Adhyaya 21

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । शिवलिगमलंघ्यं हि बुद्धिपूर्वं हतो ह्यहम् । उवाच कृष्णं दनुजश्छलितोऽहं त्वयाऽनघ

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: “শিৱলিঙ্গ অতিক্ৰম নকৰিবলগীয়া বুলি জানিও মই সীমা লঙ্ঘন কৰিলোঁ, সেই কাৰণেই মই নিহত হ’লোঁ। তেতিয়া দনুজে কৃষ্ণক ক’লে: ‘হে অনঘ, তুমি মোক কৌশলে পৰাভূত কৰিলা।’”

Verse 2

श्रीविष्णु रुवाच । परितुष्टोस्मि ते दैत्य शौर्येण शिवसंश्रयात् । वरं वरय भद्रं ते यदिच्छसि महामते

শ্ৰী বিষ্ণুৱে ক’লে: “হে দৈত্য, শিৱৰ আশ্ৰয়ত স্থিত তোমাৰ শৌৰ্য্য দেখি মই সন্তুষ্ট। বৰ বাছি লোৱা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—হে মহামতে, যি ইচ্ছা।”

Verse 3

कुश उवाच । यथा पूज्यो महादेवो मम त्वं च तथा हरे । एक एव द्विधामूर्तिस्तस्मात्त्वां वरयाम्यहम्

কুশে ক’লে: “যেনেকৈ মহাদেৱ মোৰ বাবে পূজ্য, তেনেকৈ তুমিও, হে হৰি। তুমি একেই তত্ত্ব, দুটা ৰূপে প্ৰকাশিত; সেয়ে বৰ হিচাপে মই তোমাকেই বাছি লওঁ।”

Verse 4

शिवलिंगं त्वया नाथ स्थापितं यन्ममोपरि । मम नाम्ना भवतु च कुशेश्वर इति स्मृतम्

“হে নাথ! তুমি যি শিৱলিঙ্গ মোৰ ওপৰত স্থাপন কৰিলা, সেয়া মোৰ নামতে হওক আৰু ‘কুশেশ্বৰ’ বুলি স্মৰণীয় হওক।”

Verse 5

अनुग्राह्यो यद्यहं ते मम कीर्तिर्भवत्वियम् । एवं भविष्यतीत्युक्तस्तत्रैवावस्थितोऽसुरः

“যদি মই তোমাৰ অনুগ্ৰহৰ যোগ্য হওঁ, তেন্তে এইয়েই মোৰ কীৰ্তি হওক।” “তেনেই হ’ব” বুলি কোৱা হ’লত, সেই অসুৰ সেই পবিত্ৰ স্থানতেই অৱস্থিত ৰ’ল।

Verse 6

ततोऽन्यदानवान्सर्वान्प्रेषयामास माधवः । रसातलगता केचित्केचिद्विष्णुं समागताः

তাৰ পাছত মাধৱে আন সকলো দানৱক প্ৰেৰণ কৰিলে; কিছুমান ৰসাতললৈ নিক্ষিপ্ত হ’ল, আৰু কিছুমান বিষ্ণুৰ সান্নিধ্যলৈ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 7

अनंतः संस्थितस्तत्र विष्णुश्च तदनंतरम् । ज्ञात्वा विमुक्तिदं तीर्थं दुर्वासा मुनिपुंगवः

তাত অনন্ত স্থাপিত হ’ল, আৰু তাৰ অনন্তৰতে বিষ্ণুও। এই তীৰ্থ মুক্তিদায়ক বুলি জানি, মুনিশ্ৰেষ্ঠ দুর্বাসাই তাতেই বাস গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 8

गोमत्यां चक्रतीर्थे च भगवांश्च त्रिविक्रमः । तेन तन्मुक्तिदं मत्वा दुर्वासास्तत्र संस्थितः

গোমতীৰ তীৰে, চক্ৰতীৰ্থত, ভগৱান ত্ৰিৱিক্ৰম সান্নিধ্যমান। সেয়ে সেই তীৰ্থ মুক্তিদায়ক বুলি মানি, দুর্বাসা তাতেই স্থিত হ’ল।

Verse 9

एवं त्रिविक्रमः स्वामी तदाप्रभृति संस्थितः । कलौ पुनः कलान्यासात्कृष्णत्वमगमत्प्रभुः

এইদৰে স্বামী ত্ৰিৱিক্ৰম তেতিয়াৰ পৰা তাতেই স্থিত ৰ’ল। পুনৰ কলিযুগত, নিজৰ দিৱ্য কলাৰ প্ৰকাশে, প্ৰভুৱে কৃষ্ণৰূপ গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 10

प्रह्लाद उवाच । पूजाविधिं हरेर्विप्राः शृणुध्वं सुसमाहिताः । विशेषात्फलदः प्रोक्तः पूजितो मधुमाधवे

প্ৰহ্লাদে ক’লে: হে বিপ্ৰসকল, সম্পূৰ্ণ একাগ্ৰচিত্তে হৰিৰ পূজা-বিধি শুনা। মধু-মাধৱৰ পূজা বিশেষভাৱে মহাফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 11

मधुसूदनीं नरो यस्तु द्वारवत्यां करोति च । पूजयेत्कृष्णदेवं च स्नापयित्वा विलिप्य च

যি নৰ দ্বাৰৱতীত মধুসূদনৰ পূজা কৰে, সি কৃষ্ণদেৱকো পূজিব লাগে—দেৱমূৰ্তিক স্নান কৰাই চন্দন আদি লেপন কৰি।

Verse 12

गन्धैश्च वाससाऽच्छाद्य धूपैर्दीपैरनेकधा । नैवेद्यैर्भूषणैश्चैव तांबूलेन फलेन च

সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু বস্ত্ৰেৰে আচ্ছাদন কৰি, ধূপ আৰু নানাবিধ দীপেৰে; নৈবেদ্য, অলংকাৰ, তাম্বুল আৰু ফলৰ দ্বাৰাও অৰ্পণ কৰি।

Verse 13

आरार्तिकेन संपूज्य दण्डवत्प्रणिपत्य च । घृतेन दीपकं दत्त्वा रात्रौ जागरणं तथा । कुर्य्याच्च गीतवादित्रैस्तथा पुस्तकवाचकैः

আৰাৰ্তি কৰি সম্পূৰ্ণ পূজা সম্পন্ন কৰি দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি, ঘিউৰ দীপ অৰ্পণ কৰি ৰাতি জাগৰণ কৰিব; ভক্তিগীত, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু ধৰ্মগ্ৰন্থ পাঠৰ দ্বাৰাও ই কৰা উচিত।

Verse 14

कृत्वा चैवं विधिं भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नु यात्

এই বিধি ভক্তিৰে পালন কৰিলে মানুহে সকলো ইচ্ছিত কামনা লাভ কৰে।

Verse 15

तथा नभसि सम्पूज्य पवित्रारोपणेन च । पितॄणां चाक्षया तृप्तिः सफलाः स्युर्मनोरथाः

তদ্ৰূপে নভস মাহত ভগৱানক যথাবিধি সম্পূজ্য পৱিত্ৰ (পৱিত্ৰসূত্ৰ/মালা) আৰোপণ কৰিলে পিতৃগণ অক্ষয় তৃপ্তি লাভ কৰে আৰু মনোৰথসমূহ সফল হয়।

Verse 16

प्रबोधवासरे प्राप्ते कार्तिके द्विज सत्तमाः । संपूज्य कृष्णं देवेशं परां गतिमवाप्नुयात्

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! কাৰ্ত্তিক মাহত প্ৰবোধ দিৱস উপস্থিত হ’লে যি জনে দেবেশ কৃষ্ণক যথাবিধি সম্পূজে, সি পৰম গতি (সৰ্বোচ্চ মুক্তি) লাভ কৰে।

Verse 17

तथा नभस्ये संपूज्य पवित्रारोपणेन च । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

তদ্ৰূপে নভস্য মাহত যথাবিধি সম্পূজা কৰি আৰু পৱিত্ৰ (পৱিত্ৰসূত্ৰ/মালা) আৰোপণৰ বিধি পালন কৰিলে সকলো কামনা লাভ হয় আৰু বিষ্ণুলোকলৈ গমন হয়।

Verse 18

युगादिषु च संपूज्य ह्ययने दक्षिणोत्तरे । आषाढज्येष्ठमाघेषु पौषादिद्वादशीषु च

যুগাদি দিনসমূহত, দক্ষিণ-উত্তৰ অয়নকালত, আৰু আষাঢ়, জ্যেষ্ঠ, মাঘ মাহত, লগতে পৌষ আদি দ্বাদশী-ব্ৰত তিথিসমূহত যথাবিধি সম্পূজা কৰিলে মহাপুণ্য লাভ হয়।

Verse 19

कलौ कृष्णं पूजयित्वा गोमत्युदधिसंगमे । विमलं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

কলিযুগত গোমতী আৰু সাগৰৰ সংগমত কৃষ্ণক পূজা কৰিলে মানুহে বিমল লোক লাভ কৰে; তাত গ’লে পুনৰ শোক নাথাকে।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये गोमतीतीरस्थ क्षेत्रस्थ भगवत्पूजामाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ শ্লোকসম্বলিত সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ অন্তৰ্গত চতুৰ্থ ‘দ্বাৰকা-মাহাত্ম্য’ত, গোমতী নদীৰ তীৰস্থিত পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত ভগৱানৰ পূজাৰ মাহাত্ম্য-বৰ্ণনা নামক একবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।