Adhyaya 17

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । कृत्वाऽभिषेकं तीर्थेषु यथावद्दत्त दक्षिणः । पूजयेच्च ततो देवं कृष्णाख्यं पुरुषं परम्

প্ৰহ্লাদে ক’লে: তীৰ্থসমূহত বিধিমতে অভিষেক সম্পন্ন কৰি আৰু যথোচিত দক্ষিণা দান কৰি, তাৰ পাছত কৃষ্ণ নামে পৰম পুৰুষ দেৱক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । पूजाविधिं तु कृष्णस्य श्रोतुकामाः समासतः । कथयाऽचरणोपेतं यथावद्दैत्यसत्तम

ঋষিসকলে ক’লে: “আমি সংক্ষেপে শ্ৰীকৃষ্ণৰ পূজা-বিধি শুনিব খোজোঁ। হে দৈত্যশ্ৰেষ্ঠ, আচৰণসহিত বিধিমতে সঠিককৈ আমাক কোৱা।”

Verse 3

द्वारपालाश्च के तत्र कः पूर्वं कश्च पृष्ठतः । पुरीयं सर्वतो दैत्य तिष्ठते केन पालिता

“তাত গেটৰ দ্বাৰপালসকল কোন? আগত কোনে থিয় হয় আৰু পিছত কোন? হে দৈত্য, এই নগৰী চাৰিওফালে কাৰ দ্বাৰা ৰক্ষিত?”

Verse 4

आनुपूर्व्यात्समासेन पूजनीया यथाविधि । कथयस्व विधिज्ञोऽसि कृष्णैकचरणप्रियः

“অনুক্ৰমে আৰু সংক্ষেপে কোৱা—বিধিমতে তেওঁলোকক কেনেকৈ পূজিব লাগে। কোৱা; তুমি বিধিজ্ঞানী আৰু কেৱল কৃষ্ণৰ চৰণত প্ৰিয়।”

Verse 5

श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रूयतां पूजनं विप्राः श्रुतपूर्वं विधानतः । कलौ कृष्णस्य विप्रेन्द्रा यथावदनुपूर्वशः

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: “শুনা, হে বিপ্ৰসকল! শ্ৰুতি-পরম্পৰা অনুসাৰে আৰু বিধানমতে পূজন ক’ম। হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, কলিযুগত কৃষ্ণৰ যথাযথ পূজা ক্ৰমে ক্ৰমে।”

Verse 6

पूर्वद्वारस्थितान्देवाञ्छुणुध्वं सुसमाहिताः । जयंतः प्रथमं पूज्यः सर्वपापहरः शुभः

“পূৰ্ব দ্বাৰত অৱস্থিত দেৱতাসকলৰ কথা মনোযোগে শুনা। প্ৰথমে জয়ন্তক পূজা কৰিব লাগে—তেওঁ শুভ আৰু সকলো পাপ হৰণকাৰী।”

Verse 7

स्थापितो देवराजेन पूजार्थं केशवस्य हि । तस्यैवानुचरान्वक्ष्ये तान्निबोधत सत्तमाः

দেৱৰাজ ইন্দ্ৰে কেশৱৰ পূজাৰ্থে তাক স্থাপন কৰিছিল। এতিয়া মই তেওঁৰ অনুচৰসকল বৰ্ণনা কৰিম—হে সত্তমসকল, ভালদৰে বুজি লোৱা।

Verse 8

वज्रनाभः सुनाभश्च वज्रबाहुर्महा हनुः । वज्रदंष्ट्रो वज्रधारी वज्रहा वज्रलोचनः

(তেওঁলোক হ’ল:) বজ্ৰনাভ, সুনাভ, বজ্ৰবাহু, মহাহনু, বজ্ৰদংশ্ট্ৰ, বজ্ৰধাৰী, বজ্ৰহা আৰু বজ্ৰলোচন।

Verse 9

श्वेतमूर्धा श्वेतमाली जयन्तानुचराश्च ते । एते शस्त्रोद्यतकरा रक्षन्ते तमहर्निशम्

শ্বেতমূৰ্ধা আৰু শ্বেতমালীও জয়ন্তৰ অনুচৰ। এইসকল অস্ত্ৰ উঁচাই ধৰি সেই (নগৰী)ক দিন-ৰাতি ৰক্ষা কৰে।

Verse 10

पूर्वद्वारे सुसंनद्धा जयन्तोद्देशकारिणः । पूर्वद्वारे च रक्षार्थं नरनाथो विनायकः

পূৰ্বদ্বাৰত সম্পূৰ্ণ সজ্জিত হৈ জয়ন্তৰ আদেশ পালনকাৰীসকল আছে। আৰু পূৰ্বদ্বাৰৰ ৰক্ষাৰ্থে নৰনাথ বিনায়কো আছে।

Verse 11

तरुणार्कश्च वै सूर्यो देव्यो वै सहमातरः । ईश्वरश्चापि दुर्वासा नागराजस्तु तक्षकः

(আছে) তৰুণাৰ্ক আৰু সূৰ্য; মাতৃগণসহ দেৱীসকল; ঈশ্বৰ; দুৰ্বাসা; আৰু নাগৰাজ তক্ষক।

Verse 12

सेनानीः कार्तिकेयश्च राक्षसश्च महाहनुः । तत्र दीर्घनखोनाम दानवः सुप्रतिष्ठितः

তাত সেনানী কাৰ্ত্তিকেয়ো আছে; আৰু মহাহনু নামৰ ৰাক্ষসো আছে। তাতেই দীৰ্ঘনখ নামৰ দানৱ সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 13

विश्वावसुश्च गन्धर्वो मेनका च वराप्सराः । सनत्कुमारसहितो वसिष्ठो भगवानृषिः

বিশ্বাৱসু গন্ধৰ্ব, শ্ৰেষ্ঠা অপ্সৰা মেনকা, আৰু সনৎকুমাৰৰ সৈতে ভগৱান ঋষি বশিষ্ঠ—এইসকল মহিমাময় সত্তা পবিত্ৰ ৰক্ষক ৰূপে উপস্থিত।

Verse 14

एते पूज्याः पूर्वतस्तु न्यग्रोधश्च महाद्रुमः । पूर्वद्वारस्थिता ह्येत आग्नेयाञ्छृणुताथ मे

এইসকল পূৰ্ব দিশাত পূজ্য; আৰু তাত মহাদ্ৰুম ন্যাগ্ৰোধ (বট) গছ আছে। এইসকল পূৰ্বদ্বাৰত স্থিত; এতিয়া মোৰ পৰা আগ্নেয় (দক্ষিণ-পূৰ্ব) দিশাৰ কথাও শুনা।

Verse 15

ज्वालामुखोऽथ रक्ताक्षः स्मशाननिलयः क्रथः । मांसादो रुधिराहारः कृष्णः कृष्णजटाधरः

জ্বালামুখ, তাৰপিছত ৰক্তাক্ষ; শ্মশান-নিবাসী ক্রথ; মাংসাদ যি মাংস ভক্ষণ কৰে; ৰুধিৰাহাৰ যি ৰক্ত আহাৰ কৰে; আৰু কৃষ্ণ, কৃষ্ণজটা-ধাৰী—এইসকল সেই দিশাৰ উগ্ৰ ৰক্ষক।

Verse 16

त्रासनो भञ्जनश्चैव ह्याग्न्येय्यां दिशि संस्थिताः । दिशं रक्षंति संनद्धा दक्षिणां शृणुताथ मे

ত্রাসন আৰু ভঞ্জন আগ্নেয় (দক্ষিণ-পূৰ্ব) দিশাত স্থিত। সজ্জিত হৈ অস্ত্ৰধাৰী ৰূপে তেওঁলোকে সেই দিশা ৰক্ষা কৰে; এতিয়া মোৰ পৰা দক্ষিণ দিশাৰ কথাও শুনা।

Verse 17

दण्डपाणिर्महानादः पाशहस्तः सुलोचनः । अनिवर्त्यक्रमश्चैव तथा दुंदुभिनिस्वनः

দণ্ডপাণি, মহানাদ, পাশহস্ত, সুলোচন, অনিবর্ত্যক্ৰম আৰু দুন্দুভিনিস্বন—এইসকলেই সেই দিশাৰ পৱিত্ৰ দ্বাৰ-ৰক্ষক নামে খ্যাত।

Verse 18

खरस्वनो घर्घरवाक्तथा मौनप्रियः सदा । मल्लिकाक्षश्च एतेषां प्रणतो द्वारपालकः

খৰস্বন, ঘৰঘৰৱাক আৰু সদায় মৌনত প্ৰিয় মৌনপ্ৰিয়; আৰু মল্লিকাক্ষ—শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰণাম কৰি—ইহঁতৰ ওপৰত দ্বাৰপালক ৰূপে সেৱা কৰে।

Verse 19

दक्षिणद्वाररक्षार्थं दुन्दुभिश्च विनायकः । महिषार्कश्च वै सूर्यो भूषणश्च तथेश्वरः

দক্ষিণ দ্বাৰৰ ৰক্ষাৰ্থে দুন্দুভি আৰু বিনায়ক; লগতে মহিষাৰ্ক, সূৰ্য, ভূষণ আৰু ঈশ্বৰো ৰক্ষক ৰূপে নিযুক্ত।

Verse 20

चण्डिका च तथा देवी ह्यूर्द्ध्वबाहुश्च राक्षसः । पद्माक्षः क्षेत्रपालश्च नागश्चाश्वतरस्तथा

চণ্ডিকা দেৱীও; আৰু ঊৰ্দ্ধ্ববাহু নামৰ ৰাক্ষস; পদ্মাক্ষ আৰু ক্ষেত্ৰপাল; লগতে নাগ আৰু অশ্বতৰ—এইসকলেও ৰক্ষক ৰূপে স্থিত।

Verse 21

चित्रांगदश्च गन्धर्व उर्वशी च वराप्सराः । यो राजा सर्ववृक्षाणां शालश्चापि महाद्रुमः

চিত্ৰাঙ্গদ গন্ধৰ্ব আৰু উৰ্বশী—শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰা; আৰু সকলো বৃক্ষৰ ৰজা বুলি খ্যাত মহাদ্ৰুম শাল গছো—সেই ঠাইত স্থাপিত।

Verse 22

सनातन ऋषिश्रेष्ठो ह्यगस्त्यश्च महातपाः । एते याम्यदिशि द्वारं रक्षन्ति सुसमाहिताः

ঋষিশ্ৰেষ্ঠ সনাতন আৰু মহাতপস্বী অগস্ত্য—এই দুয়ো সম্পূৰ্ণ একাগ্ৰচিত্তে যাম্য (দক্ষিণ) দিশাৰ দুৱাৰ ৰক্ষা কৰে।

Verse 23

गीतकृन्नर्तको नग्नः कंबली दहनप्रियः । हसनो नेत्रभंगश्च भ्रूविकारो विजृंभकः

“গীতকৃত, নর্তক, নগ্ন, কম্বলী আৰু দহনপ্ৰিয়; হসন, নেত্ৰভংগ, ভ্ৰূবিকাৰ আৰু বিজৃম্ভক—এইসকল (সেৱক-গণ) দিৱ্য ৰক্ষাবাহিনীৰ অংশ বুলি কোৱা হয়।”

Verse 24

मुशली प्रभुरेतेषां संनद्धो वर्तते द्विजाः । रक्षन्ति नैरृतीमाशां पश्चिमां शृणुतापरान्

“হে দ্বিজসকল, মুশলী এইসকলৰ কৱচধাৰী প্ৰভু ৰূপে বিদ্যমান। তেওঁলোকে নৈঋতী (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশা ৰক্ষা কৰে; এতিয়া পশ্চিম দিশাৰ আনসকলৰ কথাও শুনা।”

Verse 25

स्वस्तिकः शंखमूर्द्धा च नीलवासाः शुभाननः । पाशहस्तः शूलहस्त एकपादैकलोचनः

“(তেওঁলোক) স্বস্তিক; শঙ্খমূৰ্ধা; নীলবাসা; শুভানন; পাশহস্ত; শূলহস্ত; আৰু একপাদ-একলোচন—এই নামধাৰী ৰক্ষকসকল।”

Verse 26

पश्चिमायां दिशि तथा पुष्पदन्तो विनायकः । उद्धवार्कश्च वै सूर्यः शिवः सत्राजितेश्वरः

“আৰু পশ্চিম দিশাত আছে: পুষ্পদন্ত বিনায়ক; উদ্ধৱাৰ্ক; নিশ্চয় সূৰ্য; আৰু শিৱ, যি সত্রাজিতেশ্বৰ নামে খ্যাত।”

Verse 27

तुंबरुर्नामगन्धर्वो घृताची च वराप्सराः । महोदरश्च नागेन्द्रो राक्षसश्च घटोत्कचः

তাত তুম্বৰু নামৰ গন্ধৰ্ব আছে; আৰু ঘৃতাচী, শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰা; মহোদৰ, নাগসকলৰ অধিপতি; আৰু ৰাক্ষস ঘটোৎকচ।

Verse 28

दैत्यः पञ्चजनोनाम ऋषिः कश्यप एव च । देवी कपालिनीनाम अश्वत्थस्तु महाद्रुमः

তাত পঞ্চজন নামৰ দৈত্য আছে; আৰু ঋষি কশ্যপো আছে; কপালিনী নামৰ দেৱী; আৰু অশ্বত্থ, এক মহাবৃক্ষ।

Verse 29

कपिलः क्षेत्रपालश्च प्रतीचीं पाति वै दिशम् । नमस्कार्यास्तथा पूज्या वायव्यो शृणुतापरान्

কপিল আৰু ক্ষেত্ৰপাল নিশ্চয়েই পশ্চিম দিশা ৰক্ষা কৰে। তেওঁলোক নমস্কাৰ্য আৰু পূজনীয়। এতিয়া বায়ব্য (উত্তৰ-পশ্চিম) দিশাৰ ৰক্ষকসকলৰ কথা শুনা।

Verse 30

भंजनो भैरवश्चैव कालिकोऽथ घटोदरः । झंझकामर्दनः पिंगो रुरुः सर्वभुजोव्रणी

তেওঁলোক হৈছে: ভঞ্জন, আৰু ভৈৰৱো; তাৰপিছত কালিকা আৰু ঘটোদৰ; ঝংঝকামৰ্দন, পিঙ্গ, ৰুরু, আৰু সৰ্বভুজোব্ৰণী।

Verse 31

सुपार्श्वः प्रभुरेतेषां संनद्धः पालयन्दिशम् । उदीच्यां दिशि विप्रेन्द्राः श्यामलश्च गणाधिपः

এতিয়াৰ এওঁলোকৰ প্ৰভু সুপাৰ্শ্ব, সজ্জিত হৈ দিশা ৰক্ষা কৰে। হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, উত্তৰ দিশাত শ্যামল আছে, যি গণসকলৰ অধিপতি।

Verse 32

मन्वन्तको विरूपाक्षो गोलकः श्वेत संप्लुतः । उन्मत्तः प्रभुरेतेषामुदीच्यां पालयन्दिशम्

মন্বন্তক, বিৰূপাক্ষ, গোলক, শ্বেত আৰু সম্প্লুত—এইসকলৰ অধিপতি উন্মত্ত; তেওঁ উত্তৰ দিশা ৰক্ষা কৰি পালন কৰে।

Verse 33

मूलस्थानश्च वै सूर्य्य इन्द्रेशश्च महेश्वरः । देवी कण्ठेश्वरीनाम क्षेत्रपालश्च खञ्जनः

মূলস্থানত সূৰ্য্যদেৱ অৱস্থিত; আৰু ইন্দ্ৰেশেই মহেশ্বৰ। তাত কণ্ঠেশ্বৰী নামৰ দেৱী বিদ্যমান, আৰু ক্ষেত্ৰপাল খঞ্জন।

Verse 34

वासुकिर्नागराजश्च कूर्मपृष्ठश्च दानवः । सनकश्च ऋषिश्रेष्ठो गोलको राक्षसस्तथा

বাসুকি নাগৰাজ, কূৰ্মপৃষ্ঠ দানৱ, ঋষিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ সনক, আৰু তদ্ৰূপে গোলক ৰাক্ষস—এইসকলো সন্মানীয় উপস্থিতি ৰূপে তাত স্থিত।

Verse 35

नारदोनाम गन्धर्वो रंभा चैव वराप्सराः । एते पूज्याः प्रयत्नेन प्लक्षोनाम महाद्रुमः

নাৰদ নামৰ গন্ধৰ্ব আৰু ৰম্ভা নামৰ শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰা—ইহঁতক যত্নসহ পূজা কৰিব লাগে; আৰু প্লক্ষ নামৰ মহাদ্ৰুমকো।

Verse 36

यक्षेशः सवितानाम श्यामः पूज्यः प्रयत्नतः । ऐशान्यां दिशि विप्रेन्द्राः स्थिता ये तान्वदाम्यहम्

যক্ষেশ, সৱিতা নামধাৰী, আৰু শ্যাম—ইহঁতক যত্নসহ পূজা কৰিব লাগে। হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, এতিয়া মই ঈশান কোণত স্থিতসকলৰ কথা ক’ম।

Verse 37

दुर्धरो भैरवारावः किंकिणीको महाबलः । करालो विकटो मूलो बलिभुक्तो बलिप्रियः

দুৰ্ধৰ, ভৈৰৱাৰাৱ, মহাবলী কিংকিণীক; কৰাল, বিকট, মূল—বলিভুক্ত আৰু বলিপ্ৰিয়: এইসকলেই পবিত্ৰ পৰিসৰৰ ভয়ংকৰ ক্ষেত্ৰপাল নামে।

Verse 38

एतेषां क्षेत्रपालानां सस्त्रीणां च द्विजोत्तमाः । नेता प्रभु श्च स्वामी च जयन्तः पालकस्तथा

হে দ্বিজোত্তমসকল, এই ক্ষেত্ৰপালসকলৰ—তেওঁলোকৰ পত্নীসকলসহ—জয়ন্তই নেতা, প্ৰভু, স্বামী আৰু ৰক্ষাকাৰী পালকো বটে।

Verse 39

निगृह्णात्यनुगृह्णाति रक्षिता पुरवासिनाम् । जयन्तादेशमादाय ते दुष्टान्घातयन्ति च

তেওঁলোকে দমনো কৰে আৰু অনুগ্ৰহো কৰে, নগৰবাসীৰ ৰক্ষক হৈ। জয়ন্তৰ আদেশ লৈ তেওঁলোকে দুষ্টসকলকো সংহাৰ কৰে।

Verse 40

नागस्थलस्थितः स्वामी जयन्तः पालकः सदा । नागराजैः परिवृतः पूजनीयः प्रयत्नतः

নাগস্থলত সদায় অৱস্থিত স্বামী জয়ন্ত, যি সদা পালক। নাগৰাজসকলৰে পৰিবৃত্ত হৈ, তেওঁক যত্নসহ পূজিব লাগে।

Verse 41

मांसप्रियमुखाश्चैत ऐशानीं पांति वै दिशम् । सहस्रशीर्षको देवः शेषो नागस्थलस्थितः । अनन्तो वासुकिश्चैव तक्षकः पद्म एव च

এই ৰক্ষকসকল—ভয়ংকৰ মুখবিশিষ্ট আৰু মাংসপ্ৰিয়—নিশ্চয়েই ঈশানী দিশা ৰক্ষা কৰে। সহস্ৰশীৰ্ষ দেৱ শেষ নাগস্থলত অৱস্থিত; আৰু অনন্ত, বাসুকি, তক্ষক আৰু পদ্মো আছে।

Verse 42

शंखः कंबलकश्चैव नागश्चाश्वतरस्तथा । मुक्तकः कालियश्चैव जनकोऽथापराजितः

শঙ্খ আৰু কম্বলক, নাগ আৰু অশ্বতৰো; মুক্তক আৰু কালিয়, তাৰ পাছত জনক আৰু অপৰাজিত—এইসকল পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ নাগ-গণৰ অন্তৰ্গত।

Verse 43

कर्कोटकमुखा नागास्ते च सन्ति सहस्रशः । ते पूज्या गंधपुष्पैश्च बलिभिर्धूपदीपकैः

কৰ্কোটকমুখা নাগসকল সহস্ৰ সহস্ৰকৈ আছে। তেওঁলোকক গন্ধ-পুষ্প, বলি-অৰ্পণ, ধূপ আৰু দীপেৰে পূজা কৰা উচিত।

Verse 44

पायसेन च मांसेन ह्यन्नाद्यैः सुरया तथा । ततः संपूज्य देवशं जयंतं रक्षिणां वरम्

পায়স, মাংস, নানাবিধ অন্ন-আদিৰে আৰু সুৰাৰে; তাৰ পাছত ৰক্ষকসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, দেৱসেনাপতি জয়ন্তক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি (আগবাঢ়িব)।

Verse 45

गंध पुष्पोपहारैश्च धूपवस्त्रादिभूषणैः । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठाः कृष्णं देवकिनन्दनम् । संपूज्यः प्रथमं तत्र गणेशो रुक्मिसंज्ञकः

গন্ধ-পুষ্পৰ উপহাৰ, ধূপ, বস্ত্ৰ আদি অলংকাৰসহ; তাৰ পাছত, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, দেবকীনন্দন কৃষ্ণৰ ওচৰলৈ যাবা। তাত প্ৰথমে ‘ৰুক্মি’ নামে পৰিচিত গণেশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 46

ऋषय ऊचुः । कथं स रुक्मिदैत्येन्द्रो यो दुष्टो गणतां गतः । साक्षाद्भगवतो द्वारि प्रत्यहं पूज्यते नरः

ঋষিসকলে ক’লে: দানৱৰ ইন্দ্ৰ ৰুক্মি, যি দুষ্ট আছিল, কেনেকৈ গণ-পদ লাভ কৰিলে? আৰু সाक्षাৎ ভগৱানৰ দ্বাৰত তেওঁক নিতৌ কেনেকৈ পূজা কৰা হয়?

Verse 47

श्रीप्रह्लाद उवाच । कृष्णाय रुक्मिणीं दातुं यदा भीष्मक उद्यतः । तद्द्वेषात्क्रोधसंयुक्तो रुक्मी चैद्यममन्यत

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: যেতিয়া ভীষ্মকে ৰুক্মিণীক শ্ৰীকৃষ্ণলৈ দান কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল, তেতিয়া সেই দ্বেষৰ পৰা ক্ৰোধেৰে সংযুক্ত ৰুক্মীয়ে (কৃষ্ণক) শত্রু বুলি মানিলে।

Verse 48

यदा जहार भगवान्रुक्मिणीमंबिकालयात् । सर्वान्विद्राव्य वै भूपाञ्जरासन्धमुखान्रणे

যেতিয়া ভগৱানে অম্বিকাৰ মন্দিৰৰ পৰা ৰুক্মিণীক হৰণ কৰিলে আৰু ৰণত জৰাসন্ধ আদি সকলো ৰজাক পৰাভূত কৰি পলুৱালে,

Verse 49

तदा रुक्मी महाबाहुर्भीष्मकस्य सुतो बली । नाहत्वा विनिवर्तिष्ये तमहं यादवं रणे

তেতিয়া ভীষ্মকৰ বলৱান পুত্ৰ মহাবাহু ৰুক্মীয়ে ক’লে: “ৰণত সেই যাদৱক নাহানি মই উভতি নাযাম।”

Verse 50

प्रतिज्ञां सर्वभूपानां शृण्वतां कृतवान्द्विजाः । एवमुक्त्वा स सन्नद्धो युद्धाय परिधावितः

হে দ্বিজসকল, সকলো ৰজাই শুনি থকা অৱস্থাত সি এই প্ৰতিজ্ঞা কৰিলে। এইদৰে কৈ সি অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰে সজ্জিত হৈ যুদ্ধলৈ দৌৰি গ’ল।

Verse 51

अक्षौहिण्या दलेनैवायुद्ध्यत्कृष्णेन भो द्विजाः । स युध्यमानः कृष्णेन वध्यमानो हतौजसः

হে দ্বিজসকল, কেৱল এক অক্ষৌহিণীৰ এটা দলেৰে সহিত শ্ৰীকৃষ্ণৰ সৈতে সি যুদ্ধ কৰিলে। কৃষ্ণৰ সৈতে যুঁজোঁতে সি আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ পৰিল আৰু তাৰ বল-তেজ ভাঙি গ’ল।

Verse 52

बद्धो भगवता तत्र कृत्वा वैरूप्यमेव च । रामेण बंधनान्मुक्तो मरणाय मतिं दधौ

তাত ভগৱানে তেওঁক বান্ধিলে আৰু বিকৃত ৰূপো কৰিলে। ৰামে বন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰি দিলে, তেতিয়া তেওঁ মৃত্যুৰ দিশে মন স্থিৰ কৰিলে।

Verse 53

रुक्मिणी भ्रातरं दृष्ट्वा मरणे कृतनिश्चयम् । उवाच कृष्णं वैदर्भी भ्रातरं ह्यानयस्व मे

নিজ ভ্ৰাতৃক মৃত্যুত দৃঢ়নিশ্চয় কৰা দেখি, বিদৰ্ভৰ ৰাজকুমাৰী ৰুক্মিণীয়ে কৃষ্ণক ক’লে: “মোৰ ভ্ৰাতাক মোৰ ওচৰলৈ আনক।”

Verse 54

ततस्तत्प्रियकामार्थमनुमान्य जनार्द्दनः । चकार पार्षदां मध्ये प्रवरं विघ्ननाशनम्

তাৰ প্ৰিয় ইচ্ছা পূৰণৰ বাবে সম্মতি দি জনাৰ্দনে নিজৰ পাৰ্ষদসকলৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বিঘ্ননাশকক স্থাপন কৰিলে।

Verse 55

एतस्मात्कारणाद्विप्राः प्रथमं पूज्यते सदा । गंधधूपाक्षतैर्वस्त्रैर्मोदकैस्तं प्रतर्पयेत्

এই কাৰণেই, হে বিপ্ৰসকল, তেওঁ সদায় প্ৰথমে পূজিত হয়। সুগন্ধ, ধূপ, অক্ষত ধান, বস্ত্ৰ আৰু মোদকেৰে তেওঁক সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 56

तस्मिंस्तुष्टे जगन्नाथस्तुष्टो भवति नान्यथा

যেতিয়া তেওঁ সন্তুষ্ট হয়, তেতিয়া জগন্নাথো সন্তুষ্ট হয়—ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো উপায় নাই।