Adhyaya 94

Verse 1

सूत उवाच । तथान्या लोहयष्टिस्तु तस्मिन्क्षेत्रेऽतिशोभना । मुक्ता परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम्

সূত উৱাচ: সেই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত আন এক অতিশয় শোভাময় ‘লোহযষ্টি’ আছে; পৰশুৰামজীয়ে নিজৰ কুঠাৰ ভাঙি তাৰপিছত তাক স্থাপন কৰিছিল।

Verse 2

तां दृष्ट्वा मानवः सम्यगुपवासपरायणः । मुच्यते हि स्वकात्पापात्तत्क्षणाद्विजसत्तमाः

হে দ্বিজসত্তমসকল, যি মানুহে উপবাস-ভক্তিত স্থিৰ হৈ সেই পৱিত্ৰ দর্শন কৰে, সি তৎক্ষণাৎ নিজৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कुतः परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम् । निर्मिता लोहयष्टिः सा तत्रोत्सृष्टा च सा कुतः

ঋষিসকলে ক’লে: পৰশুৰামজীয়ে নিজৰ কুঠাৰ ভাঙি কিহৰ কাৰণে সেই লোহযষ্টি নিৰ্মাণ কৰিলে? আৰু কিয় তাক তাত ত্যাগ কৰা হ’ল?

Verse 4

सूत उवाच । यदा रामो ह्रदं कृत्वा तर्पयित्वा निजान्पितॄन् । गतामर्षो द्विजेन्द्राणां दत्त्वा यज्ञे वसुन्धराम्

সূত উৱাচ: যেতিয়া ৰাম (পৰশুৰাম) এ এটা পৱিত্ৰ হ্ৰদ নিৰ্মাণ কৰি নিজৰ পিতৃলোকক তৰ্পণ দিলে, আৰু দ্বিজেন্দ্ৰসকলৰ প্ৰতি ক্ৰোধ ত্যাগ কৰি যজ্ঞত বসুন্ধৰা দান কৰিলে—

Verse 5

ततः संप्रस्थितो हृष्टो धृत्वा मनसि सागरम् । स्नानार्थं तं समादाय कुठारं भास्करप्रभम्

তাৰপিছত তেওঁ হৃষ্টচিত্তে যাত্ৰা কৰিলে, মনত সাগৰক লক্ষ্য কৰি। স্নানাৰ্থে তেওঁ সূৰ্যসম প্ৰভাময় সেই কুঠাৰ হাতত ল’লে।

Verse 6

तदा स मुनिभिः प्रोक्तः सर्वैस्तत्क्षेत्रवासिभिः । वांछद्भिस्तु हितं तस्य सदा शमपरायणैः

সেই সময়ত সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত বাস কৰা, সদা শান্তি-নিষ্ঠ আৰু তেওঁৰ মঙ্গল কামনা কৰা সকলো মুনিয়ে তেওঁক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 7

रामराम महाभाग यद्धारयसि पाणिना । शस्त्रं पूर्णे प्रतिज्ञोऽपि तन्न युक्तं भवेत्तव

‘ৰাম ৰাম, হে মহাভাগ! তুমি হাতে যি অস্ত্ৰ ধৰি আছা—প্ৰতিজ্ঞা পূৰ্ণ হ’লেও—সেয়া তোমাৰ বাবে উপযুক্ত নহয়।’

Verse 9

अनेन करसंस्थेन तव कोपः कथंचन । न यास्यति शरीरस्थस्तस्मादेनं परित्यज

‘যেতিয়ালৈকে এইটো তোমাৰ হাতে আছে, তেতিয়ালৈকে তোমাৰ ক্ৰোধ কোনোপধ্যেই নাযাব, কিয়নো ই তোমাৰ দেহত অৱস্থিত থাকিব। সেয়ে ইয়াক ত্যাগ কৰা।’

Verse 12

यदि चैनं मया मुक्तं कुठारं च द्विजोत्तमाः । ग्रहीष्यति परः कश्चिन्मम वध्यो भविष्यति

(পৰশুৰামে ক’লে:) ‘হে দ্বিজোত্তমসকল! যদি মই এই কুঠাৰ ত্যাগ কৰোঁ, তেন্তে আন কোনোবাই ইয়াক ধৰি ল’ব—আৰু তেতিয়া সি মোৰ বধ্য হ’ব।’

Verse 13

नापराधमिमं शक्तः सोढ़ुं चाहं कथंचन । अपि ब्राह्मणमुख्यस्य जनस्यान्यस्य का कथा

(পৰশুৰামে ক’লে:) ‘এই অপৰাধ মই কোনোপধ্যেই সহিব নোৱাৰোঁ; বিশেষকৈ যদি ই কোনো মুখ্য ব্ৰাহ্মণৰ বিৰুদ্ধে হয়—তেন্তে আন লোকৰ কথা ক’বই বা কিয়।’

Verse 14

तथापि नास्ति ते शांतिर्मुक्तेऽप्यस्मिन्द्विजोत्तमाः । गृहीतेऽपि च युष्माभिस्तस्माद्रक्ष्यः प्रयत्नतः

তথাপি, হে দ্বিজোত্তমসকল, ই মুক্ত হ’লেও তোমালোকৰ শান্তি নহ’ব; আৰু তোমালোকে গৃহীত কৰিলেও—সেয়ে ইহাক যত্নসহে ৰক্ষা কৰিব লাগে।

Verse 15

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं त्वं महाभाग रक्षार्थं संप्रयच्छसि । अस्माकं तत्र भंक्त्वाशु पिंडं कृत्वा समर्पय

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “যদি তেনেহ’লে, হে মহাভাগ, তুমি সঁচাকৈ আমাৰ ৰক্ষাৰ্থে দান দিছা, তেন্তে তাতেই সোনকালে ই ভাঙি, পিণ্ড (ঠোঁস গাঁঠ) কৰি আমালৈ অৰ্পণ কৰা।”

Verse 16

येन रक्षामहे सर्वे परमं यवमाश्रिताः । न च गृह्णाति वा कश्चिद्गते कालांतरेऽपि च

যাৰ দ্বাৰা আমি সকলোৱে ৰক্ষিত হ’ব পাৰোঁ—সৰ্বোচ্চ পবিত্ৰতাৰ আশ্ৰয় লৈ—আৰু কালান্তৰ গ’লেও কোনোবাই ইহা গৃহীত কৰিব নোৱাৰে।

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामः शस्त्रभृतां वरः । चक्रे लोहमयीं यष्टिं तं भंक्त्वा स कुठारकम्

তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি, ৰাম—শস্ত্ৰধাৰীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—নিজ কুঠাৰ ভাঙি তাৰ পৰা লোহাময়ী যষ্টি (দণ্ড) গঢ়িলে।

Verse 18

ततः स ब्राह्मणेंद्राणामर्पयामास सादरम् । रक्षार्थं भार्गवश्रेष्ठो विनयावनतः स्थितः

তাৰ পাছত ভাৰ্গৱশ্ৰেষ্ঠই ৰক্ষাৰ্থে ব্ৰাহ্মণেন্দ্ৰসকলক সাদৰে ইহা অৰ্পণ কৰিলে, আৰু বিনয়ভাৱে নত হৈ থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचुः । लोहयष्टिमिमां राम त्वत्कुठारसमुद्भवाम् । वयं संरक्षयिष्यामः पूजयिष्याम एव हि

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “হে ৰাম, তোমাৰ কুঠাৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই লোহাৰ যষ্টি—আমি ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিম আৰু নিশ্চয় পূজা কৰিম।”

Verse 20

यथा शक्तिमयी कीर्तिः स्कन्दस्यात्र प्रतिष्ठिता । लोहयष्टिमयी तद्वत्तव राम भविष्यति

“যেনেকৈ ইয়াত স্কন্দৰ কীৰ্তি শক্তি (বল্লম)ৰ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত, তেনেকৈ হে ৰাম, তোমাৰ কীৰ্তিও লোহাৰ যষ্টিৰ ৰূপে ইয়াত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ব।”

Verse 21

भ्रष्टराज्यस्तु यो राजा एनामाराधयिष्यति । स्वं राज्यमचिरात्प्राप्य स प्रतापी भविष्यति

“যি ৰজা নিজৰ ৰাজ্যৰ পৰা পতিত হৈছে, সি যদি ইয়াৰ আৰাধনা কৰে, তেন্তে সি অচিৰেই নিজৰ ৰাজ্য পুনৰ লাভ কৰি প্ৰতাপশালী হ’ব।”

Verse 22

विद्याकृते द्विजो वा यः सदैनां पूजयिष्यति । स विद्यां परमां प्राप्य सर्वज्ञत्वं प्रपत्स्यते

“অথবা যি কোনো দ্বিজ বিদ্যাৰ কাৰণে সদায় ইয়াক পূজা কৰে, সি পৰম বিদ্যা লাভ কৰি সৰ্বজ্ঞত্ব অৱস্থা প্ৰাপ্ত হ’ব।”

Verse 23

अपुत्रो वा नरो योऽथ नारी वा पूजयिष्यति । एतां यष्टिं त्वदीयां च पुत्रवान्स भविष्यति

“পুত্ৰহীন পুৰুষ হওক বা নাৰী—যদি সিহঁতে তোমাৰ এই যষ্টি পূজা কৰে, তেন্তে সিহঁতে সন্তান-সুখে ধন্য হ’ব।”

Verse 24

उपवासपरो भूत्वा यश्चैनां पूजयिष्यति । आश्विनस्यासिते पक्षे चतुर्दश्यां विशेषतः

যি উপবাস-পরায়ণ হৈ ইয়াক পূজা কৰে—বিশেষকৈ আশ্বিন মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত—তেওঁ বিশেষ পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 25

एवं श्रुत्वा ततो रामस्तेषामेव द्विजन्मनाम् । प्रणम्य प्रययौ तूर्णं समुद्रसदनं प्रति

এই কথা শুনি ৰামে সেই দ্বিজন্মা ব্ৰাহ্মণসকলক প্ৰণাম কৰি তৎক্ষণাৎ সাগৰৰ নিবাসৰ দিশে দ্ৰুত গমন কৰিলে।

Verse 26

तेऽपि विप्रास्ततस्तस्याश्चक्रुः प्रासादमुत्तमम् । तत्र संस्थाय तां चक्रुस्ततः पूजासमाहिताः

সেই ব্ৰাহ্মণসকলেও তেতিয়া তেওঁৰ বাবে এক উত্তম প্ৰাসাদ (মন্দিৰ) নিৰ্মাণ কৰিলে; তাত প্ৰতিষ্ঠা কৰি একাগ্ৰ ভক্তিৰে পূজা সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 27

प्राप्नुवंति च तत्पार्श्वात्कामानेव हृदि स्थितान् । सुस्तोकेनाऽपि कालेन दुर्लभास्त्रिदशैरपि

আৰু সেই পবিত্ৰ সান্নিধ্যৰ পৰা মানুহে হৃদয়ত থকা কামনাসমূহ অতি অলপ সময়তে লাভ কৰে—যি বৰ দেৱতাসকলৰো দুৰ্লভ।

Verse 94

कुठारश्चैव विप्रेंद्रा रुद्रतेजोद्भवेन च । लोहेन निर्मितः पूर्वमक्षयो विश्वकर्मणा

হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠসকল! ৰুদ্ৰৰ তেজৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা লোহাৰে নিৰ্মিত এক কুঠাৰো পূৰ্বে বিশ্বকৰ্মাই অক্ষয়, অবিনাশী স্বভাৱৰ কৰি গঢ়িছিল।