Adhyaya 32

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । नारदस्त्वग्रतो गत्वा प्रणम्याथ हरिप्रियाम् । उवाच ललितां वाचं हर्षयन्द्वारकां पुरीम्

প্ৰহ্লাদে ক’লে: নাৰদ আগতে আগবাঢ়ি গৈ, হৰিৰ প্ৰিয়াক প্ৰণাম কৰি, কোমল-মধুৰ মঙ্গলবাণী ক’লে—দ্বাৰকা নগৰীক আনন্দিত কৰিলে।

Verse 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

শ্ৰী নাৰদে ক’লে: চোৱা, চোৱা, হে মহাভাগ্যে অতি সুন্দৰী—সকলো আহি উপস্থিত; তীৰ্থক্ষেত্ৰসমূহ, দেৱতাসকল আৰু সকলো ঋষিগণ একেলগে।

Verse 3

पश्येमं पुरतः प्राप्तं प्रयागं तीर्थकैः सह । द्वारके तव पादाब्जे लुण्ठंते श्रद्धयाद्भुतम्

চোৱা, এই প্ৰয়াগ তীৰ্থসমূহৰ সৈতে তোমাৰ সন্মুখত আহি উপস্থিত। হে দ্বাৰকে, আশ্চৰ্য—শ্ৰদ্ধাৰে সিহঁতে তোমাৰ পদ্মচৰণত লুটাই প্ৰণাম কৰে।

Verse 4

इदं तु पुष्करं तीर्थं नमति श्रद्धया शुभे । इयं तु गौतमी पुण्या सर्वतीर्थसमाश्रया

এইটো পুষ্কৰ তীৰ্থ, হে শুভে, শ্ৰদ্ধাৰে নতমস্তক। আৰু এইটো পুণ্য গৌতমী—সৰ্বতীৰ্থৰ আশ্ৰয়, পবিত্ৰ আৰু খ্যাত।

Verse 5

सिंहस्थे च गुरौ भद्रे संप्राप्ता सौभगं महत् । किन्तु दुर्जनसंसर्गाद्दग्धा पापाग्निना भृशम्

সিংহ ৰাশিত গুৰু থাকোঁতে, হে ভদ্ৰে, সি মহৎ সৌভাগ্য লাভ কৰিলে; কিন্তু দুৰ্জনৰ সঙ্গতিত পাপৰ অগ্নিয়ে তীব্ৰভাৱে দগ্ধ কৰিলে।

Verse 6

तत्रोपायमभिज्ञाय ऋषीणां शृण्वतां तदा । श्रुत्वा कर्णे महच्छब्दं संप्राप्तेयं तवांतिकम्

তাত ঋষিসকল শুনি থাকোঁতে উপায় জানিলে; কাণত মহাশব্দ শুনি সি আহি তোমাৰ সান্নিধ্যত উপস্থিত হ’ল।

Verse 7

नमस्करोति देवि त्वां द्वारके गौतमी शुभा । पश्यपश्य महापुण्या इयं भागीरथी शुभा

হে দেবী দ্বাৰকা, শুভা গৌতামী (গোদাৱৰী) তোমাক নমস্কাৰ কৰে। চোৱা চোৱা! এইয়া মহাপুণ্যৱতী শুভা ভাগীৰথী (গঙ্গা)ও আছে।

Verse 8

नमस्करोति ते पादौ संहृष्टा च पुनःपुनः । पश्येमां नर्मदां रम्यां प्रणतां तव पादयोः

সি আনন্দিত হৈ পুনঃপুনঃ তোমাৰ পদযুগলত নমস্কাৰ কৰে। চোৱা—এই সুন্দৰ নর্মদা তোমাৰ পদত প্ৰণত হৈ আছে।

Verse 9

यमुना चन्द्रभागेयमियं प्राचीसरस्वती । सरयूर्गंडकी प्राप्ता गोमती पूर्ववाहिनी

ইয়াত যমুনা আৰু চন্দ্ৰভাগা আছে; এইয়া পূৰ্বমুখী সৰস্বতী। সৰয়ূ আৰু গণ্ডকী আহি উপস্থিত, আৰু পূৰ্ববাহিনী গোমতীও আহিল।

Verse 10

शोणः सिन्धुनदी चैता अन्याश्च सरितां वराः । कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः

শোণ আৰু সিন্ধু নদী ইয়াত আছে, আৰু আন আন শ্ৰেষ্ঠ সৰিতাও আছে। কৃষ্ণা, পুণ্য ভীমৰথী, আৰু কাবেৰী আদি প্ৰধান নদীসমূহো উপস্থিত।

Verse 11

सीताचक्षुर्नदी भद्रा नमंत्येताः पदांबुजम् । द्वारके ता महापुण्याः सप्तद्वीपोद्भवाः पराः

সীতা, চক্‌ষুৰ-নদী আৰু ভদ্ৰা—এইসকল তোমাৰ পদপদ্মত নত হয়। দ্বাৰকাত সপ্‌তদ্বীপ-উদ্ভৱ সেই পৰম পুণ্যৱতী মহাপবিত্ৰা ধাৰাসকল উপস্থিত।

Verse 12

मन्दाकिनी महापुण्या भोगवत्यादिसंयुता । पश्याश्चर्यमिदं भद्रे वाराणसी विमुक्तिदा

মহাপুণ্য মন্দাকিনী, ভোগৱতী আদি সহিত, ইয়াত উপস্থিত। হে ভদ্ৰে, এই আশ্চৰ্য চোৱা—মুক্তিদাতা বাৰাণসী যেন ইয়াতেই বিদ্যমান।

Verse 13

भक्त्या ते च पदांभोजं शिरस्याधाय वर्तते । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं नमति त्वामहर्निशम्

ভক্তিৰে সি তোমাৰ পদপদ্ম শিৰত ধৰি থাকে। পৰম পুণ্য কুৰুক্ষেত্ৰ দিন-ৰাতি তোমাক নত হয়।

Verse 14

द्वारके मथुरां पश्य प्रणतां तव पादयोः । अयोध्याऽवंतिकामायास्ता नमंति पदांबुजम्

হে দ্বাৰকে, মথুৰাক চোৱা—সি তোমাৰ পদযুগলত প্ৰণত। অযোধ্যা আৰু অৱন্তিকা (উজ্জয়িনী)ও তোমাৰ পদপদ্মত নত হয়।

Verse 15

कांची गया विशाला च विरजा लुठति क्षितौ । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पतितं तव पादयोः । विराजते प्रभासं च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम्

কাঞ্চী, গয়া আৰু বিশালা—আৰু বিরজা—ভূমিত লুটাই নত হয়। শালিগ্ৰাম, সেই মহাক্ষেত্ৰ, তোমাৰ পদযুগলত পতিত। প্ৰভাস ক্ষেত্ৰ দীপ্তিমান, আৰু পুৰুষোত্তম (পুৰী)ৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰও তেনেদৰে উজ্জ্বল।

Verse 16

भार्गवादीनि चान्यानि सर्वक्षेत्राणि सुन्दरि । द्वारके प्रणमंति त्वां भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

হে সুন্দৰি! ভাৰ্গৱ আদি আন আন সকলো পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ—সমস্ত তীৰ্থক্ষেত্ৰই—দ্বাৰকা, ভক্তিভাৱে বাৰে বাৰে উঠি তোমাক প্ৰণাম কৰে।

Verse 17

पश्येमान्सागरान्सप्त पतितस्तांब पादयोः । पश्यारण्यानि सर्वाणि नैमिषं प्रणतं पुरः

“চোৱা, সাত সাগৰ—শ্ৰদ্ধাৰে তোমাৰ পদপদ্মত পতিত। চোৱা, সকলো পবিত্ৰ অৰণ্যো; আৰু নৈমিষকো চোৱা, সন্মুখত নতশিৰ হৈ আছে।”

Verse 18

धनुष्कं च दशारण्यं दंडकारण्यमर्बुदम् । नारायणाश्रमं पश्य द्वारके प्रणतं तथा

“ধনুষ্ক আৰু দশাৰণ্য চোৱা; দণ্ডকাৰণ্য আৰু অৰ্বুদ চোৱা; আৰু নাৰায়ণাশ্ৰমো চোৱা—হে দ্বাৰকা, সকলোয়ে শ্ৰদ্ধাৰে নত হৈছে।”

Verse 19

अयं मेरुश्च कैलासो मन्दराद्याः सहस्रशः । हिमाद्रिर्विंध्यशैलश्च श्रीशैलाद्याः प्रहर्षिताः । एते ह्यृषिगणाः सर्वे नमंतिस्म पुनःपुनः

“ইয়াত মেরু আৰু কৈলাস আছে; মন্দৰ আদি সহস্ৰ সহস্ৰ পৰ্বত আছে। হিমালয় আৰু বিন্ধ্যশৈল, আৰু শ্ৰীশৈল আদি—আনন্দিত হৈ—উপস্থিত। নিশ্চয় এই সকলো ঋষিগণ বাৰে বাৰে নমস্কাৰ কৰে।”

Verse 20

गंगाद्याः सागराः शैला नृत्यंति पुरतस्तव । ऋषिदेवगणाः सर्वे सर्वे गर्जंति नामभिः

“গঙ্গা আদি পবিত্ৰ নদীসমূহ, সাগৰ আৰু পৰ্বত তোমাৰ সন্মুখত নৃত্য কৰে। ঋষি আৰু দেবগণ সকলোৱে গর্জন কৰে—সকলোৱে নামসমূহ উচ্চাৰণ কৰে।”

Verse 21

श्रीप्रह्लाद उवाच । इत्येवं वदतस्तस्य द्वारका हृष्टमानसा । नृत्यतो मुदितान्वीक्ष्य सर्वान्प्रेम्णाभिनंद्य च । उवाच ललिता वाचं गौतमीं स्पृश्य पाणिना

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: তেওঁ এইদৰে ক’বলৈ ধৰোঁতেই দ্বাৰকাৰ মন আনন্দেৰে ভৰি উঠিল। আনন্দিতসকলে নৃত্য কৰা দেখি তাই স্নেহেৰে সকলোকে অভিনন্দন জনালে; আৰু হাতেদি গৌতমী নদীক স্পৰ্শ কৰি কোমল বাক্যৰে ক’লে।

Verse 22

भागीरथीप्रयागादीन्क्षेत्रादीनथ सर्वशः । द्वारका मधुरालापैः सर्वानानंदयत्तदा

তাৰ পাছত দ্বাৰকাই মধুৰ বাক্যৰে ভাগীৰথী, প্ৰয়াগ আদি আৰু আন সকলো পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ-তীৰ্থক সকলো দিশে আনন্দিত কৰিলে।

Verse 23

अथाश्चर्यमभूत्तत्र सर्वानंदविवर्द्धनम् । अथ तावत्तदाऽकाशे गीतवाद्यजयस्वनाः

তেতিয়া তাত এক আশ্চৰ্য ঘটনা ঘটিল, যিয়ে সকলোৰে আনন্দ বৃদ্ধি কৰিলে। সেই মুহূর্ততে আকাশত গীত, বাদ্য আৰু জয়ধ্বনিৰ শব্দ উঠিল।

Verse 24

गर्जनानि सुपुण्यानि हरिशब्दैः पृथक्पृथक् । अपश्यन्वै तदा सर्वे ब्रह्माद्या देवनायकाः

‘হৰি’ ধ্বনিয়ে ভৰপূৰ, পৃথক পৃথক পুণ্যময় গর্জন উঠিল। তেতিয়া ব্ৰহ্মা আদি সকলো দেৱনায়কে নিশ্চয়েই সেই আশ্চৰ্য দৃশ্য দেখিলে।

Verse 25

महेशः स्वगणैः सार्द्धं भवान्या समदृश्यत । इन्द्रस्तु त्रिदशैः सार्द्धं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः

মহেশ নিজৰ গণসমূহৰ সৈতে, ভৱানীৰ সহিত প্ৰকাশিত হ’ল। আৰু ইন্দ্ৰ ত্ৰিদশসকলৰ সৈতে, যক্ষ, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰসকলক লগত লৈ প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 26

मरुद्भिर्लोकपालैश्चा नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । सिद्धविद्याधराः सर्वे वस्वादित्याश्च सग्रहाः

মৰুৎ আৰু লোকপালসকলৰ সৈতে তেওঁলোকে মহা আনন্দত নৃত্য কৰিলে। সকলো সিদ্ধ আৰু বিদ্যাধৰ, লগতে বসু আৰু আদিত্যসকল—নিজ নিজ দিৱ্য পৰিষদসহ—সেখানে উপস্থিত আছিল।

Verse 27

भृग्वाद्याः सनकाद्याश्च नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य सप्तस्वर्गस्थिताः सुराः

ভৃগু আদি ঋষি আৰু সনক আদি মুনিসকল—মহা আনন্দত নৃত্য কৰি—ব্ৰহ্মাক নমস্কাৰ কৰিলে। সাত স্বৰ্গত অৱস্থিত দেৱতাসকলেও প্ৰণাম জনালে।

Verse 28

ऊचुस्ते द्वारकां दृष्ट्वा ब्रह्मेशानादयस्तदा । हर्षविह्वलितात्मानो वीक्ष्याऽन्योन्यं च विस्मिताः

দ্বাৰকা দেখি তেতিয়া ব্ৰহ্মা, ঈশান (শিৱ) আদি সকলেই ক’লে। আনন্দত বিমূঢ়চিত্ত হৈ, তেওঁলোকে পৰস্পৰক চাই বিস্মিত হ’ল।

Verse 29

देवा ऊचुः । सेयं वै द्वारका देवी वहते यत्र गोमती । यत्राऽस्ते भगवान्कृष्णः सेयं पुण्या विराजते

দেৱতাসকলে ক’লে: ‘এইয়েই নিশ্চয় দেৱী দ্বাৰকা, য’ত গোমতী নদী বয়। য’ত ভগৱান কৃষ্ণ আসীন—এই পুণ্য নগৰী পবিত্ৰতাৰে দীপ্তিমান।’

Verse 30

सर्वक्षेत्रोत्तमा या च सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । स्वर्गादप्यधिका भूमौ द्वारकेयं प्रकाशते

যি সকলো ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত উত্তম, আৰু সকলো তীৰ্থৰ ভিতৰত অতি উত্তম—সেই দ্বাৰকা পৃথিৱীত প্ৰকাশিত, স্বৰ্গতকৈও অধিক মহিমাময়।

Verse 31

एतद्वै चक्रतीर्थं च यच्छिला चक्र चिह्निता । मुक्तिदा पापिनां लोके म्लेच्छदेशेऽपि पूजिता

এইয়েই নিশ্চয় চক্ৰ-তীৰ্থ, যাৰ শিলাত সুদৰ্শন চক্ৰৰ চিহ্ন অঙ্কিত। ই লোকত পাপীসকলকো মুক্তি দান কৰে, আৰু ম্লেচ্ছ দেশতো পূজিত হয়।

Verse 32

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मादीनागतान्दृष्ट्वा विस्मिता नारदादयः । क्षेत्राणि तीर्थमुख्यानि विस्मितानि सरिद्वराः । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाः सर्वाणि सर्वशः

প্ৰহ্লাদে ক’লে: ব্ৰহ্মা আদি সকলৰ আগমন দেখি নাৰদ আদি বিস্মিত হ’ল। শ্ৰেষ্ঠ ক্ষেত্ৰসমূহ, মুখ্য তীৰ্থসমূহ আৰু উত্তম নদীসমূহো আশ্চৰ্যভাৱে বিমুগ্ধ হ’ল; সকলোৱে একেলগে—প্ৰত্যেকে সকলোকে—সৰ্বভাৱে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 33

ब्रह्मादीनां च तीर्थानां दृष्ट्वा यात्रां मनोहराम् । द्वारकां प्रति विप्रेन्द्रा विस्मिता द्वारकौकसः

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ! ব্ৰহ্মা আদি আৰু তীৰ্থসমূহৰ মনোহৰ যাত্ৰা দেখি, যেতিয়া সেয়া দ্বাৰকাৰ দিশে আগবাঢ়িল, তেতিয়া দ্বাৰকাবাসীসকল বিস্মিত হ’ল।

Verse 34

दृष्ट्वा देवगणाः सर्वे द्वारकां प्रति मंदिरे । गीतवाद्यादि निर्घोषैर्नृत्यमानाः प्रहर्षिताः

দ্বাৰকা দেখি আৰু তাৰ মন্দিৰসমূহৰ দিশে আগবাঢ়ি, সকলো দেৱগণ গীত-বাদ্যৰ গুঞ্জনত নৃত্য কৰি আনন্দে উল্লসিত হ’ল।

Verse 35

वदन्तो जयशब्दांश्च सेयं कृष्णप्रियेति च । दृष्ट्वा ब्रह्ममहेशानौ द्वारकां प्रीतमानसौ

জয়ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰি আৰু ক’লে, ‘এইয়েই কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া!’, দ্বাৰকা দেখি ব্ৰহ্মা আৰু মহেশ দুয়ো প্ৰীতিময় মনৰে আনন্দিত হ’ল।

Verse 36

त्यक्त्वा च वाहने श्रेष्ठे दण्डवत्पतितौ भुवि । ऊचतुश्च तदा देवौ द्वारकां प्रति हर्षितौ

শ্ৰেষ্ঠ বাহন ত্যাগ কৰি সেই দুয়ো দেবতা ভূমিত দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি পৰিল। তাৰ পাছত হৰ্ষিত হৈ দ্বাৰকাৰ প্ৰতি মুখ কৰি ক’লে।

Verse 37

श्रेष्ठा त्वमम्ब सर्वेभ्योऽस्मदादिभ्योऽपि सर्वतः । यतस्त्वां न त्यजेत्साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः

হে অম্বা মাতৃ! তুমি সকলোতকৈ শ্ৰেষ্ঠ, সকলো দিশে আমাদিহঁতৰ দৰে সত্তাসকলৰো ওপৰত। কিয়নো অব্যয় ভগৱান বিষ্ণুৱে সাক্ষাতে তোমাক কেতিয়াও ত্যাগ নকৰে।

Verse 38

अतो दर्शय देवेशं कृष्णं कंसविनाशनम् । यद्दर्शनान्महासिद्धिः सर्वेषां च भविष्यति

সেয়ে হে দেবী! দেৱেশ কৃষ্ণক—কংসবিনাশকক—আমালৈ দৰ্শন কৰোৱা। যাঁৰ দৰ্শনে সকলোৰে মহাসিদ্ধি লাভ হ’ব।

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा प्रययौ देवी तीर्थक्षेत्रादिसंयुता । ब्रह्मेशानौ पुरस्कृत्य हृष्टौ दृष्ट्वा महोत्सवान्

প্ৰহ্লাদ ক’লে: এইদৰে কৈ দেবী তীৰ্থ-ক্ষেত্ৰ আদিৰ সৈতে সংগে লৈ আগবাঢ়িল। ব্ৰহ্মা আৰু ঈশানক আগত ৰাখি, মহোৎসৱ দেখি সকলোৱে হৰ্ষিত হ’ল।

Verse 40

गीतवाद्यपताकैश्च दिव्योपायनपाणिभिः । प्राप्योवाच ततो देवान्द्वारका हर्षविह्वला

গীত, বাদ্য আৰু পতাকাৰে, আৰু হাতে দিৱ্য উপায়ন লৈ, হৰ্ষে বিহ্বল দ্বাৰকা ওচৰলৈ আহি তাৰ পাছত দেৱসকলক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

চাওঁ, চাওঁ, হে দেৱগণ! এইজনেই দ্বাৰকাৰ ঈশ্বৰ, দ্বাৰকেশ্বৰ। যাঁৰ সাক্ষাৎ দৰ্শন লাভ কৰিলে মুক্তসকলৰ যি ফল উদয় হয়, তেনে ফল সহস্ৰ সহস্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ডতো নাই।

Verse 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

তাৰ পাছত ক্ষেত্ৰ-তীৰ্থ আদি সহিত সকলো দেৱগণ পশ্চিমাভিমুখে থকা ক্লেশবিনাশক কৃষ্ণক দেখি, আনন্দে সমীপলৈ আহি একেলগে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 43

गीतवाद्यप्रघोषैश्च नृत्यमानाः समंततः । जयशब्दं नमःशब्दं गर्जंतो हरिनामभिः

গীত আৰু বাদ্যৰ গম্ভীৰ ধ্বনিসহ চাৰিওফালে নৃত্য কৰি, তেওঁলোকে ‘জয়’ আৰু ‘নমঃ’ ধ্বনি গৰ্জাই উঠিল, হৰিৰ নাম উচ্চাৰণ কৰি।

Verse 44

ब्रह्मा भवो भवानी च सेन्द्रा देवगणा भुवि । दृष्ट्वा कृष्णं प्रणेमुस्ते भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

পৃথিৱীত ব্ৰহ্মা, ভৱ (শিৱ), ভৱানী আৰু ইন্দ্ৰসহ দেৱগণ কৃষ্ণক দেখি ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিলে; উঠি উঠি পুনঃপুনঃ সাষ্টাঙ্গে নত হ’ল।

Verse 45

प्रयागादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । ऋषयो देवगंधर्वाः शुकाद्याः सनकादयः । वीक्ष्य वक्त्रं महाविष्णोः प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः

প্ৰয়াগ আদি তীৰ্থসমূহ, গঙ্গা আদি নিৰ্মল নদীসমূহ, ঋষি, দেৱগন্ধৰ্ব, শুক আদি আৰু সনক আদি—মহাবিষ্ণুৰ মুখমণ্ডল দেখি—মুহুৰ্মুহু প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 46

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति जय कृष्णेति वादिनः । स्नात्वा तु गोमतीनीरे तीरे चैव महोदधेः । कमलासनः संहृष्टः श्रीमत्कृष्णमपूजयत्

‘কৃষ্ণ কৃষ্ণ’ আৰু ‘জয় কৃষ্ণ’ বুলি উচ্চাৰণ কৰি তেওঁলোকে আগবাঢ়িল। কমলাসন ব্ৰহ্মাই গোমতীৰ তীৰত আৰু মহাসাগৰৰ তটত স্নান কৰি আনন্দিত মনে শ্ৰীমৎ কৃষ্ণক পূজা কৰিলে।

Verse 47

स्वर्धेनुपयसा स्नाप्य दिव्यैश्चा मृतपंचकैः । भवश्चाथ भवानी च पूजयामास भक्तितः

স্বৰ্গীয় কামধেনুৰ গাখীৰে আৰু দিৱ্য পঞ্চামৃতৰে প্ৰভুক স্নান কৰাই, ভৱ (শিৱ) আৰু ভৱানী (পাৰ্বতী)য়ে তাৰ পাছত ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে।

Verse 48

इन्द्रो देवगणाः सर्वे योगिनः सनकादयः । ऋषयो नारदाद्याश्च गंगाद्याश्च सरिद्वराः

ইন্দ্ৰ, সকলো দেৱগণ, সনক আদি যোগীসকল, নাৰদ আদি ঋষিসকল, আৰু গঙ্গা আদি শ্ৰেষ্ঠ নদীসমূহ—সকলো তাত সমবেত হ’ল।

Verse 49

अमूल्याभरणैर्भक्त्या महारत्नविनिर्मितैः । दिव्यैर्माल्यैरनेकैश्च नन्दनादिसमुद्भवैः

ভক্তিভাৱে তেওঁলোকে মহাৰত্নে নিৰ্মিত অমূল্য অলংকাৰ আৰু নন্দন আদি দিৱ্য উদ্যানৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বহু দিৱ্য মালা অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 50

प्रियया श्रीतुलस्या वै श्रीमत्कृष्णमपूजयन् । धूपैर्नीराजनैर्दिव्यैः कर्पूरैश्च पृथक्पृथक्

তেওঁলোকে প্ৰিয় শ্ৰী তুলসীৰে শ্ৰীমৎ কৃষ্ণক পূজা কৰিলে আৰু পৃথক পৃথককৈ দিৱ্য ধূপ, নীৰাজন (আৰতি-দীপ) আৰু কৰ্পূৰ অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 51

नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्दिव्यैः कर्पूरवासितैः । सकर्पूरैश्च तांबूलैः प्रियैश्चोपायनैस्तथा

বিভিন্ন নৈবেদ্য, কৰ্পূৰৰ সুবাসিত দিৱ্য পুষ্প, কৰ্পূৰ-মিশ্ৰিত তাম্বূল আৰু অন্যান্য প্ৰিয় উপায়নেৰে তেওঁলোকে প্ৰভুক সন্মান জনালে।

Verse 52

महामांगलिकैः सर्वैः सुदिव्यैर्मंगलाऽर्तिकैः । संपूज्यैवं महाविष्णुं कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रहृष्टा ननृतुः सर्वे गीतवाद्यप्रहर्षिताः

এইদৰে সকলো মহামঙ্গল বিধি আৰু সুদিৱ্য মঙ্গল-আৰতিৰে ক্লেশবিনাশক মহাবিষ্ণু—কৃষ্ণক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, গীত-বাদ্যৰ আনন্দে উল্লসিত হৈ সকলোৱে প্ৰহৃষ্ট মনে নাচিলে।

Verse 53

पुरतः कृष्णदेवस्य ह्यप्सरोभिः समन्विताः । ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च ततः सेन्द्रा मरुद्गणाः

শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ সন্মুখত, অপ্সৰাসকলৰ সৈতে, ব্ৰহ্মা আৰু ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰসকল থিয় হৈ আছিল; তাৰ পিছত ইন্দ্ৰসহ মৰুদ্গণ আহিল।

Verse 54

ब्रह्मादीन्नृत्यतः प्रेक्ष्य भगवान्कमलेक्षणः । वारयामास हस्तेन प्रीतः प्राह सुरान्विभुः

ব্ৰহ্মা আদি সকলক নৃত্য কৰা দেখি, কমলনয়ন ভগৱান প্ৰসন্ন হৈ হাতৰ ইশাৰাৰে তেওঁলোকক থমকালে; তাৰ পিছত বিভুৱে দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । भोभो ब्रह्मन्महेशान हे भवानि महेश्वरि । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि नारदः सनकादयः । प्रीतोऽहं भवता सम्यक्सर्वान्कामानवाप्स्यथ

শ্ৰীভগৱান ক’লে— “হে হে ব্ৰহ্মন! হে মহেশান! হে ভৱানী, হে মহেশ্বৰী! হে সকলো পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আৰু সকলো তীৰ্থ! হে নাৰদ আৰু সনক আদি! মই তোমালোকৰ ওপৰত সত্যই প্ৰসন্ন; তোমালোক সকলোৱে ইচ্ছিত সকলো কামনা লাভ কৰিবা।”

Verse 56

प्रह्लाद उवाच । तदाभिलषितांल्लब्ध्वा स र्वान्कामवरानथ । भक्त्या परमया श्रीमत्कृष्णं प्रोचुः प्रहर्षिताः

প্ৰহ্লাদে ক’লে: তেতিয়া তেওঁলোকে আকাঙ্ক্ষিত ইচ্ছা আৰু সকলো উত্তম বৰ লাভ কৰি, পৰম ভক্তিত পৰিপূৰ্ণ হৈ, মহা হৰ্ষে শ্ৰীমান কৃষ্ণক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 57

देवा ऊचुः । प्राप्तः कामवरोऽस्माभिः सर्वतः कृपया विभो । सप्रेमा त्वत्पदांभोजे भक्तिर्भव्याऽनपायिनी

দেৱতাসকলে ক’লে: হে প্ৰভু! আপোনাৰ কৃপাৰে সকলো দিশে আমি সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বৰ লাভ কৰিলোঁ। আপোনাৰ পদকমলত প্ৰেমময়, মঙ্গলময় আৰু কেতিয়াও নাশ নোহোৱা ভক্তি আমাৰ ভিতৰত উদয় হওক।

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

প্ৰহ্লাদে ক’লে: সেইদৰে তেওঁলোকে কৃষ্ণৰ প্ৰিয়া ৰুক্মিণীক পূজা কৰিলে। তাৰপিছত ব্ৰহ্মা আৰু মহেশে সকলোৰে সন্মুখত দ্বাৰকাক এই বাক্য ক’লে—সেয়া শুনা।

Verse 59

श्रद्धया परया युक्तौ द्वारकां प्रत्यवोचतुः । त्वं देवि सर्वतीर्थानां क्षेत्राणामुत्तमोत्तमा

পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ সেই দুয়ো দ্বাৰকাক ক’লে: হে দেবী! সকলো তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ মাজত তুমি উত্তমৰো উত্তমা।

Verse 60

पर्वतानां यथा मेरुः सिन्धूनां सागरो यथा । प्राणो यथा शरीराणामिन्द्रियाणां तु वै मनः

যেনে পৰ্বতৰ মাজত মেৰু, যেনে নদীসমূহৰ মাজত সাগৰ; যেনে দেহসমূহৰ বাবে প্ৰাণ, আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ বাবে নিশ্চয় মন—

Verse 61

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

যেনেকৈ তেজস্বীসকলৰ মাজত অগ্নি অগ্ৰগণ্য; যেনেকৈ তত্ত্বসমূহৰ মাজত পূজ্য চৈত্য-ধাম আৰাধিত হয়; যেনেকৈ গ্ৰহ, নক্ষত্র আৰু তাৰাসকলৰ মাজত সোমচন্দ্ৰ জ্যোতিসকলৰ ধ্ৰুৱ; আৰু যেনেকৈ এই পোহৰৰ পুঞ্জসমূহৰ মাজত সূৰ্য উজ্জ্বল হয়—

Verse 62

यथा नः सर्वदेवानां महाविष्णुरयं महान् । तथैव सर्वतीर्थानां पूज्येयं द्वारका शुभा

যেনেকৈ আমাৰ বাবে সকলো দেৱতাৰ মাজত এই মহান মহাবিষ্ণু সৰ্বোচ্চ, তেনেকৈ সকলো তীৰ্থৰ মাজত এই শুভ দ্বাৰকা পূজ্য।

Verse 63

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवानां क्षेत्रादीनां च सत्तमाः । आधिपत्ये सुरेशानौ द्वारकामभिषेचतुः

প্ৰহ্লাদ ক’লে: এইদৰে কৈ, সকলো দেৱতা আৰু ক্ষেত্ৰ আদি পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ সেই দুজন দেৱাধিপতিয়ে দ্বাৰকাক আধিপত্যৰ বাবে অভিষেক কৰিলে।

Verse 64

ब्रह्मेशानौ तथा देवाः प्रजेशा ऋषयोऽमलाः । तीर्थानां क्षेत्रराजानां महाराजत्वकारणम्

ব্ৰহ্মা আৰু ঈশান, লগতে দেৱগণ, প্ৰজেশা আৰু নিৰ্মল ঋষিসকল—তীৰ্থসমূহ আৰু ক্ষেত্ৰৰাজসমূহৰ ওপৰত দ্বাৰকাৰ মহাৰাজত্বৰ কাৰণ হ’ল।

Verse 65

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

তেওঁলোকে আনন্দিত হৈ দ্বাৰকাৰ মহাভিষেক সম্পন্ন কৰিলে; আৰু মহোৎসৱত বিচিত্ৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাজাই ধ্বনি তুলিলে।

Verse 66

दिव्यैः पञ्चामृतैस्तोयैः सर्वतीर्थसमुद्भवैः । पुण्यैश्चाकाशगंगाया दिग्गजानां करोद्धृतैः

সকলো তীৰ্থৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দিৱ্য পঞ্চামৃত-জলৰে, আৰু আকাশগঙ্গাৰ পবিত্ৰ জলৰে—যি দিশাৰ দিগ্গজসকলে নিজৰ কৰত তুলি আনিলে—

Verse 67

अथ वासांसि दिव्यानि दत्त्वा चाऽचमनं तथा । चर्चितां चन्दनैर्दिव्यैर्दिव्याभरणभूषिताम्

তাৰ পাছত তেওঁলোকে দিৱ্য বস্ত্ৰ অৰ্পণ কৰিলে আৰু আচমনাৰ্থে জল দিলে; দিৱ্য চন্দনলেপেৰে তেখেতক অলংকৃত কৰি, স্বৰ্গীয় আভৰণেৰে ভূষিত কৰিলে।

Verse 68

पूजां च चक्रिरे पुष्पैश्चंदनादिसमुद्भवैः । तदा जाता महादिव्या पुरुषाः पार्षदा हरेः

তেওঁলোকে ফুলেৰে আৰু চন্দন আদি পৰা উৎপন্ন উপচাৰেৰে পূজা কৰিলে। তেতিয়া হৰিৰ পাৰ্ষদসকল—অতিশয় দিৱ্য আৰু তেজস্বী পুৰুষ—প্ৰকাশ পালে।

Verse 69

विष्वक्सेनसुनंदाद्या द्योतयन्तो दिशो दश । जयशब्दं नमःशब्दं वदंतः पुष्पवर्षिणः

বিশ্বক্সেন, সুনন্দ আদি সকলে দহো দিশা দীপ্তিময় কৰি, ‘জয়!’ আৰু ‘নমঃ!’ ধ্বনি উচ্চাৰি, ফুলবৃষ্টি কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 70

गीतवादित्रघोषेण नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । किरीटकुण्डलैर्हारैर्वैजयंत्या विभूषिताः

গীত আৰু বাদ্যৰ ধ্বনিৰ মাজত তেওঁলোকে আনন্দে নৃত্য কৰিলে; মুকুট, কুণ্ডল, হাৰ আৰু বৈজয়ন্তী মালাৰে ভূষিত আছিল।

Verse 71

श्यामाश्चतुर्भुजाः पीतवस्त्रमाल्यैर्विभूषिताः । स्वप्रभा दीप्यमानौ ते दृष्ट्वा ब्रह्ममहेश्वरौ

শ্যামবৰ্ণ, চতুৰ্ভুজ, পীত বস্ত্ৰ আৰু মাল্যৰে বিভূষিত, তেওঁলোক নিজ প্ৰভাৰে দীপ্তিমান আছিল। তেওঁলোকক দেখি ব্ৰহ্মা আৰু মহেশ্বৰো বিস্ময়াভিভূত হ’ল।

Verse 72

नारदं सनकादींश्च महाभागवतानृषीन् । तेऽपि तानपि संहृष्टाः प्रहर्षागतसंभ्रमाः

সেই ঠাইত নাৰদ, সনক আদি আৰু আন মহাভাগৱত ঋষিসকল আছিল। তেওঁলোকো আনন্দে উল্লসিত হৈ, হর্ষজাত উচ্ছ্বাসে উদ্দীপ্ত হ’ল।

Verse 73

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

তাৰ পাছত তেওঁলোক হৃষ্টচিত্তে পৰস্পৰক বন্দনা কৰি আলিঙ্গন আদি কৰি মিলিত হ’ল। আন ঋষি আৰু দেৱতাসকলেও বিষ্ণুৰ পাৰ্ষদসকলক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 74

अथ ते समुपागम्य द्वारकां विष्णुपार्षदाः । नत्वाऽथ द्वारकानाथं द्वारकां वै तथैव च

তাৰ পাছত বিষ্ণুৰ পাৰ্ষদসকল দ্বাৰকাত উপনীত হ’ল। নতশিৰে তেওঁলোকে দ্বাৰকানাথক—আৰু তদ্ৰূপে দ্বাৰকানগৰীকো—বন্দনা কৰিলে।

Verse 75

संपूज्य श्रद्धया भक्त्या निःश्रेयसवनोद्भवैः । कुसुमैर्विविधैर्दिव्यैस्तुलस्या तद्वनोत्थया

শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তিৰে সম্পূজন কৰি তেওঁলোকে নিঃশ্ৰেয়স-ৱনত উৎপন্ন নানা প্ৰকাৰৰ দিব্য কুসুম অৰ্পণ কৰিলে, আৰু সেই একে উপবনত গজালি উঠা তুলসীও নিবেদন কৰিলে।

Verse 76

तदुत्पन्नैः फलैर्दिव्यैर्धूपैर्नीराजनैः प्रभुम् । विविधैश्चान्नतांबूलैर्दत्त्वा कृष्णमतोषयन्

তাত উৎপন্ন দিৱ্য ফল, ধূপ আৰু নীৰাজনৰ আৰতি, আৰু নানা অন্ন-তাম্বূল অৰ্পণ কৰি তেওঁলোকে প্ৰভু কৃষ্ণক সন্তুষ্ট কৰিলে।

Verse 77

क्षेत्रतीर्थादिराजानां महाराजस्त्वमीश्वरि । इति सर्वे वदन्तस्तु द्वारकां च ववंदिरे

“হে ঈশ্বৰী দেৱী! সকলো ক্ষেত্ৰ আৰু শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থসমূহৰ মাজত তুমি সৰ্বোচ্চ মহাৰাজ।” এইদৰে কৈ সকলোৱে দ্বাৰকাক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 78

एतस्मिन्नंतरे विप्रा देवदुन्दुभिनिस्वनाः । अश्रूयंत महाशब्दा अभवन्पुष्पवृष्टयः

ঠিক তেতিয়াই, হে বিপ্ৰসকল, দেৱদুন্দুভিৰ ধ্বনি গুঞ্জৰিত হ’ল; মহাশব্দ উঠিল আৰু পুষ্পবৃষ্টি নামিল।

Verse 79

अथाऽसीन्महदाश्चर्य्यं शृण्वन्तु ऋषिसत्तमाः । कुरुक्षेत्रं प्रयागं च सव्यदक्षिणपार्श्वयोः

তাৰ পাছত এক মহা আশ্চৰ্য ঘটিল—শুনা, হে ঋষিসত্তমসকল: কুৰুক্ষেত্ৰ আৰু প্ৰয়াগ বাওঁ আৰু সোঁ পাৰ্শ্বত প্ৰকাশ পালে।

Verse 80

स्थित्वा जगृहतुर्द्दिव्ये श्वेतच्छत्रे मनोहरे । द्वारकायस्तथा शुभ्रे चामरव्यजने शुभे

তাতে স্থিৰ হৈ তেওঁলোকে মনোহৰ দিৱ্য শুভ্ৰ শ্বেতচ্ছত্ৰ ধাৰণ কৰিলে; আৰু দ্বাৰকাৰ বাবেো পবিত্ৰ, মঙ্গলময় চামৰ-ব্যজন, যাক-পুচ্ছৰ পাখা গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 81

अयोध्या मथुरा माया वाराणसी जयस्वनैः । स्तुवंत्यन्यास्तथान्यानि सर्वक्षेत्राणि सर्वशः

অযোধ্যা, মথুৰা, মায়া আৰু বাৰাণসী জয়ধ্বনি তুলি তাইক স্তৱ কৰিলে; তেনেদৰে সকলো দিশে থকা আন আন সকলো পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰইও স্তুতি আগবঢ়ালে।

Verse 82

तीर्थानि सरितः सर्वा द्वारकाया मुखांबुजम् । पश्यतः परमानंदं लेभिरे देवमानवाः

সকলো তীৰ্থ আৰু সকলো নদীয়ে দ্বাৰকাৰ পদ্মমুখ দৰ্শন কৰি পৰমানন্দ লাভ কৰিলে—দেৱতাও, মানুহো।

Verse 83

आहुश्च पार्षदा विष्णोर्धन्यान्येतानि सर्वशः । दृष्ट्वा तु द्वारकां पुण्यां सर्वलोकैकमण्डनाम्

আৰু বিষ্ণুৰ পাৰ্ষদসকলে ক’লে—“এই সকলো নিশ্চয় ধন্য,” কিয়নো ইহঁতে পবিত্ৰ দ্বাৰকা, সকলো লোকৰ একমাত্ৰ অলংকাৰ, দৰ্শন কৰিলে।

Verse 84

वेदयज्ञतपोजाप्यैः सम्यगाराधितो हरिः । प्रसीदेद्यस्य तस्य स्याद्द्वारकागमने मतिः

যিজনে বেদ, যজ্ঞ, তপ আৰু জপৰ দ্বাৰা হৰিক যথাযথভাৱে আৰাধনা কৰিছে, তাত হৰি প্ৰসন্ন হয়; আৰু তাৰ অন্তৰত দ্বাৰকা গমন কৰাৰ সংকল্প জাগে।