि महास्थूलानि कानिचित् । सर्पेण वेष्टितान्येव चिह्नितानि त्रिशूलिभिः

তাত কিছুমান মহাস্থূল, কুকুৰাৰ ডিমৰ মাপৰ দৰে। সাপৰ দ্বাৰা বেষ্টিত আৰু ত্ৰিশূলধাৰীৰ চিহ্নেৰে চিহ্নিত।

Verse 24

तेषां दर्शनमात्रेण कोटिलिंगार्चनफलम् । तस्मादिदं महाक्षेत्रं ब्रह्माद्यैः सेव्यते सदा

তেওঁলোকৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই কোটিলিঙ্গাৰ্চনৰ ফল লাভ হয়। সেয়ে এই মহাক্ষেত্ৰ ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকলেও সদায় সেৱা-পূজা কৰে।

Verse 25

श्रुतिमद्भिश्च विप्रेंद्रैः संसिद्धैश्च तपस्विभिः । प्रतिमासं तथाष्टम्यां प्रतिमासं चतुर्दशीम्

শ্ৰুতিধাৰী বিদ্বান বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল আৰু সিদ্ধ তপস্বীসকলে মাহে মাহে নিয়মিত বিধি পালন কৰে—বিশেষকৈ অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত।

Verse 26

शशिभानूपरागे वा कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । प्रभासस्थानि लिंगानि प्रपूज्यन्ते वरानने

চন্দ্ৰ বা সূৰ্য গ্ৰহণত, বা বিশেষকৈ কাৰ্ত্তিক মাহত, হে সুন্দৰ-মুখী, প্ৰভাসত স্থাপিত শিৱলিঙ্গসমূহ গভীৰ ভক্তিৰে পূজিত হয়।

Verse 27

संनिहत्यां कुरुक्षेत्रे सर्वस्तीर्थायुतैः सह । पुष्करं नैमिषं चैवं प्रयागं संपृथूदकम्

কুৰুক্ষেত্ৰৰ সন্নিহত্যা, অসংখ্য তীৰ্থসমূহৰ সৈতে; পুষ্কৰ, নৈমিষ আৰু বিস্তৃত জলধাৰাযুক্ত প্ৰয়াগ—এই সকলো তীৰ্থ এই স্তৱনত স্মৰণ কৰা হৈছে।

Verse 28

षष्टि तीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च । माघ्यांमाघ्यां समेष्यंति सरस्वत्यब्धिसंगमे

ষাঠি হাজাৰ তীৰ্থ—আৰু তাৰ ওপৰিও ষাঠি কোটি—মাঘ মাহে বছৰে বছৰে সৰস্বতী আৰু সাগৰৰ সঙ্গমত একত্ৰিত হয়।

Verse 29

स्मरणात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि । मृत्युकालभवाद्वापि पापं त्यक्ष्यति सुव्रते

সেই তীৰ্থৰ স্মৰণেৰে, বা তাৰ নাম-সংকীৰ্তনেৰে—আৰু মৃত্যুকালতো—হে সুব্ৰতে, মানুহে পাপ ত্যাগ কৰে।

Verse 30

आनर्त्तसारं सौम्यं च तथा भुवनभूषणम् । दिव्यं पांचनदं पुण्यमादिगुह्यं महोदयम्

ইয়াক ‘আনর্ত্তসাৰ’ আৰু ‘সৌম্য’ বুলিও কোৱা হয়; তদুপৰি ‘ভুবনভূষণ’; দিৱ্য আৰু পুণ্য ‘পাঞ্চনদ’; ‘আদিগুহ্য’; আৰু ‘মহোদয়’ নামেৰেো।

Verse 31

सिद्ध रत्नाकरं नाम समुद्रावरणं तथा । धर्माकारं कलाधारं शिवगर्भगृहं तथा

ইয়াক ‘সিদ্ধ-ৰত্নাকৰ’ আৰু ‘সমুদ্ৰাৱৰণ’ বুলিও জনা যায়; ‘ধৰ্মাকাৰ’ আৰু ‘কলাধাৰ’ নামেৰেও; আৰু তদ্ৰূপ ‘শিৱ-গৰ্ভ-গৃহ’ বুলিও।

Verse 32

सर्वदेवनिवेशं च सर्वपातकनाशनम् । अस्य क्षेत्रस्य नामानि कल्पे कल्पे पृथक्प्रिये

ই এই ক্ষেত্ৰ সকলো দেৱতাৰ নিবাস আৰু সকলো পাপকর্মৰ বিনাশক। হে প্ৰিয়ে, এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ নামসমূহ প্ৰতি প্ৰতি কল্পত পৃথক হয়।

Verse 33

आयामादीनि जानीहि गुह्यानि सुरसुन्दरि । आद्ये कल्पे पुरा देवि प्रमोदनमिति स्मृतम्

হে সুৰসুন্দৰি, ইয়াৰ আয়াম আদি গুহ্য বিষয়সমূহ জানি লোৱা। হে দেৱী, আদ্য কল্পত প্ৰাচীন কালত ই ‘প্ৰমোদন’ নামে স্মৃত হৈছিল।

Verse 34

नन्दनं परितस्तस्य तस्यापि परतः शिवम् । शिवात्परतरं चोग्रं भद्रिकं परतः पुनः

তাৰ চাৰিওফালে ‘নন্দন’ বুলি কোৱা হয়; তাৰো ওপৰে ‘শিৱ’; শিৱৰো ওপৰে পুনৰ ‘উগ্ৰ’; আৰু তাৰো ওপৰে আকৌ ‘ভদ্ৰিক’।

Verse 35

समिंधनं परं तस्मात्कामदं च ततः परम् । सिद्धिदं चापि धर्मज्ञं वैश्वरूपं च मुक्तिदम्

তাৰ ওপৰে ‘সমিন্ধন’; তাৰো ওপৰে ‘কামদ’—কামনা পূৰণকাৰী। লগতে ‘সিদ্ধিদ’—সিদ্ধি দানকাৰী; ‘ধৰ্মজ্ঞ’—ধৰ্মৰ জ্ঞানী; ‘বৈশ্বৰূপ’—সৰ্ববিশ্বৰূপ; আৰু ‘মুক্তিদ’—মুক্তি দাতা।

Verse 36

तथा श्रीपद्मनाभं तु श्रीवत्सं तु महाप्रभम् । तथा च पापसंहारं सर्वकामप्रदं तथा

তদ্ৰূপে ‘শ্ৰীপদ্মনাভ’; ‘শ্ৰীৱৎস’—মহাতেজস্বী; আৰু ‘পাপসংহাৰ’—পাপ বিনাশক; তদুপৰি ‘সৰ্বকামপ্ৰদ’—সকলো কামনা দানকাৰী।

Verse 37

मोक्षमार्गं वरा रोहे तथा देवि सुदर्शनम् । धर्मगर्भं तु धर्माणां प्रभासं पापनाशनम् । अतः परं भवन्तीह उत्पलावर्त्तिकानि च

আৰু ‘মোক্ষমাৰ্গ’—মুক্তিৰ পথ; ‘ৱৰাৰোহা’, হে দেবী; আৰু ‘সুদৰ্শন’—শুভ দৰ্শন। ‘ধৰ্মগৰ্ভ’—ধৰ্মসমূহৰ গৰ্ভ; ‘প্ৰভাস’—পাপনাশক। এইসকলৰ ওপৰে, ইয়াত ‘উৎপলাৱৰ্ত্তিকা’ নামৰ পবিত্ৰ স্থানসমূহো উদ্ভৱ হয়।

Verse 38

क्षेत्रस्य मध्ये यद्देवि मम गर्भगृहं स्मृतम् । तस्य नामानि ते देवि कथितान्यनुपूर्वशः

হে দেবী, এই ক্ষেত্ৰৰ মাজত যি মোৰ গৰ্ভগৃহ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। হে দেবী, তাৰ নামসমূহ তোমাক ক্ৰমে ক্ৰমে কোৱা হ’ল।

Verse 39

श्रुत्वा नामान्यशेषाणि क्षेत्रमाहात्म्यमेव च । तेषां तु वांछिता सिद्धि र्भविष्यति न संशयः

সকলো নাম আৰু এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ মাহাত্ম্য শুনিলে, তেওঁলোকৰ ইচ্ছিত সিদ্ধি নিশ্চয়েই লাভ হ’ব—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 40

एतत्कीर्त्तयमानस्य त्रिकालं तु महोदयम् । संध्याकालांतरं पापमहोरात्रं विनश्यति

যি এই (মাহাত্ম্য/নাম) ত্ৰিকাল ধৰি কীৰ্তন কৰে, তাৰ মহা আধ্যাত্মিক উন্নতি হয়; আৰু সন্ধ্যাৰ সন্ধিক্ষণত দিন-ৰাতিৰ সঞ্চিত পাপ বিনাশ হয়।

Verse 41

अपि वै दांभिकाश्चैव ये वसंत्यल्पबुद्धयः । मूढा जीवनिका विप्रास्तेऽपि यांति मृता दिवम्

দম্ভী আৰু অল্পবুদ্ধি, মোহগ্ৰস্ত জীৱিকামাত্ৰে জীয়াই থকা বিপ্ৰসকলেও—তেওঁলোকো (এই পুণ্যবলে) মৃত্যুৰ পাছত স্বৰ্গলৈ যায়।

Verse 42

अस्य क्षेत्रस्य मध्ये तु रवियोजनमध्यतः । उपक्षेत्राणि देवेशि संत्यन्यानि सहस्रशः

হে দেৱেশী! এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ মধ্যভাগত, ৰবি-যোজনৰ কেন্দ্ৰীয় পৰিমাপৰ ভিতৰত, সহস্ৰ সহস্ৰ আন উপক্ষেত্ৰ (উপতীৰ্থ) বিদ্যমান।

Verse 43

कानिचित्पद्मरूपाणि यवाकाराणि कानिचित् । षट्कोणानि त्रिकोणानि दण्डाकाराणि कानिचित्

কিছুমান পদ্ম-আকাৰ, কিছুমান যৱদানা-আকাৰ; কিছুমান ষট্কোণ, কিছুমান ত্ৰিকোণ, আৰু কিছুমান দণ্ড-সদৃশ আকাৰৰ।

Verse 44

चंद्रबिंबार्द्धभेदानि चतुरस्रप्रभेदतः । ब्रह्मादिदैवतानीशे क्षेत्रमध्ये स्थितानि तु

কিছুমান অর্ধচন্দ্ৰ-বিম্বৰূপে ভেদযুক্ত, আৰু কিছুমান চতুৰস্ৰ আকাৰৰ নানা প্ৰভেদে। হে ঈশে, ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকল নিশ্চয়েই এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ মধ্যভাগত অৱস্থিত।

Verse 45

कानिचिद्योजनार्द्धानि तदर्धार्धानि कानिचित् । निवर्त्तनप्रमाणेन दण्डमानेन कानिचित्

কিছুমান (পবিত্ৰ ভূমিখণ্ড) আধা যোজন পৰিমাপে; কিছুমান তাৰো আধা। কিছুমান নিবর্ত্তন-প্ৰমাণে গণনা কৰা হয়, আৰু কিছুমান দণ্ড-মানেৰে।

Verse 46

गोचर्ममानमध्यानि कानिचिद्धनुषांतरम् । यज्ञोपवीतमात्राणि प्रभासे संति कोटिशः

কিছুমান (তীৰ্থ) গোচর্ম-মাপৰ মধ্যম বিস্তাৰযুক্ত; কিছুমান ধনুৰ অন্তৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত। আৰু প্ৰভাসত যজ্ঞোপবীতৰ মাত্ৰাৰ দৰে সৰু সৰু পবিত্ৰ স্থানো কোটি কোটি আছে।

Verse 47

अंगुल्यष्टम भागोऽपि नभोस्ति कमलेक्षणे । न संति यस्मिंस्तीर्थानि दिव्यानि च नभस्तले

হে কমলনয়নে, আকাশত আঙুলিৰ প্ৰস্থৰ অষ্টমাংশ পৰিমাণ ঠাইও নাই য’ত দিব্য তীৰ্থ নাথাকে—স্বৰ্গৰ গম্বুজতেও।

Verse 48

प्रभासक्षेत्रमासाद्य तिष्ठंति प्रलयादनु । केदारे चैव यल्लिंगं यच्च देवि महालये

প্ৰভাসৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপনীত হৈ সিহঁতে প্ৰলয়ৰ পাছতো স্থিত থাকে। আৰু কেদাৰত যি লিঙ্গ আছে, আৰু যি (লিঙ্গ) মহা-আলয়ত আছে, হে দেবী—

Verse 49

मध्यमेश्वरसंस्थं च तथा पाशुपतेश्वरम् । शंकुकर्णेश्वरं चैव भद्रेश्वरमथापि च

তাত মধ্যমেশ্বৰৰ আসন আছে, আৰু তদ্ৰূপে পাশুপতেশ্বৰ; শঙ্কুকৰ্ণেশ্বৰ আৰু ভদ্ৰেশ্বৰো আছে।

Verse 50

सोमे श्वरमथैकाग्रं कालेश्वरमजेश्वरम् । भैरवेश्वरमीशानं तथा कायावरोहणम्

তাৰ পাছত সোমেশ্বৰ আৰু একাগ্ৰ; কালেশ্বৰ আৰু অজেশ্বৰ; ভৈৰৱেশ্বৰ, ঈশান, আৰু কায়াৱৰোহণো আছে।

Verse 51

चापटेश्वरकं पुण्यं तथा बदरिकाश्रमम् । रुद्रकोटिर्महाकोटि स्तथा श्रीपर्वतं शुभम्

পুণ্যময় চাপটেশ্বৰক আৰু তদ্ৰূপে বদৰিকাশ্ৰম; ৰুদ্ৰকোটি আৰু মহাকোটি; আৰু শুভ শ্ৰীপৰ্বতো আছে।

Verse 52

कपाली चैव देवेशः करवीरं तथा पुनः । ओंकारं परमं पुण्यं वशिष्ठाश्रममेव च । यत्र कोटिः स्मृता देवि रुद्राणां कामरूपिणाम्

কপালী আৰু দেৱেশ; পুনৰ কৰবীৰো; পৰম পুণ্যময় ওঁকাৰ, আৰু বশিষ্ঠৰ আশ্ৰমো—য’ত, হে দেবী, কামৰূপী ৰুদ্ৰসকলৰ এক কোটি স্মৰণীয়।

Verse 53

यानि चान्यानि स्थानानि पुण्यानि मम भूतले । प्रयागं पुरतः कृत्वा प्रभासे निवसंति च

মোৰ ভূতলত যিমানেই আন আন পুণ্যস্থান আছে—প্ৰয়াগক আগত ৰাখি—সেয়া সকলো প্ৰভাসতেও নিবাস কৰে।

Verse 54

उत्तरे रविपुत्री तु दक्षिणे सागरं स्मृतम् । दक्षिणोत्तरमानोऽयं क्षेत्रस्यास्य प्रकीर्त्तितः

উত্তৰে ৰবিপুত্ৰী, আৰু দক্ষিণে সাগৰ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। এইদৰে এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ উত্তৰ–দক্ষিণ পৰিসৰ প্ৰখ্যাত কৰা হ’ল।

Verse 55

रुक्मिण्याः पूर्वतश्चैव तप्ततोयाच्च पश्चिमे । पूर्वपश्चिममानोऽयं प्रभासस्य प्रकीर्त्तितः

পূবফালে ৰুক্মিণীৰ তীৰ্থ, আৰু পশ্চিমফালে তপ্ততোয়া নামৰ তীৰ্থ। এইদৰে প্ৰভাসৰ পূব–পশ্চিম পৰিসৰ প্ৰখ্যাত কৰা হ’ল।

Verse 56

एतदन्तरमासाद्य तीर्थानि सुरसुन्दरि । पातालादिकटाहांतं तानि तत्र वसंति वै

হে সুৰসুন্দৰি, এই মধ্যৱৰ্তী অঞ্চলত উপনীত হ’লে তীৰ্থসমূহ সঁচাকৈয়ে তাত বাস কৰে—পাতাল আদি কটাহ-সদৃশ গভীৰতা পৰ্যন্ত বিস্তৃত।

Verse 57

एवं ज्ञात्वा महादेवि सर्वदेवमयो हरिः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य तत्याज स्वं कलेवरम्

হে মহাদেৱি, এইদৰে জানি, সৰ্বদেৱময় হৰি প্ৰভাসক্ষেত্ৰত আহি তাতেই নিজৰ দেহ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 58

दिव्यं ममेदं चरितं हि रौद्रं श्रोष्यंति ये पर्वसु वा सदा वा । ते चापि यास्यंति मम प्रसादात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्

মোৰ এই দিৱ্য আৰু ভয়-ভক্তি জাগোৱা ৰৌদ্ৰ চৰিত্ৰ—যিসকলে পৰ্বদিনত বা সদায় শুনে—মোৰ প্ৰসাদত তেওঁলোকেও ত্ৰিৱিষ্টপ স্বৰ্গ, পুণ্যজনৰ নিবাস, লাভ কৰিব।

Verse 59

इति कथितमशेषमेव चित्रं चरितमिदं तव देवि पुण्ययुक्तम् । इतरमपि तवातिवल्लभं यद्वद कथयामि महोदयं मुनीनाम्

এইদৰে, হে দেবী, তোমালৈ এই আশ্চৰ্য আৰু সম্পূৰ্ণ, পুণ্যসমৃদ্ধ পবিত্ৰ চৰিত্ৰ কোৱা হ’ল। এতিয়া মই তোমাৰ অতি প্ৰিয় আন এক কাহিনীও ক’ম, যি মুনিসকলৰ মহৎ উন্নতি সাধন কৰে।