
এই অধ্যায়ত প্ৰহ্লাদে কোৱা ধৰ্ম‑সংবাদৰ জৰিয়তে দ্বাৰকা আৰু গোমতীৰ বিশেষ মাহাত্ম্য বৰ্ণিত হৈছে। গোমতীত স্নান কৰি কেতকী, তুলসী আদি অৰ্পণসহ শ্ৰীকৃষ্ণৰ পূজা কৰিলে অপূৰ্ব মঙ্গল লাভ হয়, ঘোৰ সংসাৰচক্ৰৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা যায়; ফলশ্ৰুতিত ইয়াক অমৃতত্বসদৃশ পুণ্য বুলি কোৱা হৈছে। কেৱল মনত দ্বাৰকাৰ স্মৰণেও ভূত‑বৰ্তমান‑ভৱিষ্য পাপ দগ্ধ কৰে, আৰু কলিযুগত দ্বাৰকাভিমুখ ভক্তিভাৱক মানৱজীৱনৰ সাৰ্থকতাৰ লক্ষণ বুলি দেখুওৱা হৈছে। আৰু কোৱা হৈছে যে দ্বাৰকাত এজনক ভোজন দান কৰাৰ ফল অন্য ঠাইত বহুজনক ভোজন কৰোৱাতকৈও অধিক। যতি‑ভোজন, দান আদি সৎকৰ্মৰ মহিমাও উল্লেখিত। পিতৃগণ দ্বাৰকাত বাস কৰে বুলি কৈ, গোমতীস্নানপূৰ্বক তিলোদক প্ৰদান, শ্ৰাদ্ধ আৰু পিণ্ডদান কৰিলে অক্ষয় ফল হয় আৰু পিতৃসকল দীঘলীয়া সময় তৃপ্ত হয়। গ্ৰহণ, ব্যতীপাত, সংক্রান্তি, বৈধৃতি আদি কালবিশেষে কৰ্মকাল নিৰ্ণয়ৰ প্ৰসঙ্গ আনে, আৰু তীৰ্থতালিকাৰ জৰিয়তে দ্বাৰকাৰ শ্ৰেষ্ঠতা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । धन्यास्तु नरलोकास्ते गोमत्यां तु कृतोदकाः । पूजयिष्यंति ये कृष्णं केतकीतुलसीदलैः
শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: মনুষ্যলোকত ধন্য সেইসকল লোক, যিসকলে গোমতী নদীত স্নান কৰে আৰু কেতকী ফুল আৰু তুলসী পাতৰে শ্ৰী কৃষ্ণক পূজা কৰিব।
Verse 2
न तेषां संभवोऽस्तीह घोरसंसा रगह्वरे । तेषां मृत्युः पुनर्नास्ति ह्यमरत्वं हि ते गताः
তেওঁলোকৰ বাবে ইয়াত পুনৰ ঘোৰ সংসাৰ-গহ্বৰত প্ৰৱেশ নাই। তেওঁলোকৰ বাবে পুনৰ মৃত্যু নহয়; সঁচাকৈয়ে তেওঁলোকে অমৰত্ব লাভ কৰিছে।
Verse 3
अन्यत्र वै यतीनां तु कोटीनां यत्फलं भवेत् । द्वारकायां तु चैकेन भोजितेन ततोऽधिकम्
অন্য ঠাইত কোটি কোটি যতি-সন্ন্যাসীক ভোজন কৰোৱাত যি ফল হয়, দ্বাৰকাত ত একজনকেই ভোজন কৰোৱাতো তাতকৈ অধিক ফল লাভ হয়।
Verse 4
अतीतं वर्त्तमानं च भविष्यद्यच्च पातकम् । निर्द्दहेन्नास्ति संदेहो द्वारका मनसा स्मृता
অতীত, বৰ্তমান আৰু ভবিষ্যতৰো পাপ—সন্দেহ নাই—মনতে দ্বাৰকা স্মৰণ কৰিলে দগ্ধ হৈ নাশ হয়।
Verse 5
ज्ञात्वा कलियुगे घोरे हाहाभूतमचेतनम् । द्वारकां ये न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते नरोत्तमाः
ভয়ংকৰ কলিযুগত মানুহ হাহাকাৰ কৰি মোহগ্ৰস্ত, বিবেকহীন হয় বুলি জানিও, যিসকল নৰোত্তমে দ্বাৰকা নাছাৰে, সেয়াই সত্যই কৃতাৰ্থ।
Verse 6
मृतानां यत्र जंतूनां श्वेतद्वीपे स्थितिः सदा
য’ত মৃত জীৱসকলৰ বাবে শ্বেতদ্বীপত সদায় নিশ্চিত নিবাস থাকে।
Verse 7
अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपाश्च ये । एकविंशतिः पितृगणा द्वारकायां वसंति ते
অগ্নিষ্বাত্ত, বৰ্হিষদ, আজ্যপ আৰু সোমপ আদি—পিতৃসকলৰ একবিংশতি গণ—সকলো দ্বাৰকাত বাস কৰে।
Verse 8
पुष्करादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा । कुरुक्षेत्रादि क्षेत्राणि काश्यादीन्यूषराणि च
পুষ্কৰ আদি তীৰ্থ, গঙ্গা আদি পবিত্ৰ নদীসমূহ, কুরুক্ষেত্ৰ আদি পুণ্য ক্ষেত্ৰ, আৰু কাশী আদি খ্যাত ধৰ্মভূমি—এই সকলো ইয়াতেই একত্ৰিত।
Verse 9
गयादिपितृतीर्थानि प्रभासाद्यानि यानि च । स्थानानि यानि पुण्यानि ग्रामाश्च निवसंति वै
গয়া আদি পিতৃ-তীৰ্থ আৰু প্ৰভাস আদি পবিত্ৰ ধাম—যিমানেই পুণ্য স্থান আছে আৰু যিমানেই পবিত্ৰ গাঁও বসতি কৰে—সেয়া সকলো নিশ্চয় ইয়াতেই বিদ্যমান।
Verse 10
काश्यादिपुर्यो या नित्यं निवसंति कलौ युगे । नित्यं कृष्णस्य सदने पापिनां मुक्तिदे सदा
কাশী আদি পবিত্ৰ পুৰীসমূহ যি কলিযুগতো নিত্য টিকে—তেনেদৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ নিজ ধাম (দ্বাৰকা)ত সদায় পাপীজনৰো মুক্তি দান অবিৰত হয়।
Verse 11
वैशाखशुक्लद्वादश्यां प्रबोधिन्यां शेषतः । वैशाख्यां दैत्यशार्दूल कल्पादिषु युगादिषु
বৈশাখৰ শুক্ল দ্বাদশী, পবিত্ৰ ‘প্ৰবোধিনী’ জাগৰণ-তিথি, আৰু বৈশাখ মাসতো—হে দৈত্যশাৰ্দূল! কল্প আৰু যুগৰ আদিতো তেনেদৰেই হয়।
Verse 12
चंद्रसूर्योपरागेषु मन्वादिषु न संशयः । व्यतीपातेषु संक्रांतौ वैधृतौ दैत्यनायक
চন্দ্ৰ-সূৰ্য গ্ৰহণত, মন্বন্তৰৰ সন্ধিক্ষণত—ইয়াত সন্দেহ নাই—আৰু ব্যতীপাত, সংক্ৰান্তি আৰু বৈধৃতি সময়তো, হে দৈত্যনায়ক।
Verse 13
तिलोदकं च यद्दत्त तत्स्थले पितृभक्तितः । तत्सर्वमक्षयं प्रोक्तं गोमत्यां स्नानपूर्वकम्
আৰু সেই স্থলত পিতৃভক্তিৰে যি তিল-জল দান কৰা হয়—গোমতীত স্নান আগতে কৰি—সেই সকলো ফল অক্ষয় বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 14
येऽत्र श्राद्धं प्रकुर्वंति पिंडदानपुरःसरम् । तेषामत्राक्षया तृप्तिः पितॄणामुपजायते
যিসকলে ইয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰে, পিণ্ড-দানক মুখ্য কৰ্ম কৰি—তেওঁলোকৰ পিতৃসকলৰ বাবে ইয়াত অক্ষয় তৃপ্তি উৎপন্ন হয়।
Verse 41
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थ द्वारकामाहात्म्ये गोमतीस्नान कृष्णपूजन यतिभोजन दान श्राद्धादिसत्फलवर्णनंनामैकचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশী হাজাৰ শ্লোকৰ সংহিতাৰ ভিতৰত—সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ চতুৰ্থ দ্বাৰকামাহাত্ম্য অংশৰ একচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল; শিৰোনাম: ‘গোমতীত স্নান, শ্ৰীকৃষ্ণ পূজন, যতি-ভোজন, দান, শ্ৰাদ্ধ আদি কৰ্মৰ শুভ ফলৰ বৰ্ণনা’।