Adhyaya 63
পুলস্ত্যই অৰ্বুদ পৰ্বতৰ মহিমা সংক্ষিপ্তভাৱে সমাপ্ত কৰে। তেওঁ কয় যে তাত ঋষিসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰা অসংখ্য তীৰ্থ আৰু পুণ্যধাম আছে; সেয়ে তাৰ সম্পূৰ্ণ বৰ্ণনা শতাব্দীৰ কথনেও শেষ নহ’ব। অৰ্বুদত পবিত্ৰতা সৰ্বত্ৰ ব্যাপ্ত—তীৰ্থ, সিদ্ধি, গছ, নদী বা দেৱসান্নিধ্য, একোৱেই তাত অভাৱ নহয়। “সুন্দৰ অৰ্বুদ পৰ্বত”ৰ বাসিন্দাসকল পুণ্যধাৰী বুলি বৰ্ণিত। যিজনে সকলো দিশৰ পৰা অৰ্বুদ দর্শন নকৰে, তাৰ জীৱন, ধন আৰু তপস্যাৰ ব্যৱহাৰিক ফল যেন অপূৰ্ণ থাকে—এনে দৃঢ় মূল্যায়ন দিয়া হৈছে। তাৰ পাছত মুক্তিদায়ক প্ৰভাৱ মানুহৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি কীট, পশু, পক্ষী আৰু চতুৰ্বিধ জন্মৰ সকলো প্ৰাণীৰ ওপৰত বিস্তাৰিত হয়। অৰ্বুদত মৃত্যু—নিষ্কাম হওক বা কামসহ—জৰা-মৃত্যুৰহিত শিৱ-সায়ুজ্য প্ৰদান কৰে। শেষত ফলশ্ৰুতি: শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰতিদিন এই পুৰাণবৃত্তান্ত শ্ৰৱণ কৰিলে তীৰ্থযাত্ৰাৰ ফল লাভ হয়; সেয়ে ইহ-পর সিদ্ধিৰ বাবে যাত্ৰা কৰা উচিত।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः
পুলস্ত্য ক’লে: হে মহাৰাজ, তুমি যি যি সুধিছিলা, সেই সকলো কথা মই তোমাক কৈ দিলোঁ; অৰ্বুদৰ মাহাত্ম্যো সংক্ষেপতে বৰ্ণনা কৰা হ’ল।
Verse 2
विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि । असंख्यानीह तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः
বিস্তাৰে ক’লে শত বছৰৰ পৰাও গণনা সম্পূৰ্ণ নহ’ব। ইয়াত অসংখ্য তীৰ্থ আৰু পুণ্যময় পবিত্ৰ আয়তন আছে; পদে পদে মহর্ষিসকলে নিৰ্মাণ কৰা আশ্ৰম আৰু নিবাস দেখা যায়।
Verse 3
न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते । न सा नदी न देवेशो यस्य तत्रास्ति न स्थितिः
হে ভূমিপতি, তেনে কোনো তীৰ্থ নাই, তেনে কোনো সিদ্ধি নাই, তেনে কোনো বৃক্ষ নাই, তেনে কোনো নদী নাই, আৰু তেনে কোনো দেবেশো নাই—যাৰ স্থিতি তাত নাথাকে।
Verse 4
ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते । नूनं ते पुण्यकर्माणो न वसंति त्रिविष्टपे
হে মহাৰাজ, যিসকলে সুৰম্য অৰ্বুদ পৰ্বতত বাস কৰে, নিশ্চয় তেওঁলোক মহাপুণ্যকৰ্মী; তেওঁলোকক ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)ত বাস কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।
Verse 5
किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप । यो न पश्यति मन्दात्मा समन्तादर्बुदाचलम्
হে নৃপ, তাৰ জীৱনৰ কি অৰ্থ, ধনৰ কি মূল্য, জপৰ কি ফল—যদি সেই মন্দবুদ্ধি মানুহে চাৰিওফালে বিস্তৃত অৰ্বুদ অচলক নেদেখে?
Verse 6
अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । स्वेदजाश्चाण्डजाश्चापि ह्युद्भिज्जाश्च जरायुजाः
কীট-পতংগো, পশু, পক্ষী আৰু মৃগ আদি—ঘামজ, অণ্ডজ, উদ্ভিজ আৰু জৰায়ুজ—সকলোৱে এই পবিত্ৰ পৰিসৰৰ অন্তৰ্গত।
Verse 7
तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा । ते यान्ति शिवसायुज्यं जरा मरणवर्जितम्
হে মহাৰাজ, তাত যিসকল মৰে—নিষ্কাম হওক বা কামনাসহ—তেওঁলোকে শিৱ-সায়ুজ্য লাভ কৰে, যি জৰা-মৰণবর্জিত অৱস্থা।
Verse 8
यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते
আৰু যি কোনো ব্যক্তি শ্ৰদ্ধাসহ নিত্য অৰ্বুদ-সম্বন্ধীয় এই পুরাণ শুনে, হে মহাৰাজ, সেয়া তীৰ্থযাত্ৰাৰ সমান ফল লাভ কৰে।
Verse 9
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । य इच्छेदात्मनः सिद्धिमिह लोके परत्र च
সেয়ে যি ইহলোকে আৰু পৰলোকে নিজৰ সিদ্ধি কামনা কৰে, তেওঁ সকলো প্ৰচেষ্টাৰে তাত তীৰ্থযাত্ৰা অৱশ্য কৰোঁক।
Verse 63
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত “অৰ্বুদখণ্ড-মাহাত্ম্যৰ ফলশ্ৰুতি-বৰ্ণনা” নামক ত্ৰিষষ্টিতম অধ্যায় সমাপ্ত।