Adhyaya 85

Verse 1

ऋषय ऊचुः । माधव्याः पद्मया दत्तो यः शापस्तस्य यत्फलम् । परिणामोद्भवं सर्वं श्रुतमस्माभिरद्य तत्

ঋষিসকলে ক’লে: মাধৱীৰ ওপৰত পদ্মাই যি শাপ দিছিল, তাৰ ফল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰিণাম-প্ৰস্ফুটন আজি আমি সম্পূৰ্ণকৈ শুনিলোঁ।

Verse 2

तेन यत्कमला शप्ता ब्राह्मणेन महात्मना । सा कथं गज वक्त्राऽथ पुनर्जाता शुभानना

সেই মহাত্মা ব্ৰাহ্মণৰ শাপত কমলা শপিত হৈছিল; তেন্তে তাই কেনেকৈ গজ-মুখী হ’ল, আৰু পাছত কেনেকৈ পুনৰ শুভ-মুখে জন্ম ল’লে?

Verse 3

सूत उवाच । शापेन तस्य विप्रस्य तत्क्षणादेव सा द्विजाः । गजवक्त्रा समुत्पन्ना महाविस्मयकारिणी

সূতে ক’লে: হে দ্বিজসকল! সেই ব্ৰাহ্মণৰ শাপত তাই তৎক্ষণাৎ গজ-মুখী হৈ উঠিল—ই এক মহা বিস্ময়জনক ঘটনা আছিল।

Verse 4

सा प्रोक्ता हरिणा तिष्ठ किञ्चित्कालांतरे शुभे । अनेनैव तु रूपेण यावत्स्याद्द्वापरक्षयः

তেতিয়া হৰিয়ে তাইক ক’লে: ‘শুভ কিছুমান কাললৈ, এই একে ৰূপতেই থাক; যেতিয়ালৈ দ্বাপৰ যুগৰ অন্ত নাহে।’

Verse 5

ततोऽहं मेदिनीपृष्ठे ह्यवतीर्य समुद्रजे । तपः शक्त्या करिष्यामि भूयस्त्वां तु शुभाननाम्

‘তাৰ পাছত, হে সাগৰ-জাত! মই পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত অৱতীৰ্ণ হৈ, তপস্যাৰ শক্তিৰে তোমাক পুনৰ শুভ-মুখী কৰিম।’

Verse 6

अवज्ञायाथ सा तस्य तद्वाक्यं शार्ङ्गधन्विनः । शुभास्यत्वकृते तेपे तपस्तीव्रं सुहर्षिता

কিন্তু শাৰ্ঙ্গধন্বী (বিষ্ণু)ৰ সেই বাক্য অৱজ্ঞা কৰি, তাই আনন্দিত হৈ শুভ-মুখ লাভৰ বাবে তীব্ৰ তপস্যা কৰিলে।

Verse 7

एतत्क्षेत्रं समासाद्य त्रिकालं स्नानमाचरत् । ब्रह्माणं तोषयामास दिवारात्रिमतंद्रिता

এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তাই ত্ৰিকাল স্নান আচৰণ কৰিলে; দিন-ৰাত অক্লান্ত ভক্তিপূৰ্ণ নিয়মে ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্ট কৰিলে।

Verse 8

तामुवाच ततो ब्रह्मा वर्षांते तुष्टिमागतः । वरं प्रार्थय तुष्टोऽहं तव केशववल्लभे

তাৰ পিছত বছৰৰ অন্তত সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট ব্ৰহ্মাই তাইক ক’লে: “বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা; হে কেশৱৰ প্ৰিয়া, মই তোমাত তুষ্ট।”

Verse 9

लक्ष्मीरुवाच । गजास्याहं कृता देव शापं दत्त्वा सुदारुणम् । ब्राह्मणेन सुक्रुद्धेन कस्मिश्चित्कारणांतरे

লক্ষ্মীয়ে ক’লে: “হে দেৱ, কোনো এক কাৰণত অতি ক্ৰুদ্ধ এজন ব্ৰাহ্মণে মোক ভয়ংকৰ শাপ দিলে; সেইবাবে মই গজমুখী হৈ পৰিলোঁ।”

Verse 10

तस्मात्तद्रूपिणीं भूयो मां कुरुष्व पितामह । यदि मे तुष्टिमापन्नो नान्यत्किंचिद्वृणोम्यहम्

“সেয়েহে, হে পিতামহ ব্ৰহ্মা, মোক পুনৰ সেই পূৰ্বৰূপে কৰি দিয়া। যদি তুমি মোৰ ওপৰত তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মই আন একো নাবিচাৰোঁ।”

Verse 11

ब्रह्मोवाच । भविष्यति शुभं वक्त्रं मत्प्रसादादसंशयम् । तव भद्रे विशेषेण तस्मात्त्वं स्वगृहं व्रज

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “নিঃসন্দেহে মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ মুখ পুনৰ শুভ হ’ব, হে ভদ্ৰে, বিশেষকৈ। সেয়ে তুমি নিজৰ গৃহলৈ উভতি যোৱা।”

Verse 12

महत्त्वं ते मया दत्तमद्यप्रभृति शोभने । महालक्ष्मीति ते नाम तस्मादत्र भविष्यति

হে শোভনীয়ে! আজিৰ পৰা মই তোমাক মহত্ত্ব দান কৰিলোঁ; সেয়ে ইয়াত তোমাৰ নাম ‘মহালক্ষ্মী’ হ’ব।

Verse 13

गजवक्त्रां नरो यस्त्वां पूजयिष्यति भक्तितः । स गजाधिपतिर्भूपो भविष्यति च भूतले

হে গজমুখী! যি নৰে ভক্তিভাৱে তোমাক পূজা কৰিব, সি পৃথিৱীত ৰজা হৈ গজাধিপতি হ’ব।

Verse 14

द्वितीयादिवसे यस्त्वां महालक्ष्मीरिति ब्रुवन् । श्रीसूक्तेन सुभक्त्याऽथ देवि संपूजयिष्यति

হে দেবী! যি দ্বিতীয় দিনৰ পৰা ‘মহালক্ষ্মী’ বুলি উচ্চাৰি, শ্ৰীসূক্তেৰে আৰু গভীৰ ভক্তিৰে তোমাক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিব, সি নিৰ্ধাৰিত ফল লাভ কৰিব।

Verse 15

सप्तजन्मांतराण्येव न भविष्यति सोऽधनः । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो विरराम ततः परम्

সাতটা জন্মান্তৰলৈকে সি কেতিয়াও ধনহীন নহ’ব। এইদৰে কৈ চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মা তাৰ পিছত নীৰৱ হ’ল।

Verse 16

साऽपि हृष्टा गता देवी यत्र तिष्ठति केशवः

সেই দেবীও আনন্দিত হৈ য’ত কেশৱ অৱস্থিত, তাতেই গ’ল।