Adhyaya 25
পুলস্ত্যই পিণ্ডাৰক তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰে; এই তীৰ্থ পাপহৰ বুলি খ্যাত। মংকি নামৰ এজন সৰলচিত্ত ব্ৰাহ্মণ, যি আৰম্ভণিতে ব্ৰাহ্মণ্য কৰ্মত অদক্ষ আছিল, এটা মনোৰম পৰ্বতত মহিষ ৰক্ষা কৰি ধন উপাৰ্জন কৰে। বহু কষ্টে সি সৰু এযোৰ বলদ কিনে; কিন্তু হঠাৎ উট-সম্পৰ্কীয় ঘটনাত বলদ দুটাৰ ডিঙি জট লাগি সিহঁত নষ্ট হয়। এই বিপৰ্যয়ে মংকিৰ মনত বৈৰাগ্য জাগে; সি গাঁওজীৱন ত্যাগ কৰি অৰণ্যলৈ যায় আৰু অৰ্বুদ পৰ্বতৰ এটা নিৰ্ঝৰ (ঝৰণা/উৎস) কাষলৈ পৌঁছে। তাত সি ত্ৰিকাল স্নান আৰু দীঘলীয়া গায়ত্ৰী-জপৰ নিয়মিত সাধনা কৰি শুদ্ধ হৈ দিব্যদৰ্শন লাভ কৰে। সেই সময়তে শংকৰ (শিৱ) গৌৰীৰ সৈতে পৰ্বতত বিহাৰ কৰি সেই পথেদি আহে আৰু তপস্বীয়ে তেওঁক দৰ্শন কৰে। মংকিয়ে ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰি বৰ বিচাৰে—লৌকিক লাভ নহয়, শিৱৰ গণ হোৱাৰ পদ আৰু তীৰ্থটো তেওঁৰ নামত ‘পিণ্ডাৰক’ বুলি প্ৰসিদ্ধ হোৱাটো। শিৱে বৰ দিয়ে: মৃত্যুৰ পাছত সি গণ হ’ব, স্থানটো পিণ্ডাৰক নামে খ্যাত হ’ব, আৰু মহাষ্টমীত শিৱৰ বিশেষ সান্নিধ্য থাকিব। অষ্টমী তিথিত স্নান কৰাসকলে শিৱ নিত্যস্থিত পৰম ধাম লাভ কৰে। অধ্যায়ত মন্ত্ৰসহ স্নানবিধি আৰু দানৰ মাহাত্ম্য কোৱা হৈছে—বিশেষকৈ অষ্টমীত মহিষ-দান ইহ-পরলোকত অভীষ্ট ফল প্ৰদান কৰে।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततः पिंडारकं गच्छेत्तीर्थं पापहरं नृप । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च । सिद्धिं गतस्तथा राजंस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
পুলস্ত্য ক’লে: তাৰ পাছত, হে নৃপ, পাপহৰ তীৰ্থ পিণ্ডাৰকলৈ যোৱা উচিত; য’ত পূৰ্বে মংকী নামৰ ব্ৰাহ্মণে তপস্যা কৰিছিল আৰু এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।
Verse 2
पुरा मंकिरभूद्विप्रो नाममात्रेण भूपते । मूर्खो ब्राह्मणकृत्यानामनभिज्ञः सुमन्दधीः
হে ভূ-পতে, পূৰ্বতে মংকি নামৰ এজন বিপ্ৰ আছিল, কেৱল নামমাত্ৰে ব্ৰাহ্মণ; মূৰ্খ, ব্ৰাহ্মণীয় কৰ্তব্যত অনভিজ্ঞ, আৰু অতি মন্দবুদ্ধি।
Verse 3
अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम । महिषी रक्षयामास ततः पिंडारकर्मणि
হে নৃপসত্তম, তাৰ পিছত সেই মনোৰম পৰ্বতত তেওঁ লোকসকলক ৰক্ষা কৰিলে; তাৰপিছত পিণ্ডাৰক-সম্পৰ্কীয় পবিত্ৰ অনুষ্ঠানত নিযুক্ত হ’ল।
Verse 4
कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम् । दूरात्कृच्छ्रेण च स्तोकं जगृहे गोयुगं ततः
কিছু কাল পাৰ হোৱাৰ পিছত তেওঁ ধন উপাৰ্জন কৰিলে; তাৰপিছত দূৰৰ পৰা বহু কষ্টে সামান্য এটা গো-যুগ, অৰ্থাৎ গৰুৰ এটা জোৰা, সংগ্ৰহ কৰিলে।
Verse 5
ततस्तद्दमयामास गोयुगं नृपसत्तम । अथ दैववशाद्राजन्दमितं तस्य गोयुगम्
হে নৃপসত্তম, তাৰপিছত তেওঁ সেই গো-যুগক দমাই সধালে; কিন্তু হে ৰাজন, দৈৱৰ বশত তেওঁৰ সেই গো-যুগ অদ্ভুতভাৱে বশীভূত হ’ল।
Verse 6
निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात्स्थितम् । अथोष्ट्रस्त्वरया राजन्नुत्थितस्त्रासतत्परः
বন্ধা উষ্ট্ৰটোক পাই, তাৰ গ্ৰীৱা-দেশত বলপূৰ্বক (যোক) স্থাপন কৰা হ’ল; তাৰপিছত হে ৰাজন, ভয়ত পলাবলৈ উদ্যত উষ্ট্ৰটো তৎক্ষণাৎ দ্ৰুত উঠি পৰিল।
Verse 7
गोयुगेन हि ग्रीवायां लम्बमानेन भूपते । तद्दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यं विनाशं गोयुगस्य तु
হে ভূপতে! গলাত গোৱাল-যুগ (গৰুৰ জোৰা) লম্বৰূপে ঝুলিছিল; সেই মহা-আশ্চৰ্য দৃশ্য আৰু গোৱাল-যুগৰ বিনাশ দেখি—
Verse 8
मंकिर्वैराग्यमापन्नस्त्यक्त्वा ग्रामं वनं ययौ । स गत्वा निर्झरं कञ्चिदर्बुदे नृपसत्तम
মংকী বৈৰাগ্য লাভ কৰি গাঁও ত্যাগ কৰি বনলৈ গ’ল। হে নৃপসত্তম! তেওঁ অৰ্বুদত এটা নিৰ্ঝৰাৰ ওচৰলৈ গৈ উপস্থিত হ’ল।
Verse 9
त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम् । तेनासौ गतपापोऽभूद्दिव्यदर्शी च भूमिप
হে ভূমিপ! তেওঁ ত্ৰিকাল স্নান কৰে আৰু গায়ত্ৰী মন্ত্রৰ উত্তম জপ কৰে। তাৰ ফলত তেওঁ পাপমুক্ত হ’ল আৰু দিব্যদৰ্শীও হ’ল।
Verse 10
एतस्मिन्नेव काले तु तेन मार्गेण शंकरः । सह गौर्या विनिष्क्रांतः क्रीडार्थं रम्यपर्वते
ঠিক সেই সময়তে, সেই পথেদি শংকৰ গৌৰীৰ সৈতে ৰম্য পৰ্বতত ক্ৰীড়া কৰিবলৈ বাহিৰ ওলাই আহিল।
Verse 11
स दृष्टः सहसा तेन पिंडारेण महात्मना । प्रणाममकरोद्राजंस्ततस्तं शंकरोऽब्रवीत्
সেই মহাত্মা পিণ্ডাৰে হঠাতে তেওঁক দেখা পালে। হে ৰাজন! তেওঁ প্ৰণাম কৰিলে; তাৰ পাছত শংকৰে তেওঁক ক’লে।
Verse 12
न वृथा दर्शनं मे स्याद्वरो मे गृह्यतां द्विज । यदभीष्टं महाराज यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
মোৰ দৰ্শন যেন বৃথা নহয়। হে দ্বিজ, মোৰ পৰা এক বৰ গ্ৰহণ কৰা; হে মহাৰাজ, তুমি যি ইচ্ছা কৰা, যদিও সেয়া অতি দুৰ্লভ হয়।
Verse 13
पिंडारक उवाच । गणोऽहं तव देवेश भवानि त्रिपुरांतक । यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते
পিণ্ডাৰকে ক’লে: হে দেৱেশ, হে ত্ৰিপুৰান্তক, হে ভৱানী! মই তোমাৰ গণ। হে বিভো, যেনেকৈ ইচ্ছা তেনেকৈ কৰা; মোৰ হৃদয়ত আন একো নাথাকে।
Verse 14
एतत्पिण्डारकं तीर्थ मम नाम्ना प्रसिध्यतु
এই পিণ্ডাৰক তীৰ্থ মোৰ নামেই প্ৰসিদ্ধ হওক।
Verse 15
भगवानुवाच । भविष्यसि गणोऽस्माकं देहांते त्वं द्विजोत्तम । एतत्पिंडारकंनाम तीर्थमत्र भविष्यति
ভগৱানে ক’লে: হে দ্বিজোত্তম, দেহান্তত তুমি আমাৰ গণ হ’বা। আৰু ইয়াত ‘পিণ্ডাৰক’ নামৰ তীৰ্থ উদ্ভৱ হ’ব।
Verse 16
अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते । ये च स्नानं करिष्यंति संप्राप्ते चाष्टमीदिने । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
হে মহামতে, মহাষ্টমীত মই ইয়াত উপস্থিত থাকিম। অষ্টমীৰ দিন আহিলে যিসকলে স্নান কৰিব, তেওঁলোকে সেই পৰম স্থানলৈ যাব য’ত মই সদায় স্থিত।
Verse 17
पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत । मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्
পুলস্ত্য ক’লে: এইদৰে কৈ মহাদেৱ তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু মংকি—পিণ্ডাৰক—তাত দিন-ৰাত তপস্যা কৰিলে।
Verse 18
ततः कालेन महता त्यक्त्वा देहं दिवं गतः । यत्रास्ते भगवान्रुद्रो गणस्तत्र बभूव ह
তাৰ পাছত বহু কাল গ’লত সি দেহ ত্যাগ কৰি স্বৰ্গলৈ গ’ল। য’ত ভগৱান ৰুদ্ৰ অৱস্থিত, তাতেই সি গণ হৈ পৰিল।
Verse 19
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं मन्त्रेण चाचरेत्
সেয়ে সকলো প্ৰয়াসে মন্ত্ৰজপসহ স্নানবিধি আচৰণ কৰা উচিত।
Verse 20
राजेन्द्र महिषीदानमथाष्टम्यां विशेषतः । य इच्छति सदाऽभीष्टमिह लोके परत्र च
হে ৰাজেন্দ্ৰ, বিশেষকৈ অষ্টমীত মহিষী-দান (মহিষীৰ দান) কৰা উচিত। যি এই লোকত আৰু পৰলোকতো সদা অভীষ্ট ফল বিচাৰে।
Verse 25
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिंडारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचविंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত “পিণ্ডাৰক তীৰ্থ-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নাম পঞ্চবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।