Adhyaya 15

Verse 1

प्रह्लाद उवाच श्रुत्वा तमागतं देवं ब्रह्माणं पितरं स्वकम् । सनकाद्या नमस्कर्त्तुं जग्मुः सर्वे पितामहम्

প্ৰহ্লাদে ক’লে: দেৱ ব্ৰহ্মা—নিজ পিতা—আহিছে বুলি শুনি, সনক আদি সকলোৱে পিতামহ ব্ৰহ্মাক নমস্কাৰ কৰিবলৈ গ’ল।

Verse 2

तं दृष्ट्वा लोककर्त्तारं दण्डवत्प्रणताः क्षितौ । ततो दृष्ट्वा स तनयान्संगृह्य परिषस्वजे

লোকস্ৰষ্টাক দেখি তেওঁলোকে দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি মাটিত লুটাই পৰিল। তাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰসকলক দেখি ওচৰলৈ টানি আনি সাৱটি ধৰিলে।

Verse 3

पृष्टश्चानामयं तैस्तु पृष्ट्वा तान्समुवाच ह । आराधितो यैर्भगवान्धन्या यूयं वयं तथा

তেওঁলোকে তেওঁৰ কুশল-মঙ্গল সুধিলে; তেওঁও তেওঁলোকৰ কুশল সুধি ক’লে—“তোমালোক ধন্য, আৰু আমিও ধন্য, কিয়নো তোমালোকেই ভগৱানক আৰাধনা কৰিছা।”

Verse 4

संसिद्धिं परमां याता भगवद्दर्शनेन हि । न ज्ञातं पुत्रकाः सम्यगज्ञानाद्बालबुद्धिभिः

“নিশ্চয় ভগৱানৰ দৰ্শনে তোমালোক পৰম সিদ্ধিলৈ উপনীত হ’লা। কিন্তু পুত্ৰসকল, অজ্ঞান আৰু বালবুদ্ধিৰ বাবে এই কথা তোমালোক সঠিককৈ বুজা নাছিলা।”

Verse 5

येनार्चितो महादेवस्तस्य तुष्यति केशवः । अनर्चिते नीलकण्ठे न गृह्णात्यर्चनं हरिः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यतां नीललोहितः

যিজনে মহাদেৱক অৰ্চনা কৰে, তাৰ ওপৰত কেশৱ সন্তুষ্ট হয়। নীলকণ্ঠ অনৰ্চিত থাকিলে হৰিয়ে অৰ্চনা গ্ৰহণ নকৰে। সেয়ে সৰ্বপ্ৰযত্নে নীললোহিত (শিৱ)ক পূজা কৰা উচিত।

Verse 6

येन संपूर्णतां याति कृष्णपूजा कृता सदा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या ब्रह्मपुत्रा ययुस्तदा

“ইয়াৰ দ্বাৰাই সদায় কৰা কৃষ্ণপূজা সম্পূৰ্ণতা লাভ কৰে।” তেওঁৰ এই বাক্য শুনি ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰসকল তেতিয়াই প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 7

देवागाराग्रतो गत्वा योगसिद्धा महर्षयः । लिंगं संस्थापयामासुः शिवभक्तिपुरस्कृता

দেৱালয়ৰ সন্মুখলৈ গৈ, যোগসিদ্ধ মহর্ষিসকলে শিৱভক্তিক অগ্ৰস্থান দি শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 8

संस्थाप्य शिवलिंगं ते स्नानार्थं मुनिसत्तमाः । कूपं चक्रुस्ततः सर्व ऋषयः संशितव्रताः

শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি, স্নানাৰ্থে আগ্ৰহী সেই শ্ৰেষ্ঠ মুনিসকলে—দৃঢ় ব্ৰতধাৰী সকলো ঋষিয়ে তেতিয়া এটা কূপ খনন কৰিলে।

Verse 9

दृष्ट्वा तममृतप्रख्यं जलपूर्णं सुनिर्मलम् । संहृष्टा ऋषयः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन्

অমৃতসম সদৃশ, জলভৰ্তি অতি নিৰ্মল সেই কূপটো দেখি সকলো ঋষি আনন্দিত হৈ ক’লে, “সাধু! সাধু!”

Verse 10

स्थापितं शिवलिंगं च दृष्ट्वा लोकपितामहः । उवाच वचनं ब्रह्मा प्रीतः पुत्रांस्तदा द्विजाः

সুপ্ৰতিষ্ঠিত শিৱলিঙ্গ দেখি, লোকপিতামহ ব্ৰহ্মা অন্তৰে প্ৰসন্ন হৈ তেতিয়া সেই দ্বিজ-পুত্ৰসকলক (ঋষিসকলক) বাক্য ক’লে।

Verse 11

ब्रह्मोवाच । भवद्भिर्योगसंसिद्धैर्यस्मात्संस्थापितः शिवः । तस्मात्सिद्धेश्वर इति ख्यातिं लोके गमिष्यति

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “তোমালোক যোগসংশিদ্ধ হৈ যিহেতু শিৱক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলা, সেয়েহে তেওঁ লোকত ‘সিদ্ধেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ব।”

Verse 12

समीपे शितिकण्ठस्य कूपोयमृषिभिः कृतः । ऋषितीर्थमिति ख्यातं तस्माल्लोके भविष्यति

শিতিকণ্ঠ (শিৱ)ৰ ওচৰত এই কূপ ঋষিসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল; সেয়ে ই লোকত ‘ঋষিতীৰ্থ’ নামে খ্যাত হ’ব।

Verse 13

विना श्राद्धेन विप्रेन्द्रा दानेन पितृतर्पणात् । भक्तितः स्नानमात्रेण पितृभिः सह मुच्यते

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল! শ্ৰাদ্ধ নকৰাকৈ, দান নকৰাকৈ, পিতৃতৰ্পণ নকৰাকৈও—কেৱল ভক্তিৰে, মাত্ৰ স্নান কৰিলেই মানুহ পিতৃসকলৰ সৈতে মুক্ত হয়।

Verse 14

असत्यवादिनो ये च परनिन्दा परायणाः । स्नानमात्रेण शुध्यन्ति ऋषितीर्थे न संशयः

যিসকলে মিছা কথা কয় আৰু যিসকলে পৰনিন্দাত আসক্ত—তেওঁলোকো ঋষিতীৰ্থত কেৱল স্নান কৰিলেই শুদ্ধ হয়; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 15

स्नानं प्रशस्तं विषुवे मन्वादिषु तथैव च । तथा कृतयुगाद्यायां माघस्य द्विजसत्तमाः

হে দ্বিজসত্তমসকল! বিষুৱত, মন্বাদি আদি পবিত্ৰ দিনসমূহত, আৰু কৃতযুগৰ আৰম্ভণিত স্নান বিশেষ প্ৰশংসিত; তদ্ৰূপ মাঘ মাহতো।

Verse 16

शिवरात्रौ वसेद्यस्तु लिंगे सिद्धेशसंज्ञिते । स्नात्वा ऋषिकृते तीर्थे किं तस्यान्येन वै द्विजाः । गत्वा तत्र महाभागा गृहीत्वा फलमुत्तमम्

যি জনে শিৱৰাত্ৰিত সিদ্ধেশ নামক লিঙ্গত ৰাতি জাগৰণ কৰি থাকে আৰু ঋষিসকলে কৃত তীৰ্থত স্নান কৰে—হে ব্ৰাহ্মণসকল, তাৰ আন কোনো সাধনৰ কি প্ৰয়োজন? তাত গৈ, হে মহাভাগসকল, সি উত্তম ফল লাভ কৰে।

Verse 17

अर्घ्यं दत्त्वा विधानेन कृत्वा च करयोः कुशान् । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देवा योगसिद्धा महर्षयः

বিধি অনুসাৰে অৰ্ঘ্য দান কৰি আৰু দুহাতত কুশা ধৰি (এইদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰিব): “হে দেৱগণ আৰু যোগসিদ্ধ মহাৰ্ষিসকল, মোৰ এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক।”

Verse 18

ऋषितीर्थे च पापघ्ने सिद्धेश्वरसमन्विते । दत्त्वार्घ्यं मृदमालभ्य स्नानं कुर्यात्समाहितः

ঋষিতীৰ্থত—পাপনাশক আৰু সিদ্ধেশ্বৰ-সম্বন্ধীয় তীৰ্থত—প্ৰথমে অৰ্ঘ্য দান কৰি, তাৰ পিছত পবিত্ৰ শোধন-মাটি লেপি, একাগ্ৰচিত্তে বিধিসম্মত স্নান কৰিব।

Verse 19

तर्पयेच्च पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमम् । ततः श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणां श्रद्धयाऽन्वितः

তাৰ পিছত যথাক্ৰমে পিতৃগণ, দেৱগণ আৰু মানুহসকলক তৰ্পণ দিব; তাৰ অনন্তৰ শ্ৰদ্ধাযুক্ত হৈ পিতৃসকলৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ সম্পাদন কৰিব।

Verse 20

तथा च दक्षिणां दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । विशेषतः प्रदेयानि फलानि रसवंति च

তদ্ৰূপে ধনত কৃপণতা ত্যাগ কৰি দক্ষিণা দিব; আৰু বিশেষকৈ ৰসাল, উৎকৃষ্ট ফল দানস্বৰূপে অৰ্পণ কৰিব।

Verse 21

दद्याच्छयामाकनीवारान्विद्रुमं चाजिनानि च । सप्तधान्यानि शालींश्च सक्तूंश्च गुडसंयुतान्

শ্যামাক আৰু নীবার ধান্য, বিদ্ৰুম (মূঙা) আৰু অজিন (চামৰা) দান কৰিব; লগতে সপ্তধান্য, শালী চাউল আৰু গুড়-মিশ্ৰিত সত্তুও অৰ্পণ কৰিব।

Verse 22

गंधमाल्यानि तांबूलं वस्त्राणि च तथा पयः । एवं कृत्वा समग्रं च कृतकृत्यो भवेन्नरः

গন্ধ-দ্ৰব্য আৰু মালা, তাম্বুল, বস্ত্ৰ আৰু দুধো দান কৰিব লাগে। এইদৰে সকলো সম্পূৰ্ণকৈ কৰিলে মানুহ কৃতকৃত্য, অৰ্থাৎ ধৰ্মকৰ্তব্য সম্পন্ন কৰা হয়।

Verse 23

पूजयित्वा महादेवं सिद्धेश्वरमुमापतिम् । सफलं जन्म मर्त्यस्य जीवितं च सुजीवितम्

মহাদেৱ—সিদ্ধেশ্বৰ, উমাপতি—ক পূজা কৰিলে মর্ত্যৰ জন্ম সফল হয় আৰু জীৱনো সত্যই সুজীৱিত হয়।

Verse 24

यः स्नात्वा ऋषितीर्थे तु पश्येत्सिद्धेश्वरं शिवम् । पितरस्तस्य तुष्यन्ति तुष्यन्ति च पितामहाः

যি ঋষিতীৰ্থত স্নান কৰি সিদ্ধেশ্বৰ শিৱক দৰ্শন কৰে, তাৰ পিতৃলোক সন্তুষ্ট হয় আৰু পিতামহসকলও সন্তুষ্ট হয়।

Verse 25

अपुत्रा पुत्रिणः स्युस्ते पुत्रिणश्चापि पौत्रिणः । निर्धना धनवंतश्च सिद्धेश्वररता नराः

সিদ্ধেশ্বৰত ৰত মানুহসকলৰ বাবে—যিসকল অপুত্ৰ, তেওঁলোক পুত্ৰৱান হয়; পুত্ৰৱানসকল পৌত্ৰৱান হয়; আৰু নিৰ্ধনসকল ধনৱান হয়।

Verse 26

दुष्कृतं याति विलयं सुकृतं च विवर्द्धते । भवेन्मनोरथावाप्तिः प्रणते सिद्धनायके

সিদ্ধনায়কক প্ৰণাম কৰা ভক্তৰ দুষ্কৃত্য নাশ পায়, সুকৃত্য বৃদ্ধি পায়, আৰু মনোৰথ-প্ৰাপ্তি ঘটে।

Verse 27

ऋषितीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा सिद्धेश्वरं हरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ঋষিতীৰ্থত স্নান কৰি সিদ্ধেশ্বৰ হৰক দৰ্শন কৰিলে মানুহে সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰে; ইয়াত সন্দেহ বা অধিক বিচাৰৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 28

शिवरात्र्यां विशेषेण सिद्धेशः संप्रपूजितः । यंयं कामयते कामं तं ददाति न संशयः । चिन्तामणिसमः स्वामी ह्यथवा चाक्षयो निधिः

বিশেষকৈ শিৱৰাত্ৰিত সিদ্ধেশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে ভক্তে যি যি কামনা কৰে, সেই সেই তেওঁ নিঃসন্দেহে দান কৰে। সেই স্বামী চিন্তামণিৰ সমান, অথবা অক্ষয় নিধিৰ দৰে।

Verse 29

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं सर्वाघहरणं परम् । प्रयाति परमं स्थानं मानवः श्रद्धयान्वितः

এই পুণ্যময় অধ্যায় শুনি, যি সকলো পাপ হৰণ কৰাত পৰম, শ্ৰদ্ধাযুক্ত মানুহে পৰম ধাম লাভ কৰে।